Πόσο πιθανή είναι μια νέα χρηματοπιστωτική κρίση;

Πόσο πιθανή είναι μια νέα χρηματοπιστωτική κρίση; Δημοσίευση: 25 Αυγούστου 2017 στην Αυγή Στην πραγματικότητα, η μεγάλη ύφεση του 2007 δεν ξεπεράστηκε ποτέ, απλώς οι πολιτικοί δεν έχουν αντιληφθεί ότι οι συνέπειες της κρίσης εκείνης διαρκούν μέχρι σήμερα Οι ευρείες ρυθμιστικές παρεμβάσεις μετά την οικονομική κρίση του 2007 που ξεκίνησε στις ΗΠΑ δεν έλυσαν τα προβλήματα του χρηματοπιστωτικού τομέα. Δέκα χρόνια μετά, είναι η παγκόσμια οικονομία ανθεκτικότερη στις κρίσεις; Η πρόεδρος της Αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας (Fed) Τζάνετ Γέλεν δήλωσε πρόσφατα ότι το ξέσπασμα μια νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης ευρείας κλίμακας όπως εκείνη του 2007/2008 είναι απίθανο να συμβεί «στη διάρκεια της ζωής μας». Ωστόσο πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η πιθανότητα μιας νέας οικονομικής καταστροφής τους προσεχείς μήνες είναι μεγαλύτερη από ό,τι μέσα στα επόμενα χρόνια. Για παράδειγμα, ο Τζιμ Ρότζερς από το ιδιωτικό hedge fund «Quantum» δήλωνε πριν λίγο καιρό στο Business Insider ότι ένα χρηματιστηριακό κραχ θα μπορούσε να συμβεί ακόμη και μέσα στη χρονιά που διανύουμε, ενώ ο Ελβετός επενδυτής Μαρκ Φάμπερ, γνωστός και ως Dr Doom, ανέφερε στο CNBC ότι κάποιοι μέτοχοι θα μπορούσαν να χάσουν ακόμη και το 50% της αξίας των τίτλων τους κατά τη διάρκεια του φαινομένου εκείνου που ο κόσμος του χρηματιστηρίου αποκαλεί «χιονοστιβάδα πωλήσεων». Τα δομικά προβλήματα δεν έχουν επιλυθεί Kαι οι δυο επενδυτές κατηγορούν τους εκπροσώπους της πολιτικής ότι δεν έλαβαν τα απαραίτητα μέσα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των δομικών αδυναμιών της παγκόσμιας οικονομίας μετά την τελευταία μεγάλη κρίση. Η μεγάλη ύφεση, γνωστή ως «Great Recession», προέκυψε στις ΗΠΑ από την κατάρρευση της αγοράς στεγαστικών δανείων και εξελίχθηκε γρήγορα στη χειρότερη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση μετά την «Great Depression» του '30. Πριν από δέκα χρόνια η Fed, όπως και άλλες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως, τύπωσαν τρισεκατομμύρια δολάρια χρησιμοποιώντας τα λεγόμενα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης (Quantitative Εasing ή QE) για να εκτονώσουν την κρίση. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, τα μέτρα αυτά οδήγησαν στην πράξη σε σημαντικά κέρδη στα χρηματιστήρια, τα οποία όμως δεν διοχετεύθηκαν στην πραγματική οικονομία.

Σήμερα, δέκα χρόνια μετά, υπάρχουν πολλοί επιπρόσθετοι λόγοι που ενισχύουν το κλίμα ανασφάλειας στις αγορές. Σύμφωνα με αναλυτές, η υπερχρεωμένη οικονομία της Κίνας, με την οποία πλέον ο υπόλοιπος κόσμος βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση, αλλά και η φούσκα των αμερικανικών φοιτητικών δανείων είναι δύο βασικοί λόγοι που εμπνέουν ανησυχία για το σύνολο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ειδικότερα τα «κόκκινα» φοιτητικά δάνεια στις ΗΠΑ, τα οποία διογκώθηκαν λόγω της αύξησης του αριθμού των εισακτέων στα αμερικανικά πανεπιστήμια καθώς και των διδάκτρων, ανέρχονται ήδη στα 1,4 τρισ. δολάρια (1,19 τρισ. ευρώ). Σύμφωνα μάλιστα με τους “Financial Times”, γύρω στα 8 από τα 44 εκατομ. Αμερικανών φοιτητών που έχουν λάβει φοιτητικό δάνειο αδυνατούν να τα αποπληρώσουν. Επίσης πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η μεγάλη εξάρτηση από τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης και τα χαμηλά επιτόκια είναι μη βιώσιμη μακροπρόθεσμα. «Βασιζόμαστε στις υψηλές τιμές των τίτλων και συνεχίζουμε να φουσκώνουμε την αξία αυτών των τίτλων, συνοδεύοντάς τους με υψηλά επίπεδα καταναλωτικών δανείων. Αυτή η κατάσταση είναι τοξική και οδηγεί σε χρηματοοικονομική αστάθεια», αναφέρει ο Φραν Μπόεϊτ από την Positive Money. O ίδιος πιστεύει επίσης ότι, στην πραγματικότητα, η μεγάλη ύφεση του 2007 δεν ξεπεράστηκε ποτέ, απλώς οι πολιτικοί δεν έχουν αντιληφθεί ότι οι συνέπειες της κρίσης εκείνης διαρκούν μέχρι σήμερα.

Οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να βρουν νέα εργαλεία Από την άλλη πλευρά, ο οικονομολόγος Ίαν Μπεγκ από το LSE εκτιμά ότι μια νέα κρίση δεν είναι προς το παρόν πιθανή λόγω των ρυθμιστικών παρεμβάσεων που έχουν γίνει προς την κατεύθυνση της εποπτείας του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού κλάδου και όχι απλώς μεμονωμένων ιδρυμάτων. «Ναι, τα χαμηλά επιτόπια πυροδοτούν ένα νέο κύμα δανεισμού στις μεγάλες οικονομίες. Αλλά η 'έκρηξη' των δανείων δεν είναι πια τόσο εστιασμένη όσο ήταν στις ΗΠΑ το 2007, με τα χαμηλής φερεγγυότητας στεγαστικά δάνεια», ανέφερε στην DW o Ίαν Μπεγκ. Ωστόσο και ο ίδιος επισημαίνει ότι, παρ’ ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσου κινδύνου, η αβεβαιότητα παραμένει αναφορικά με το αν και πότε η Fed θα αποδεσμευθεί από την ποσοτική χαλάρωση. Ακριβώς επειδή πρόκειται για μια κατάσταση που έχει παγιωθεί τα τελευταία χρόνια, ακόμη και η διακοπή αυτού του προγράμματος μπορεί να προκαλέσει αναταράξεις. Η ποσοτική χαλάρωση ήταν πρόγραμμα που επεβλήθη για να κρατήσει στη ζωή την αμερικανική οικονομία. Η λήξη του θα μπορούσε να επιφέρει νέα ύφεση ή τουλάχιστον επιβράδυνση της ανάπτυξης. Όμως, και σε αυτήν την περίπτωση αναλυτές εκτιμούν ότι η Fed δεν θα είχε και πάλι καμία άλλη επιλογή από τα εφαρμόσει ξανά ένα νέο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. «Οι κεντρικές τράπεζες έχουν ξεμείνει από εργαλεία διαχείρισης κρίσεων. Το μόνο που θα μπορούσαν εκ νέου να κάνουν είναι περισσότερη ποσοτική χαλάρωση. Γεγονός όμως που κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους λόγω της αύξησης της τιμής των τίτλων. Χρειαζόμαστε εναλλακτικές, επειδή είναι πλέον σαφές ότι τα ήδη υπάρχοντα εργαλεία δεν λειτουργούν. Δεν μπορούμε να πάμε παρακάτω προχωρώντας με τον ίδιο τρόπο», ανέφερε στη DW o Βρετανός οικονομολόγος. Πηγή: DW/ Νικ Μάρτι

Γαλλία: H παγίδα της χρήσιμης ψήφου, για ακόμη μία φορά

Serge Halimi - Μετάφραση: Βάλια Καϊμάκη πηγή: Le Monde diplomatique ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΥΓΗ 16-4-2017 Γαλλία: H παγίδα της χρήσιμης ψήφου, για ακόμη μία φορά Η Ευρωπαϊκή Ένωση στεκόταν εδώ και καιρό αδιάφορη μπροστά στις δημοκρατικές επιλογές των λαών της, σίγουρη ότι ο βασικός προσανατολισμός των κρατών-μελών είναι «κλειδωμένος» από τις συνθήκες. Όμως, μετά την ψήφο για το «Brexit» και τη νίκη του Τραμπ, η πολιτική παίρνει την εκδίκησή της. Μια Ένωση σε πυρετώδη κατάσταση παρακολουθεί πλέον κάθε εθνική κάλπη σαν να έπαιζε σ’ αυτήν τη ζωή της. Ακόμα και η νίκη ενός από τους Γάλλους υποψήφιους που την υποστηρίζουν δεν θα μπορούσε να την καθησυχάσει για πολύ. urne_vote_france-480x250.jpg Facebook Twitter Ο πρώτος γύρος των γαλλικών προεδρικών εκλογών, στις 23 Απριλίου, θα φέρει αντιμέτωπους έντεκα υποψηφίους με διαφορετικές απόψεις. Ο πλουραλισμός αυτός κατά ένα μέρος αμαυρώθηκε από τις δικαστικές υποθέσεις και από τον υπερβολικό χώρο που τα μέσα ενημέρωσης αφιέρωσαν στον ασταμάτητο χορό των δημοσκοπήσεων. Παρ’ όλα αυτά, η αντίληψη της βαθιά αντιδημοκρατικής φύσης των γαλλικών και των ευρωπαϊκών θεσμών κυριαρχεί στο μυαλό των ψηφοφόρων. Όμως η μετάφραση σε εκλογικούς όρους αυτής της νέας συνείδησης κινδυνεύει να παρεκκλίνει εξαιτίας της παγίδας της «χρήσιμης ψήφου», η οποία προβάλλει ως αντίπαλο στην ακροδεξιά έναν λάτρη της παγκοσμιοποίησης. Μπαίνουμε σε μια πολιτική εποχή όπου, όταν μια φράση ξεκινά με το «Είναι η πρώτη φορά που…», συνήθως ανακοινώνει την έλευση μιας αδιανόητης μέχρι τώρα πραγματικότητας. Έτσι, αυτήν την άνοιξη του 2017, οι προεδρικές εκλογές σηματοδοτούν την πρώτη φορά που δεν αναρωτιόμαστε πια για την παρουσία του Εθνικού Μετώπου (ΕΜ) στον δεύτερο γύρο –αντίθετα, εξετάζουμε την υπόθεση, ακόμα αρκετά απίθανη, μιας νίκης του. Την πρώτη φορά που κανείς δεν υπερασπίζεται τον απολογισμό μιας θητείας, την ίδια στιγμή που δύο πρώην υπουργοί του απερχόμενου προέδρου, ο Μπενουά Αμόν (Σοσιαλιστικό Κόμμα) και ο Εμμανουέλ Μακρόν (En marche!) παίρνουν μέρος στις εκλογές. Όπως και την πρώτη φορά κατά την οποία οι υποψήφιοι του ΣΚ και της Δεξιάς, που κυβέρνησαν τη Γαλλία χωρίς διακοπή από την αρχή της 5ης Δημοκρατίας (1), μπορεί να αποκλειστούν στον πρώτο γύρο.

Μάταια θα ψάχναμε προηγούμενο για μια καμπάνια που να έχει γεμίσει τόσα παράσιτα από τη συνεχή ενημέρωση, τις δικαστικές υποθέσεις, τη γενική ανικανότητα να κρατηθεί η προσοχή κάποιου σε ένα ουσιαστικό ζήτημα για περισσότερες από 24 ώρες. Και δεν υπάρχει σίγουρα καμία προηγούμενη περίπτωση ενός σημαντικού υποψηφίου που να διώκεται για διασπάθιση δημοσίου χρήματος, ενώ εδώ και δέκα χρόνια διακήρυττε ότι η Γαλλία βρίσκεται σε πτώχευση. Η παραίτηση του απερχόμενου προέδρου από τη διεκδίκηση μιας δεύτερης θητείας ίσως και να αποκρύπτει το σημείο εκκίνησης όλης αυτής της αναταραχής. Κατά τη διάρκεια της πενταετούς θητείας του που ολοκληρώνεται, ο Φρανσουά Ολάντ αναδείχθηκε στον λιγότερο δημοφιλή Πρόεδρο Δημοκρατίας της 5ης Δημοκρατίας –και αυτό αφότου ο προκάτοχός του, Νικολά Σαρκοζί, είχε ήδη γνωρίσει τη λαϊκή κατακραυγή. Κι όμως, ο σοσιαλιστής πρόεδρος είχε παραδεχθεί πώς έζησε «πέντε χρόνια σχεδόν απόλυτης εξουσίας (2)». Τον Ιούνιο του 2012, για πρώτη φορά στην ιστορία του, το Σοσιαλιστικό Κόμμα ήλεγχε την προεδρία της Δημοκρατίας, την κυβέρνηση, τη Βουλή, τη Γερουσία, 21 από τις 22 περιφέρειες, 56 από τα 96 διαμερίσματα και 27 από τις 39 πόλεις άνω των 100.000 κατοίκων. Σε αυτήν την εξουσία ο κ. Ολάντ έκανε μια χρήση αυθαίρετη όσο και μοναχική. Εκείνος αποφάσισε την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενέπλεξε τη Γαλλία σε πολλές εξωτερικές συρράξεις, επέτρεψε τη δολοφονία απλών υπόπτων μέσω μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Είναι επίσης εκείνος που άλλαξε τον κώδικα εργασίας, υποχρεώνοντας την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του να δεχθεί μια μεταρρύθμιση που αρνούνταν να υποστηρίξει (προσφυγή στο άρθρο 49-3 του Συντάγματος) και για την οποία ούτε η πλειοψηφία ούτε ο ίδιος είχαν λάβει εντολή από τον λαό (3). Χωρίς να ξεχνάμε και την αναμόρφωση του χάρτη των γαλλικών περιφερειών, τον οποία ο αρχηγός του κράτους σχεδίασε από το γραφείο του στο παλάτι των Ηλυσίων. Να λοιπόν κάτι που θέτει με ένταση το ζήτημα των θεσμών της 5ης Δημοκρατίας: ο Μπενουά Αμόν και ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν (La France insoumise) δεσμεύτηκαν να το εξετάσουν, αλλά ο Φρανσουά Φιγιόν (Les Républicains) και ο Εμμανουέλ Μακρόν δεν το συζητούν, όπως άλλωστε και η Μαρίν Λεπέν. Σε καμία άλλη δυτική δημοκρατία δεν υπάρχει τόση μεγάλη συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια ενός μόνο ανθρώπου. Πέρα από τον –πραγματικό– κίνδυνο να υπάρξει κάποτε ένας Πρόεδρος λιγότερο «καλοπροαίρετος» από αυτόν που σήμερα απέρχεται, οι ηχηρές διακηρύξεις για τη γαλλική δημοκρατία οδηγούν σ’ ένα συμπέρασμα που η προεδρία του Φρανσουά Ολάντ έκανε πασιφανές: η μοναχική άσκηση της εξουσίας εδραιώνει την απεριόριστη δυνατότητα να ποδοπατείς τις δεσμεύσεις μιας προεκλογικής εκστρατείας, η οποία όμως θα έπρεπε να συμπυκνώνει την εντολή του κυρίαρχου λαού.

Ο Φρανσουά Ολάντ είχε δεσμευτεί να προασπίσει τη γαλλική σιδηρουργία, αλλά ενέκρινε το κλείσιμο του εργοστασίου της Φλοράνζ. Έπρεπε να είχε επαναδιαπραγματευθεί το ευρωπαϊκό σύμφωνο σταθερότητας, κάτι που εγκατέλειψε ήδη από την πρώτη ημέρα της ανάληψης των καθηκόντων του. Υποσχόταν να «αναστρέψει την καμπύλη της ανεργίας» πριν από το τέλος του 2013, ενώ αυτή συνέχισε την άνοδό της για τρία ακόμη χρόνια. Ωστόσο, η αίσθηση προδοσίας που ρίζωσε στα πνεύματα προκλήθηκε χωρίς αμφιβολία εξαιτίας μιας φράσης που σημάδεψε την καμπάνια του 2012 και που ακούσαμε και ξανακούσαμε εκατό φορές από τότε: «Ο μόνος μου αντίπαλος είναι ο χρηματοπιστωτικός τομέας». Μόλις όμως εκλέχθηκε, ο Φρανσουά Ολάντ πήρε έναν πρώην τραπεζίτη των Ρότσιλντ για σύμβουλο, πριν του δώσει τα κλειδιά του υπουργείου Οικονομίας. Ο ευνοϊκός τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει η κοινή γνώμη τον Εμμανουέλ Μακρόν είναι ακόμα πιο ανησυχητικός, καθώς ενέχει τον κίνδυνο να εκτοξεύσει στο υψηλότερο αξίωμα τον άξιο, αν και πατροκτόνο, κληρονόμο του απερχόμενου προέδρου με την απαράμιλλα χαμηλή δημοτικότητα. «Ο Εμμανουέλ Μακρόν είναι εγώ, ξέρει τι μου χρωστάει», πέταξε μια μέρα ο Φρανσουά Ολάντ. Σίγουρα ο Μακρόν δεν είναι σοσιαλιστής αλλά ούτε και ο Ολάντ είναι. Ο ένας το διακηρύττει, ο άλλος υπεκφεύγει. Οι δηλώσεις του πρώτου γυρίζουν την πλάτη σε μια αριστερή παράδοση που αποκήρυττε «το χρήμα» ή «τον χρηματοπιστωτικό τομέα», κάτι που όμως ανταποκρίνεται στις πεποιθήσεις του δεύτερου, όπως τις εξέφραζε το 1985 σε ένα βιβλίο με τίτλο «La gauche bouge» («Η Αριστερά κινείται»), που είχαν συγγράψει ο νυν υπουργός Άμυνας μαζί με τον Γενικό Γραμματέα του Μεγάρου των Ηλυσίων (4). Στο βιβλίο υπήρχε ήδη η αγαπημένη ιδέα του κ. Μακρόν, αν και θαμμένη κάτω από ένα σωρό κενών λέξεων, για μια νέα κοινωνική συμμαχία ανάμεσα στην καλλιεργημένη μεσαία τάξη και τη φιλελεύθερη εργοδοσία, με συγκολλητικό ιστό την κοινή βούληση να εξαπλωθούν σε μια παγκόσμια αγορά. «Επιχειρηματικότητα» αντί για «κρατική βοήθεια», κέρδος αντί για προσόδους, μεταρρυθμιστές και εκσυγχρονιστές εναντίον εξτρεμιστών και αναχρονιστών, άρνηση της νοσταλγίας των «καμηλιέρηδων και των νερουλάδων»: ακούγοντας τον Μακρόν, νομίζεις ότι ακούς τον Μπιλ Κλίντον το 1990 ή τον Τόνι Μπλερ και τον Γκέρχαρντ Σρέντερ μερικά χρόνια αργότερα (5). Και, αν τον ακολουθήσεις, είναι σαν να αποδέχεσαι να συμμετάσχεις με ακόμη μεγαλύτερη τόλμη στον «τρίτο δρόμο» του νεοφιλελεύθερου προοδευτισμού. Σε εκείνον που εξαπάτησε το αμερικανικό Δημοκρατικό Κόμμα και την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, αφήνοντάς τους να γλιστρήσουν στον γκρεμό όπου κείτονται σήμερα. «Το πρόγραμμα του Μακρόν αποτελεί βατήρα για το Εθνικό Μέτωπο»

«Υπέρμαχοι της παγκοσμιοποίησης» και «κόμμα των Βρυξελλών» ενάντια στους «πατριώτες»: η Μαρίν Λεπέν μάλλον παίρνει μεγάλη χαρά που η πολιτική αντιπαράθεση συμπυκνώνεται σε αυτήν τη διχοτομία. Βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος και πυλώνας της καμπάνιας Μακρόν, ο Ρισάρ Φεράν μοιάζει να προλαβαίνει τις επιθυμίες της: «Από τη μία είναι οι νεοεθνικιστές, αντιδραστικοί και υπέρμαχοι της εθνικής ταυτότητας. Και από την άλλη οι προοδευτικοί που πιστεύουν ότι η Ευρώπη είναι απαραίτητη» (6). Δεν είναι αθώα μια τέτοια δόμηση της ιδεολογικής αντιπαράθεσης. Στόχος είναι, και από τις δύο πλευρές, να υποβαθμιστεί το ζήτημα των ταξικών συμφερόντων, τροφοδοτώντας τους μεν με τον τρόμο της «εθνικής ταυτότητας» και τους άλλους με «αντιδραστικές» προτροπές. Όσο όμως κι αν δεν αρέσει στους προοδευτικούς της αγοράς, εκείνοι που «θεωρούν την Ευρώπη απαραίτητη» έχουν κοινωνική ταυτότητα. Οι «αποσπασμένοι εργαζόμενοι» που δημιούργησε μια Οδηγία των Βρυξελλών το 1996, ο αριθμός των οποίων έχει δεκαπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, είναι πιο συχνά εργαζόμενοι στην οικοδομή ή στα χωράφια παρά χειρουργοί ή αντικέρ. Εκείνο που «νομίζουν» τα θύματα αυτού του μηχανισμού είναι πρώτα και κύρια εκείνο που με φόβο αντιλαμβάνονται, δηλαδή ένα μισθολογικό ντάμπινγκ το οποίο απειλεί της συνθήκες της ύπαρξής τους. Γι’ αυτούς η Ευρώπη δεν συνοψίζεται στο πρόγραμμα Erasmus και στην «Ωδή στη χαρά». Ο Στίβεν Μπάνον, στρατηγικός πολιτικός αναλυτής του Ντόναλντ Τραμπ, κατάλαβε το όφελος που μπορούσε να έχει η εθνικιστική Δεξιά από τον κοινωνικό υποβιβασμό ο οποίος σχεδόν πάντα συνοδεύει τους εορτασμούς του παγκόσμιου χωριού. «Η καρδιά του πιστεύω μας είναι ότι είμαστε ένα έθνος με μία οικονομία και όχι μια κάποια οικονομία δεν ξέρω ’γω σε ποια παγκόσμια αγορά με ανοιχτά σύνορα. Οι εργαζόμενοι του κόσμου βαρέθηκαν να είναι υποταγμένοι στο κόμμα του Νταβός. Οι Νεοϋορκέζοι αισθάνονται πλέον πιο κοντά στους κατοίκους του Λονδίνου ή του Βερολίνου παρά σε εκείνους του Κάνσας ή του Κολοράντο και μοιράζονται με τους πρώτους την νοοτροπία μιας ελίτ που θέλει να υπαγορεύσει σε όλους τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κυβερνάται ο κόσμος (7)», εξηγεί. Όταν στις δημόσιες συγκεντρώσεις του, τις κατάσπαρτες με ευρωπαϊκές σημαίες, ο Μακρόν υμνεί την κινητικότητα, ζητά την «ανάκαμψη από τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών» και δεσμεύεται να καταργήσει το επίδομα ανεργίας όταν ο δικαιούχος αρνείται για δεύτερη φορά μια «αξιοπρεπή θέση (8)», πώς να διαχωρίσεις τις πολιτικές θέσεις του από τα συμφέροντα των ολιγαρχών του χρήματος και της γνώσης που αποτελούν το «κόμμα του Νταβός»; Εύκολα φαντάζεται κάποιος τη ζημιά στη δημοκρατία την οποία θα επέφερε μια πιθανή τηλεμαχία ανάμεσα σε αυτόν και τη Λεπέν, ακριβώς εκείνη που τα ΜΜΕ έχουν βαλθεί να προγραμματίσουν. Εδώ και είκοσι χρόνια η θεωρία της «χρήσιμης ψήφου» παρουσιάζει τα δύο κυρίαρχα κόμματα στις επάλξεις εναντίον μιας άκρας Δεξιάς, την οποία όμως τα ίδια ευνόησαν με τις επιλογές και τις συγκλίνουσες απόψεις τους. «Σήμερα, το σχέδιο του Εμμανουέλ Μακρόν αποτελεί βατήρα για το Εθνικό Μέτωπο (9)», εκτιμά ο Μπενουά Αμόν. Όμως, αντίστοιχα, η δύναμη του ΕΜ ενίσχυσε το μονοπώλιο της εξουσίας των αντιπάλων του, μαζί και των σοσιαλιστών (10). Από το 1981, ο Φρανσουά Μιτεράν υπολόγιζε πώς μια ισχυρή Ακροδεξιά θα υποχρέωνε τη Δεξιά να συμπράξει μαζί της, με τον κίνδυνο να χάσει και η ίδια τα ποσοστά της (11). Ο ελιγμός αναστράφηκε τον Απρίλιο του 2002, όταν ο Ζαν-Μαρί Λεπέν βρέθηκε αντίπαλος με τον Ζακ Σιράκ στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Από τότε η Δεξιά αρκεί να ξεπεράσει το Σοσιαλιστικό Κόμμα σε οποιαδήποτε κάλπη, εθνική ή τοπική, για να γίνει αμέσως στα μάτια σχεδόν όλης της Αριστεράς ο αρχάγγελος της δημοκρατίας, του πολιτισμού, του γαλλικού κοσμικού κράτους.

Θεσμοί μοναρχικού τύπου που επιτρέπουν τέτοιες πονηριές και τέτοιες κυβιστήσεις, μια πολιτική ζωή μαγκωμένη από τον φόβο του χειρότερου, μέσα ενημέρωσης που αποδέχονται αυτές τις πονηριές ενώ ταυτόχρονα ταΐζουν αυτόν τον φόβο… Κι ύστερα υπάρχει και… η Ευρώπη. Η πλειονότητα των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών πολιτικών της Γαλλίας είναι υποταγμένες σε αυτήν, κάτι που δεν εμποδίζει την προεκλογική εκστρατεία να διεξάγεται λες και ο επόμενος πρόεδρος θα μπορούσε να δράσει με πλήρη ελευθερία. Μια νίκη της Μαρίν Λεπέν θα μπορούσε να θέσει τέλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση –η ίδια η υποψήφια μας προειδοποίησε: «Δεν θα γίνω η αντικαγκελάριος της κυρίας Μέρκελ». Αντίθετα, στην περίπτωση που ένα από τα φαβορί των εκλογών (και της Άνγκελα Μέρκελ), δηλαδή ο Φιγιόν ή ο Μακρόν, εγκατασταθεί στο Ελυζέ, η συνέχεια των προέδρων υπό τους οποίους έχουν υπηρετήσει θα είναι εξασφαλισμένη, η συνοχή με τους προσανατολισμούς της Κομισιόν θα διατηρηθεί και θα επικυρωθεί τόσο η γερμανική ηγεμονία όσο και ο ορντολιμπεραλισμός (12), με την πρώτη να παίζει τον ρόλο του υπεροπτικού φύλακα αγγέλου για τον δεύτερο. Η ερώτηση θα ήταν διαφορετική για τον Μπενουά Αμόν ή τον Ζαν-Λυκ Μελανσόν. Αν εξαιρέσουμε τις ομοσπονδιακές τάσεις του πρώτου και τη στήριξή του στην ιδέα μιας πανευρωπαϊκής άμυνας, οι στόχοι τους μοιάζουν κοντινοί. Διαφέρουν όμως εντελώς τα μέσα για την επίτευξή τους, σε σημείο που οι δύο υποψηφιότητες γίνονται ανταγωνιστικές, διατρέχοντας η καθεμία τον κίνδυνο να μείνει έξω από την κούρσα. Με τον Μπενουά Αμόν είναι δύσκολο να αποφύγει κάποιος μια αίσθηση déjà-vu. Προσπαθώντας να συμβιβάσει την προσκόλλησή του στην Ε.Ε. και την ταυτόχρονη επιθυμία του να την δει να σπάει τον κύκλο της λιτότητας προς όφελος μιας πολιτικής περισσότερο ευνοϊκής προς την εργασία και το περιβάλλον και λιγότερο ανελέητης προς χώρες που τις πνίγει το χρέος τους όπως η Ελλάδα, ο υποψήφιος των σοσιαλιστών πρέπει να πείσει τον εαυτό του ότι ο επαναπροσανατολισμός στον οποίο προσβλέπει είναι δυνατός, ακόμα και στο πλαίσιο των σημερινών θεσμών. Ότι μπορούμε να «πετύχουμε απτά αποτελέσματα χωρίς να τα βάλουμε με ολόκληρη την Ευρώπη». Και βασίζει τις ελπίδες του σε μια ευρωπαϊκή Αριστερά που θα επανακτήσει την επιρροή της, ιδιαίτερα στη Γερμανία. Αυτή όμως είναι ακριβώς η ελπίδα που άφησε να σπιθίσει ο Φρανσουά Ολάντ πριν από πέντε χρόνια. Στις 12 Μαρτίου 2012, έκανε «επισήμως» τη δέσμευση, μπροστά στους Ευρωπαίους συντρόφους του που είχαν συγκεντρωθεί στο Παρίσι, να «επαναδιαπραγματευθεί το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας» στο οποίο είχαν συμφωνήσει Σαρκοζί και Μέρκελ. Λέγοντας: «Δεν είμαι μόνος μου, γιατί υπάρχει το προοδευτικό κίνημα στην Ευρώπη. Δεν θα είμαι μόνος μου γιατί υπάρχει η ψήφος του γαλλικού λαού που θα μου δώσει την εντολή». Η Σεσίλ Ντιφλό, που έγινε υπουργός Κατοικίας στην κυβέρνησή του, μας θυμίζει τη συνέχεια. «Όλος ο κόσμος περίμενε [ο Ολάντ] να ξεκινήσει το μπρα ντε φερ με την Άνγκελα Μέρκελ. (…) Θα γυρίζαμε επιτέλους την πλάτη στο δίδυμο Μέρκελ-Σαρκοζί. (…) Όσο φιλελεύθερος και άκαμπτος κι αν είναι, ο Ιταλός Μάριο Μόντι υπολόγιζε στη Γαλλία για να αντιστρέψει την τάση. Ο ιδιαίτερα συντηρητικός Μαριάνο Ραχόι έβλεπε στην εκλογή του Ολάντ την πιθανότητα να ξεσφίξει τη μέγγενη που έπνιγε την Ισπανία. Όσο για την Ελλάδα και την Πορτογαλία, ήταν έτοιμες να ακολουθήσουν όποιον σωτήρα να ’ναι προκειμένου να αποφύγουν την καταστροφή (13)». Όλοι ξέρουμε τι έγινε τελικά. Στην ουσία, τίποτα που να μην έχει ήδη γίνει δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα (14). Εκείνη την εποχή, ο Φρανσουά Ολάντ ήταν στο τιμόνι του ΣΚ και ο Λιονέλ Ζοσπέν της κυβέρνησης. Λίγο νωρίτερα, ως πρελούδιο του ενιαίου νομίσματος, μόλις είχε γίνει η διαπραγμάτευση για το «Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης», το οποίο προέβλεπε ένα σύνολο δημοσιονομικών μέτρων, μεταξύ τους και πρόστιμα σε περίπτωση υπερβολικών ελλειμμάτων. Όταν ήταν ηγέτης της αντιπολίτευσης, ο Λιονέλ Ζοσπέν δεν είχε παραλείψει να καταγγείλει το Σύμφωνο ως ένα «σούπερ Μάαστριχτ», μια «παράλογη υποχώρηση στη Γερμανία». Κι όμως, όταν έγινε πρωθυπουργός, τον Ιούνιο του 1997, αποδέχθηκε όλους τους όρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ, λίγες μέρες αργότερα. Ως αντίτιμο της συγκατάθεσής του, σύμφωνα με τον τότε υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί, είχε εξασφαλίσει «την πρώτη απόφαση για ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αφιερωμένο στην ανάπτυξη και την απασχόληση». Μια απόφαση με σημαντικότατα αποτελέσματα, όπως όλοι είδαμε στη συνέχεια. Μια Ευρωπαϊκή Ένωση με πυρετό όποτε γίνονται εθνικές εκλογές Αμόν και Μελανσόν σκοπεύουν κι αυτοί να επαναδιαπραγματευτούν τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Θα έχουν άραγε τα μέσα αυτή τη φορά; Ο Μπενουά Αμόν δεν αμφισβητεί την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αλλά ελπίζει να «εξελίξει το καταστατικό της». Συναινεί στον κανόνα του 3% του δημόσιου ελλείμματος, αλλά «επιθυμεί πολιτικές ανάκαμψης» συμβατές με τις οικολογικές φιλοδοξίες του. Προτείνει τη «θεσμοθέτηση μιας δημοκρατικής βουλής στη ευρωζώνη», αλλά δεν παραλείπει να διευκρινίσει αμέσως ότι «φυσικά θα δεχόμουν να το συζητήσουμε. Δεν θα πάω στο Βερολίνο ή αλλού να πω “ή αυτό ή τίποτα”, δεν έχει νόημα κάτι τέτοιο». Κάποιες από τις μεταρρυθμίσεις αυτές απαιτούν τη σύμφωνη γνώμη όλων των Ευρωπαίων εταίρων και καμία τους δεν μπορεί σήμερα να εξασφαλίσει τη στήριξη του Βερολίνου. Συνεπώς, ο Αμόν ελπίζει να τροποποιήσει τα δεδομένα χάρη σε ένα «τόξο συμμαχιών της ευρωπαϊκής Αριστεράς». Και απορρίπτει το ελάχιστα ενθαρρυντικό προηγούμενο του 2012: «Πιστεύω ότι οι Γερμανοί είναι πιο ανοιχτοί σήμερα απ’ ό,τι όταν ο κ. Ολάντ ανέλαβε την εξουσία». Ο φόβος της αποδιάρθρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη μία και η προοπτική της πολιτικής εναλλαγής στη Γερμανία από την άλλη θα ξαναμοίραζαν την τράπουλα προς όφελός του. «Ανήκω στο κόμμα της ελπίδας», παραδέχεται ωστόσο. Οι προσδοκίες όμως του Ζαν-Λυκ Μελανσόν έχουν αλλάξει από το 2012. Αφού «καμία προοδευτική πολιτική δεν είναι δυνατή» στην Ε.Ε. όπως αυτή είναι σήμερα, αν δεν μπορεί να υπάρξει «έξοδος σύμφωνη με τις ευρωπαϊκές συνθήκες» ή μια ριζική αναδιατύπωσή τους (plan A), δεν αποκλείει πλέον τη «μονομερή έξοδο» (plan B). Καθώς δεν πιστεύει ιδιαίτερα σε μια επικείμενη και ταυτόχρονη άνοδο των δυνάμεων της Αριστεράς, οι οποίες έχουν μάλλον την τάση να υποχωρούν τα τελευταία χρόνια, η Γαλλία, δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη της Ένωσης, γίνεται στα μάτια του ο «μοχλός της ευρωπαϊκής μάχης». Ο Ζακ Ζενερέ, ένας από τους δύο υπευθύνους του προεδρικού προγράμματός του, συνοψίζει: «Η εξαναγκασμένη έξοδος της Γαλλίας θα σήμαινε πολύ απλά το τέλος και του ευρώ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κανείς δεν ωφελείται από ένα τέτοιο ρίσκο. Κυρίως όχι η Γερμανία». Άρα, έστω και αν αρνηθεί να υποκύψει στους ευρωπαϊκούς κανόνες που θέτουν περιορισμούς στις οικονομικές προτεραιότητές της, «η Γαλλία μπορεί χωρίς φόβο, και αν το επιθυμεί, να παραμείνει στο ευρώ για όσο θελήσει (15)». Η Ευρωπαϊκή Ένωση στεκόταν εδώ και καιρό αδιάφορη μπροστά στις δημοκρατικές επιλογές των λαών της, σίγουρη ότι ο βασικός προσανατολισμός των κρατών-μελών είναι «κλειδωμένος» από τις συνθήκες. Όμως, μετά την ψήφο για το «Brexit» και τη νίκη του Τραμπ, η πολιτική παίρνει την εκδίκησή της. Μια Ένωση σε πυρετώδη κατάσταση παρακολουθεί πλέον κάθε εθνική κάλπη σαν να έπαιζε σ’ αυτήν τη ζωή της. Ακόμα και η νίκη ενός από τους Γάλλους υποψήφιους που την υποστηρίζουν δεν θα μπορούσε να την καθησυχάσει για πολύ. (Σ.τ.Μ.) Μορφή πολιτεύματος που βασίζεται στο Σύνταγμα. Η 5η Δημοκρατία διαδέχθηκε την 4η με το Σύνταγμα της 4ης Οκτωβρίου 1958. Gérard Davet και Fabrice Lhomme, «“Un président ne devrait pas dire ça… ”, Les secrets d’un quinquennat», Stock, Παρίσι, 2016. (Σ.τ.Μ.) Το άρθρο 49-3 του Συντάγματος επιτρέπει στην κυβέρνηση να κάνει αποδεκτό έναν νόμο χωρίς αυτός να ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο. Ομάδα που χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Jean-François Trans. Βλ. Pierre Rimbert, «Toupie ou tout droit?», «Le Monde diplomatique», Σεπτέμβριος 2014. (Σ.τ.Μ) Υπουργός Άμυνας είναι ο Jean-Yves Le Drian και Γ.Γ. των Ηλυσίων είναι ο Jean-Pierre Jouyet, που συγκαταλέγονται μαζί με τον πρόεδρο στους πέντε συνολικά συγγραφείς τους βιβλίου. Βλ. «Le Grand Bond en arrière. Comment l’ordre libéral s’est imposé au monde», Agone, Μασσαλία, 2012. «Le Journal du dimanche», Παρίσι, 12 Μαρτίου 2017. Αναφέρεται από τον William Galston, «Steve Bannon and the “Global Tea Party”», «The Wall Street Journal», Νέα Υόρκη, 1-3-2017. Δηλαδή για έναν μισθό που θα ήταν «αυξημένος κατά 20 %-25%» σε σχέση με το μισθό της προηγούμενης θέσης του. France 2, 9 Μαρτίου 2017. Βλ. «Le Front national verrouille l’ordre social», «Le Monde diplomatique», Ιανουάριος 2016. Βλ. Emmanuel Faux, Thomas Legrand et Gilles Perez, «La Main droite de Dieu. Enquête sur François Mitterrand et l’extrême droite», Seuil, Παρίσι, 1994. (Σ.τ.Μ.) Ο ορντολιμπεραλισμός (απλή μεταγραφή στα ελληνικά του όρου ordoliberalismus, που θα μπορούσε να αποδοθεί ως «εύτακτος φιλελευθερισμός») είναι η μεταπολεμική γερμανική εκδοχή του οικονομικού φιλελευθερισμού, με κεντρικό δόγμα ότι η απρόσκοπτη λειτουργία της αγοράς διασφαλίζεται μέσα από κάποιες παρεμβάσεις του κράτους και των νόμων. Cécile Duflot, «De l’intérieur. Voyage au pays de la désillusion», Fayard, Παρίσι, 2014. Βλ. «Quand la gauche renonçait au nom de l’Europe» και «L’audace ou l’enlisement», «Le Monde diplomatique», Ιούνιος 2005 και Απρίλιος 2012 αντίστοιχα. Από το δεύτερο βλ. το απόσπασμα που δημοσιεύουμε σήμερα. Jacques Généreux, «Les Bonnes Raisons de voter Mélenchon», Les Liens qui libèrent, Παρίσι, 2017.

To Grexit και οι αριστεροί «ανάποδοι οδηγοί»

πηγή: Αυγή To Grexit και οι αριστεροί «ανάποδοι οδηγοί» Η συντηρητική αντιπολίτευση στην Ελλάδα έκανε μία ανακάλυψη που ενθουσίασε: «Η επικεφαλής του κόμματος της γερμανικής Αριστεράς Σάρα Βάγκενκνεχτ προτείνει την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη» αγανακτούσε η Νέα Δημοκρατία σε δελτίο Τύπου της στις 22 Φεβρουαρίου. grexit_0_0.jpg Facebook Twitter Το άρθρο του Νιλς Καντρίτσκε, ο οποίος είναι καλός γνώστης της κατάστασης στη χώρα μας, αφού κατά το ήμισυ του χρόνου διαμένει στην Ελλάδα, δημοσιεύτηκε μόνο στη γερμανική έκδοση της «Le Monde diplomatique» και άρα απευθύνεται αποκλειστικά στο γερμανικό κοινό. Διαβάζοντας ανάμεσα στις γραμμές θα μπορούσε κάποιος να υποψιαστεί ότι τα επιχειρήματα που παρουσιάζει για την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ δεν στοχεύουν τόσο στο να επιβεβαιώσουν την ορθότητα της θέσης, όσο να ξεκαθαρίσουν -στη διάρκεια της μακράς γερμανικής προεκλογικής περιόδου- ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υποστηρίξει ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει άλλη στόχευση. Του Niels Kadritzke* Επιμέλεια: Θανάσης Κούτσης Η συντηρητική αντιπολίτευση στην Ελλάδα έκανε μία ανακάλυψη που ενθουσίασε: «Η επικεφαλής του κόμματος της γερμανικής Αριστεράς Σάρα Βάγκενκνεχτ προτείνει την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη» αγανακτούσε η Νέα Δημοκρατία σε δελτίο Τύπου της στις 22 Φεβρουαρίου. Και απηύθυνε στο κυβερνών κόμμα, τον ΣΥΡΙΖΑ, την ερώτηση του ιεροεξεταστή: «Γνώριζε ο κ. Τσίπρας την επίσημη θέση του κόμματος της γερμανικής Αριστεράς, όπως τη διατύπωσε η επικεφαλής του;».1 Επιδεικνύοντας υπερβάλλοντα ζήλο η Ν.Δ. παρέβλεπε δύο σημεία: Πρώτον, ότι η αξίωση για Grexit δεν είναι σε καμία περίπτωση «η επίσημη θέση» του γερμανικού κόμματος, το οποίο βρίσκεται πολιτικά «κοντά» στον ΣΥΡΙΖΑ. Και, δεύτερον, ότι η Βάγκενκνεχτ δεν «πρότεινε» Grexit, αλλά υποστήριζε -κι όχι για πρώτη φορά- ότι μια οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας θα ήταν «κατά πάσα πιθανότητα πολύ ευκολότερη» χωρίς τον «κορσέ» του κοινού νομίσματος.2 Εκτός αυτού η Ν.Δ. ξέχασε, στο ερώτημά της για τη «σύντροφο Βάγκενκνεχτ», να αναφερθεί και στον δικό της σύντροφο, συγκεκριμένα τον «σύντροφο από το CDU Βόλφγκανγκ Σόιμπλε“, τον οποίο λίγο καιρό νωρίτερα είχε ευγενώς επισκεφθεί ο επικεφαλής της Ν.Δ. Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, ο οποίος είναι σαφώς ισχυρότερος από την κυρία Βάγκενκνεχτ, ακολουθεί εδώ και χρόνια, με τη βοήθεια της απειλής του Grexit, μια ξεροκέφαλη ευρωπαϊκή πολιτική λιτότητας, η οποία στο κόμμα του τυγχάνει προφανώς της έγκρισης της πλειοψηφίας. Αντιθέτως, στο θέμα του Grexit η Βάγκενκνεχτ δεν εκπροσωπεί ούτε το κόμμα της ούτε τον ΣΥΡΙΖΑ. Ίσως, περισσότερο ένα τμήμα της αριστερής «κοινής γνώμης» στις δύο χώρες. Στην Ελλάδα έξοδο από το ευρώ ζητούν μόνο τρία πολιτικά κόμματα. Δύο εξ αυτών ανήκουν στο αριστερό φάσμα και μάλιστα -και λόγω αυτού του ζητήματος- αποσχίστηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ,3 ενώ το τρίτο είναι η νεοναζιστική Χρυσή Αυγή. Μία ομολογουμένως περίεργη εναρμόνιση μεταξύ ριζοσπαστικών αριστερών και δεξιών εξτρεμιστικών δυνάμεων και κινήτρων. Χρήζει ωστόσο εξήγησης και αυτή η εγγύτητα (απόψεων) μεταξύ Βάγκενκνεχτ και Σόιμπλε. Οι αριστεροί υποστηρικτές του Grexit είναι κυρίως δηλωμένοι ευρωσκεπτικιστές, οι οποίοι αντιτίθενται στο «ευρωπαϊκό σχέδιο» ή επιθυμούν να το αναδομήσουν δραστικά. Οι ίδιοι δεν θεωρούν ότι η Ευρωζώνη έχει μέλλον. Έχουν οι αριστεροί υποστηρικτές του Grexit ένα καλύτερο σχέδιο για να ξεπεραστεί η κρίση ή τουλάχιστον καλύτερο για την πλειονότητα όσων πλήττονται; Μια αριστερή απάντηση θα έπρεπε, ιδίως στη σχέση της με την πραγματικότητα, να διαφοροποιείται από τις «δεξιές» ιδέες. Γι’ αυτό αποτελεί όντως πρόβλημα για αριστερούς να βρίσκονται στην ίδια βάρκα με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών, ο οποίος μάλιστα ισχυρίζεται ότι γνωρίζει την καλύτερη «εναλλακτική λύση για την Ελλάδα».

Τα κίνητρα για την προσπάθεια του Σόιμπλε να εξωθήσει την Ελλάδα από τη νομισματική Ένωση δεν ήταν πάντοτε τα ίδια. Στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών είχε τεθεί προς επεξεργασία ένα Plan B ήδη από το 2010, όταν η μισή Ευρώπη προέβαινε σε εικασίες σχετικά με το «Greccident», την απρογραμμάτιστη έξοδο από το ευρώ μετά από κρατική χρεοκοπία. Πόσο συγκριμένα είχε εξετάσει το Βερολίνο το θέμα του Grexit ήταν κάτι που η ελληνική κυβέρνηση το έμαθε για πρώτη φορά στις 16 Σεπτεμβρίου 2011. Στο περιθώριο της Συνδιάσκεψης των υπουργών Οικονομικών της Ε.Ε. στο Μπρεσλάου ο Σόιμπλε είχε τότε «πάρει παράμερα» τον Έλληνα ομόλογό του Ευάγγελο Βενιζέλο για να τον πείσει σχετικά με μία «ήπια» έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Μάλιστα τότε είχε προχωρήσει και σε λεπτομέρειες: μετατροπή όλων των τραπεζικών καταθέσεων πάνω από 3.000 ευρώ στο νέο νόμισμα, capital controls, αναλήψεις σε μετρητά της τάξης των 50-100 ευρώ κατά κεφαλήν εβδομαδιαίως, έκτακτη παροχή βοήθειας σε τρόφιμα, μία «αερογέφυρα» για φάρμακα.4 Ο Βενιζέλος απέρριψε άναυδος το αίτημα. Αλλά τα σαφώς διατυπωμένα σχέδια του έδωσαν να καταλάβει ότι δεν επρόκειτο απλώς για έναν προειδοποιητικό πυροβολισμό ώστε να τρομάξουν οι Έλληνες. Επρόκειτο για ένα στρατηγικό μοντέλο σκέψης. Το ποια μορφή είχε αυτό, το έμαθε και ο Τίμοθι Γκάιτνερ στα τέλη του Ιουλίου 2012, όταν επισκέφθηκε τον ομόλογό του Σόιμπλε στο νησί Σιλτ της Γερμανίας. Πολλοί στην Ευρώπη θεωρούσαν «την αποχώρηση της Ελλάδας ως μία επιθυμητή στρατηγική», είχε εξηγήσει ο Σόιμπλε στον καλεσμένο του. Ένα Grexit θα έπρεπε, κατ’ αυτόν, να είναι τόσο «τραυματικό», ώστε τα άλλα κράτη - μέλη της Ε.Ε., τρομαγμένα, να «παραιτηθούν από (την αξίωση για) περισσότερη κυριαρχία». Ο ψυχρός υπολογισμός ήταν ο εξής: «Εάν κάποιος αφήσει την Ελλάδα να καεί, θα είναι ευκολότερο να επανοικοδομήσει μία ισχυρότερη Ευρώπη με ένα πιο αξιόπιστο φίλτρο προστασίας».5 Υπό την έκφραση «παραίτηση από την κυριαρχία» εννοείτο η διαθεσιμότητα των κρατών να υποταχθούν στην αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, την οποία ο Σόιμπλε θεωρούσε ως μοναδική συνταγή για τη διαχείριση της κρίσης της Ε.Ε. Το Grexit θα διαχώριζε την ήρα από το στάρι. Στη συνέχεια κάθε χώρα που θα ήθελε να παραμείνει στο ευρώ θα έπρεπε να λάβει τις αποφάσεις της. Και η Ελλάδα; Θα ήταν απλώς μια παράπλευρη απώλεια στον αυτοκινητόδρομο που θα οδηγούσε στη γερμανική Ευρώπη. Ο Σόιμπλε αναχαιτίστηκε κατ’ αρχάς από τις χρηματαγορές, οι οποίες προκαταλάμβαναν τις αρνητικές συνέπειες για την Πορτογαλία, την Ισπανία και πιθανώς και την Ιταλία.6 Η επόμενη επίθεσή του με στόχο το Grexit ήρθε μόλις το 2015, όταν η Ελλάδα βρισκόταν και πάλι στον γκρεμό και η κυβέρνηση Τσίπρα εκαλείτο να υπογράψει τις υπαγορεύσεις της τρόικας. Τότε ο Σόιμπλε διατύπωσε την απειλή του τόσο βίαια, σε βαθμό που σοκαρίστηκαν και πολλοί εταίροι της Ε.Ε. Εάν ο Τσίπρας δεν συμμορφωθεί, έλεγε το τελεσίγραφο της 10ης Ιουλίου, τότε θα έπρεπε «να προταθούν στην Ελλάδα ταχείες διαπραγματεύσεις για ένα time-out από την Ευρωζώνη με πιθανές ελαφρύνσεις του χρέους... για μία περίοδο τουλάχιστον πέντε ετών».7 Το ποιος σταμάτησε τότε την τελευταία στιγμή τον Σόιμπλε (ήταν ο Ολάντ, ο Τουσκ, η Μέρκελ;), είναι κάτι που θα πρέπει να εξακριβώσουν οι ιστορικοί του μέλλοντος. Ένα όμως είναι ξεκάθαρο: εάν ο Τσίπρας δεν είχε συνθηκολογήσει, θα είχε έρθει το Grexit. Για τον λόγο αυτόν ο Τσίπρας καταδικάζεται ακόμη σήμερα στην Ελλάδα και την Ευρώπη από ορισμένους αριστερούς ως Ιούδας. Πολύ συχνά πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι νωρίτερα ανοήτως τον είχαν πανηγυρικά ανακηρύξει σε Τσε Γκεβάρα της Μεσογείου. Εν τω μεταξύ, ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν έχει ποτέ εκφραστεί υπέρ του Grexit. Για το κατά πόσο είχε εξετάσει κρυφά αυτή τη λύση ερωτήθηκε σε συνέντευξη από την «Εφημερίδα των Συντακτών». Η αντερώτηση του Τσίπρα ήταν η εξής: «Με ρωτάτε εάν σκέφτηκα ποτέ να θέσω εγώ θέμα εξόδου της χώρας μας από την Ευρωζώνη. Αυτό δηλαδή που έθετε ο πιο σκληρός εκπρόσωπος της άλλης πλευράς; Μα αυτό θα ήταν ή ανοησία ή πραγματική προδοσία».

8 Η απάντηση ακούγεται ειλικρινής, παραπέμπει όμως σ’ ένα μεγάλο πρόβλημα: το βιοτικό επίπεδο στην Ελλάδα έχει πράγματι μετά από επτά χρόνια κρίσης καταρρεύσει. Επιπλέον η απειλή του Grexit δεν έχει σε καμία περίπτωση φύγει ως θέμα απ’ το τραπέζι. Ακόμη και στην τωρινή διαπραγματευτική κρίση ο Σόιμπλε εξήγησε ότι οι πιστωτές θα πρέπει να συνεχίσουν το «pressing» τους στους Έλληνες, διαφορετικά οι τελευταίοι θα πρέπει να αποχωρήσουν από την Ευρωζώνη.9 Τη δεύτερη αυτή εναλλακτική υπερψηφίζει σήμερα ποσοστό 52% του γερμανικού πληθυσμού και 75% των υποστηρικτών του ακροδεξιού κόμματος AfD.

Υπό μία έννοια η επιλογή του Σόιμπλε αναφορικά με το Grexit εμφανίζεται σήμερα περισσότερο απειλητική απ’ ό,τι το 2015. Ταιριάζει στο σενάριο που κατευθύνεται προς μία «Ευρώπη των προθύμων», δηλαδή μια Ε.Ε. διαφορετικών ταχυτήτων: η Γερμανία και άλλα κράτη του πυρήνα της Ε.Ε. στη λωρίδα ταχείας κυκλοφορίας, τα κράτη του Νότου και άλλοι ουραγοί στη λωρίδα αργής κυκλοφορίας και στη βοηθητική λωρίδα να στέκονται όσοι έχουν παρουσιάσει βλάβη και περιμένουν την οδική βοήθεια του ΔΝΤ. Εάν όντως επικρατήσει αυτό το σενάριο, προς το οποίο στο μεταξύ προφανώς φαίνεται να τείνει και η Άνγκελα Μέρκελ, οι αριστεροί ευρωσκεπτικιστές, για τους οποίους ένα κοινό νόμισμα χωρίς κοινή φορολογική πολιτική και ευρωομόλογα δεν είχε ποτέ μέλλον, θα δικαιώνονταν. Εναλλακτική πρόταση, ειδικά για την περίπτωση της Ελλάδας, δεν φαίνεται να υπάρχει. Η επιστροφή στο δικό της, έντονα υποτιμημένο, νόμισμα θα ήταν για την ιδιαίτερα υπερχρεωμένη και αδύναμη εξαγωγικά χώρα μία έξοδος κινδύνου με τεράστια ρίσκα. Αυτό το αναγνωρίζει και ο εξυπνότερος των ευρωσκεπτικιστών. Σε αθηναϊκή εφημερίδα ο Χάινερ Φλάσμπεκ εξέφρασε την απόλυτη κατανόησή του για το γεγονός ότι η κυβέρνηση Τσίπρα αρνήθηκε τη «βουτιά στο άγνωστο». Όπως ανέφερε, δεν περίμενε ούτως ή άλλως ποτέ κάτι τέτοιο, γιατί ένα αδύναμο κράτος όπως είναι η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να τολμήσει την έξοδο από το ευρώ πρώτη, δηλαδή πριν από την Ιταλία ή τη Γαλλία.11 Αλλά και οικονομολόγοι έχουν περιγράψει πολύ συγκεκριμένα τις συνέπειες ενός Grexit. Αυτές εκτείνονται από «βραχυπρόθεσμες» αναταράξεις που θα μπορούσαν να διαρκέσουν χρόνια έως και στο δομικό πρόβλημα πώς μία αποβιομηχανισμένη χώρα με αδύναμο νόμισμα μπορεί να οικοδομήσει μία βιώσιμη εξαγωγική οικονομία. Εκτός αυτού, η πληθωριστική δραχμή θα διευκόλυνε τους Έλληνες κατόχους καταθέσεων (σε ξένες τράπεζες) -και τους ξένους επενδυτές- στο «μεγάλο φαγοπότι» εις βάρος των Ελλήνων της δραχμής.12 Κι αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε επίσης να σκεφτούν οι αριστεροί υποστηρικτές του Grexit. Τo κρίσιμο ερώτημα όμως είναι άλλο: Από πού θα έρθουν τα χρήματα για να χρηματοδοτηθούν οι απόλυτα συνηθισμένες κρατικές λειτουργίες; Για να μην μιλήσει κανείς για ένα ελάχιστο κοινωνικό κράτος, το οποίο στην Ελλάδα μέχρι τώρα δεν υπάρχει, επειδή οι οικονομικοί πόροι απορροφήθηκαν από ένα διεφθαρμένο πελατειακό σύστημα, προ πάντων από έναν, στο μεγαλύτερό του μέρος, αναποτελεσματικό δημόσιο τομέα, τον οποίο ποτέ κανείς δεν τόλμησε να αξιολογήσει; Where is the money? Αυτό ισχύει και για το πρόβλημα του δημόσιου χρέους, το οποίο θα οξυνόταν περαιτέρω με ένα αδύναμο νόμισμα. Η κλασική αριστερή απάντηση για το κούρεμα χρέους δεν είναι απάντηση. Καθότι μια χώρα με νόμισμα τη δραχμή θα δημιουργούσε, χωρίς βαθιές μεταρρυθμίσεις, διαρκώς νέα δημοσιονομικά ελλείμματα, τα οποία με τη σειρά τους θα έπρεπε -όπως και οι αναγκαίες εισαγωγές- να χρηματοδοτούνται με ομόλογα σε σκληρά νομίσματα. Αυτά όμως θα κόστιζαν πολύ ακριβά.

13 Το μεγάλο ψέμα των υποστηρικτών του Grexit είναι άρα η ψευδαίσθηση ότι η Ελλάδα με τη δραχμή θα γινόταν και πάλι ένα κυρίαρχο κράτος. Κυρίαρχη θα γινόταν μάλλον πολύ περισσότερο η αγορά ομολόγων, η οποία θα υπαγόρευε τους όρους ακόμη πιο σκληρά απ’ ό,τι το κάνουν οι σημερινοί πιστωτές. Η έξοδος από το ευρώ θα ήταν μόνο ένα άλλοθι ώστε να διώξει κανείς από μπροστά του τα συγκεκριμένα προβλήματα. * Ο Niels Kadritzke είναι δημοσιογράφος

Πρελούδιο εξελίξεων

19.7.2016 / ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1926 στις 14-07-2016 Πρελούδιο εξελίξεων

Του Θεόδωρου Παπαηλία Τα αίτια και οι συνέπειες της εξόδου της Βρετανίας από την Ενωμένη Ευρώπη* Οι συζητήσεις εδώ και μήνες για το δημοψήφισμα στη Βρετανία στράφηκαν από όλα τα διεθνή μέσα και τους εμπλεκόμενους φορείς στα οικονομικά οφέλη ή στις ζημιές τόσο για την ίδια τη χώρα όσο και για την Ε.Ε. Εν πρώτοις η παραμονή της Βρετανίας εθεωρείτο βεβαία και, με εξαίρεση μερικές δημοσκοπήσεις, φαινόταν ότι η απόφαση θα έκλινε υπέρ της διατήρησης του υφιστάμενου καθεστώτος. Ως εκ τούτου, ιδιαίτερα μετά τη δολοφονία της βουλευτού του Εργατικού Κόμματος Κοξ, το αποτέλεσμα εξέπληξε τους πάντες σχεδόν, ακόμη και τους υποστηρικτές του Brexit. Μολαταύτα, πολύ σημαντικότερο από τη συζήτηση για τις όποιες οικονομικές συνέπειες είναι η κατανόηση των αιτιών της πρωτοφανούς αυτής απόφασης. Η εξήγηση προκύπτει από τη διαφορετική πολιτική Ιστορία της χώρας και, συγκεκριμένα, από την ξεχωριστή εξέλιξη των θεσμών στην Αγγλία σε σχέση με την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό δηλοί ότι σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν θα ανέκυπτε ένα σταθερό και όχι συγκυριακό κίνημα κατά της συμμετοχής στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Το γεγονός ότι υψώνονται κραυγές συχνά, όπως των ακροδεξιών στην Αυστρία ή της κυρίας Λεπέν στη Γαλλία, ή διατηρείται επί μακρόν η παρατεταμένη σκεπτικιστική διάθεση στην Ολλανδία, τη Φινλανδία ή αλλού (συστρατεύονται κατά της ενοποίησης) δεν πρέπει να συγχέεται με τη βρετανική ψήφο (και συγκεκριμένα με αυτήν της Αγγλίας). Η Ιστορία απαντά

Το πρώτο αίτιο απόκλισης της Αγγλίας από τα εν Ευρώπη συμβαίνοντα σχετίζεται με την πολιτική εξέλιξη. Στη χώρα αυτήν ανεπτύχθη ταυτόχρονα σχεδόν κατά τον 17ο-18ο αιώνα κάτι που διαφεύγει την προσοχή, το κοινοβουλευτικό σύστημα και η οικονομία της αγοράς. Ιδιαίτερα μετά την Ένδοξη Επανάσταση και τα Bill of Rights (1689) αναδύθηκαν τα πολιτικά κόμματα και ειδικότερα οι αντιλήψεις που μέχρι σήμερα επικρατούν. Όπως, δηλαδή, ο ψηφίζων ένα κόμμα κατ’ ουσίαν διέγραφε από τον ορίζοντά του τα άλλα, καθ’ όμοια λογική αυτός που αγόραζε ένα προϊόν από έναν επιχειρηματία αποδοκίμαζε πρακτικώς τους αντιπάλους του. Έτσι, η λογική του laissez faire, δηλαδή το σύστημα της ελεύθερης αγοράς με τις πολλές ανταγωνιστικές επιχειρήσεις (ο καπιταλισμός), εξελίχθη ταυτόχρονα με το καθεστώς της πολιτικής επιλογής, ήτοι τον κοινοβουλευτισμό (την αστική δημοκρατία). Υφίσταται τουτέστιν ενδογενής λογική που συνδέει τον οικονομικό μηχανισμό (τον καπιταλισμό) με την πολιτική τάξη των πραγμάτων (το αστικό πολίτευμα). Στην Ευρώπη όμως αυτά εισήχθησαν· δεν παρήχθησαν. Κλασικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, η οποία επί έναν αιώνα ταλανιζόταν από βίαιες εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ των οπαδών του Ancien Régime (της παλαιάς τάξης πραγμάτων) και εκείνων του νέου καθεστώτος (του κοινοβουλευτισμού ή της λαϊκής εκπροσώπησης).

Το δεύτερο αίτιο σχετίζεται με τον υφέρποντα εθνικισμό. Πολύ πριν το habeas corpus και την κυριαρχία της αγγλικής πολιτικής σκέψης από τον Locke μέχρι τον Burke, η Αγγλία είχε αποκρούσει την ισπανική απειλή και η καταστροφή της Ισπανικής Αρμάδας το 1588 επί Φιλίππου Β’ σημαδεύει τον υποβιβασμό της Ισπανίας από ηγέτιδα χώρα και τη σταδιακή άνοδο της Αγγλικής Αυτοκρατορίας. Η αυτοκρατορία αυτή δεν προέκυψε τυχαία, αλλά αποτέλεσε το ενδογενές αποτέλεσμα των αγγλικών περιφράξεων (enclosure) και της ανόδου του αγγλικού καπιταλισμού. Η ταχύτατη εκδίωξη των αγροτών από τις γαίες τους δεν δημιούργησε μόνο ένα τεράστιο προλεταριάτο, στηρίζοντας αποφασιστικά την αγγλική βιοτεχνία και επιχειρηματικότητα, αλλά προσέφερε και άφθονους μετανάστες. Τότε ξεκίνησε η Αγγλία να εποικίζει την Αμερική, 100 έτη μετά τους Ισπανούς και αρκετά χρόνια μετά τους Γάλλους και τους Ολλανδούς. Αυτό το εκτεταμένο αποικιακό κράτος που διευρύνθηκε κατά τον 17ο και 18ο αιώνα διατηρήθηκε επί 3,5 αιώνες διαδίδοντας τα αγγλικά ήθη καθώς και τη γλώσσα επί όλης της υδρογείου. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ανέλαβαν τα ηνία οι ΗΠΑ, αλλά εμφανώς το τέλος της αποικιοκρατίας διήρκεσε από το 1945 μέχρι το 1965. Έτσι, σε ένα μεγάλο τμήμα του αγγλικού πληθυσμού παραμένει ως παράγωγο η έννοια του αυτοκρατορικού μεγαλείου (βλέπε βασιλικές τελετές κ.λπ.). Η ιδεολογία, όπως θα πρέπει να είναι γνωστό, είναι ένα δύστηκτο μέταλλο και μεταβάλλεται πολύ αργότερα από τις οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές. Τοιουτοτρόπως, η Ε.Ε. έρχεται σε αντίθεση με το μεγαλείο αυτό υποβιβάζοντας την Αγγλία, ηγέτιδα το πάλαι ποτέ, στην ίδια θέση με τις χώρες του Νότου ή τις Βαλτικές. Τρίτον, η αποβιομηχάνιση της Βρετανίας επήλθε τόσο ραγδαία που άφησε έντονα τα σημάδια στη χώρα. Το κράτος στο οποίο ξέσπασε η βιομηχανική επανάσταση πρωτοπορώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, σήμερα οδηγείται στις εσχατιές των ανεπτυγμένων χωρών. Σπάνια σε καταστήματα του Πρώτου Κόσμου, και όχι μόνον, θα συναντήσει κάποιος αγγλικό βιομηχανικό εμπόρευμα. Η χώρα διατηρείται – επί του παρόντος – ως κέντρο των χρηματοπιστωτικών εξελίξεων. Τη βαριά βιομηχανία της Αγγλίας συνθέτουν πλέον τα πανεπιστήμιά της, που διατηρώντας μια αίγλη, λόγω του πρακτικού χαρακτήρα που χαρακτηρίζει το εκπαιδευτικό σύστημα, επιβάλλονται επί όλης της Ευρώπης. Η καθιέρωση της αγγλικής γλώσσας στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Αυστραλία κ.λπ. επιβάλλει στον καθένα την εκμάθησή της· ακόμα και στη Γαλλία και τη Γερμανία λειτουργούν αγγλόφωνα τμήματα σε αρκετά τριτοβάθμια ιδρύματα και η γαλλική έχει υποστεί καθολική έκλειψη, όπως και η γερμανική, σε όλο τον κόσμο.

Η αποβιομηχάνιση Ωστόσο, πέραν των ανωτέρω εξελίξεων στη χώρα αυτή διαγράφονται εντονότερα τα αίτια, τα οποία εν πολλοίς προσδιορίζουν και τις αγγλικές τάσεις και σύντομα τις ευρωπαϊκές. Οι βιομηχανίες από όλη την ήπειρο οδεύουν στις αναπτυσσόμενες χώρες. Εξαίρεση, μερική, αποτελεί η Γερμανία η οποία – όχι όμως μελλοντικά επί μακρόν – διατηρεί τη δυναμική της στη βιομηχανική παραγωγή. Έτσι, οι συνέπειες της μεταφοράς της παραγωγής από τη Δύση στα αναπτυσσόμενα κράτη οδήγησαν από το 1980 και μετά στην κατάρρευση του κράτους πρόνοιας. Οι πετρελαϊκές κρίσεις το 1973 και 1979 αποτέλεσαν το προανάκρουσμα και επιδείνωσαν μια εξέλιξη που αχνοφαινόταν. Οι πολυεθνικές σταδιακά μεταφέρουν την παραγωγή τους στα λιγότερο ανεπτυγμένα εδάφη. Τα φορολογικά έσοδα υποσκάπτονται και το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα καρκινοβατεί. Η επιβολή σε βάθος χρόνου (1950-1980) υψηλών φορολογικών συντελεστών – άνω του 60% – είχε ως απόρροια να συγκροτηθεί μια συμμαχία στρωμάτων της μεσαίας τάξης με την ανώτερη, με αποτέλεσμα οι πολιτικές Thatcher (1979) και Reagan (1980) να κυριαρχήσουν αρχικά στα κράτη αυτά και ακολούθως στην υπόλοιπη υδρόγειο. Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού θα καταργήσει το αντίπαλο δέος και συνεπώς ο νεοφιλελευθερισμός θα αποθεωθεί.

Οι επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης ήταν να οδηγηθεί στο περιθώριο μεγάλο τμήμα των φτωχότερων νοικοκυριών και του χαμηλότερου τμήματος της μεσαίας τάξης. Η κοινωνία των 2/3 θα προβάλει. Αυτό δημιουργεί πολύπλευρες επιδράσεις. Τμήμα των χαμηλότερων στρωμάτων οδηγείται – όπως και στον Μεσοπόλεμο – στα δεξιά του πολιτικού συστήματος. Ο εθνικισμός, ως εκ τούτου, θα επανακάμψει και τα κόμματα που τον εκφράζουν θα ανέλθουν. Οι συνέπειες αυτές εντοπίζονται – αλλού περισσότερο, αλλού λιγότερο – σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Άρα, οι αυταρχικές και οι εθνικιστικές λύσεις είναι μια προφανής οδός. Τουτέστιν, οι τάσεις αυτές, της επικράτησης αρχικά του φιλελευθερισμού (1980-2000) και της παραλαβής ακολούθως της σκυτάλης από την αυταρχική απάντηση και τον εθνικισμό, παρουσιάζονται ως σχετικά αναμενόμενες ή ίσως αδήριτες. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το 1950 η Δυτική Ευρώπη προσέφερε το 28% του παγκόσμιου ΑΕΠ έναντι 29% της Βόρειας Αμερικής και 10% της αναπτυσσόμενης Ασίας. Το 2050, με συντηρητικές παραδοχές, τα μερίδια θα είναι 7%, 11% και 48%. Περιοχές 1950 2010 2050 Ευρώπη 28% 19% 7% Β. Αμερική 29% 22% 11% Αναπτυσσόμενη Ασία 10% 27% 48% Πηγή: IMF, Citi Investment Research & Analysis (2011) Άρα, όλη η Ευρώπη περιθωριοποιείται και αποβιομηχανίζεται. Ο εθνικισμός (λαϊκιστές στην Ιταλία, εθνικιστές σε Αυστρία - Γαλλία κ.λπ.) τείνει να εκδιώξει το φιλελεύθερο πρόσωπο της Ευρώπης. Οι φωνές για επανεθνικοποίηση, για διώξιμο των μεταναστών εντείνονται. Ταξική ψήφος Στη Βρετανία τουλάχιστον το 40% των φτωχότερων στρωμάτων ψήφισε υπέρ της εξόδου. Γι’ αυτούς τα αίτια είναι οι μετανάστες (Πολωνοί, Ανατολικοευρωπαίοι). Η μεσαία τάξη κατά 55% ψήφισε υπέρ του Brexit (εδώ τα αίτια είναι η αποβιομηχάνιση, το χαμένο αυτοκρατορικό μεγαλείο και λιγότερο η μετανάστευση). Πρόκειται για μικροεπιχειρηματίες, που οι επιχειρήσεις τους καταρρέουν εξαιτίας των φτηνών τιμών της παραγωγής του Τρίτου Κόσμου (τα προϊόντα του οποίου παράγονται από το αγγλικό και ευρωπαϊκό κεφάλαιο, δηλαδή από τους μεταναστεύοντες οικονομικούς πόρους), ή για μισθωτούς που η πολιτική που καθορίζει το Ευρωπαϊκό Διευθυντήριο (λόγου χάριν η ελευθερία εισόδου των Ανατολικοευρωπαίων στο νησί, οι οποίοι με το γλίσχρο μισθό τους συμπιέζουν τα εισοδήματα) τους εξαγριώνει. Εδώ εντοπίζεται και μία εξίσου βαρύνουσα, ίσως η σημαντικότερη, αιτία της ψήφου υπέρ της εξόδου. Θα πρέπει δηλαδή να υπενθυμίσουμε ότι υπάρχουν δύο σχολές σκέψης στην πολιτική: η πρώτη δίνει το προβάδισμα στο άτομο, η ατομοκεντρική, και η δεύτερη επιτρέπει προτεραιότητα στο σύνολο, η συλλογική. Από τον αγγλικό φιλελευθερισμό (από τον 17ο αιώνα και ύστερα) επικράτησε η σχετική υπεροχή του ατόμου έναντι των συλλογικών ενεργειών. Δεν είναι τυχαίο ότι τα ελληνικά ομόλογα μετά το PSI τίθενται υπό το αγγλικό δίκαιο και όχι κάτω από κάποιο γαλλικό, ιταλικό, γερμανικό. Η ανταγωνιστική άποψη, δηλαδή η συλλογική, ότι η κοινωνία διαθέτει την υπεροχή έναντι του ατόμου, κυριαρχεί στη Δυτική Ευρώπη. Όπως αναφέρθηκε στα προηγούμενα, η εξέλιξη των θεσμών στην Αγγλία δημιουργεί την αγγλική ιδιαιτερότητα. Όθεν, ο μέσος Άγγλος απέναντι στη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και την αλλότρια αντίληψη (κοσμοθεωρία) της εξοργίζεται, νιώθει άβολα. Άρα, υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ε.Ε. ψήφισαν οι επιχειρηματίες του χρήματος, ένα μέρος της μεσαίας τάξης που εμφορείται από τα ευρωπαϊκά ιδεώδη και αποδέχεται τον περιορισμένο πλέον ρόλο της Αγγλίας (έχει συμβιβασθεί με την πραγματικότητα) στα ευρωπαϊκά τεκταινόμενα και ένα τμήμα των φτωχών –ιδιαίτερα στη Σκωτία – που στις κοινοτικές επιδοτήσεις και γενικότερα στην ευρωπαϊκή προστασία βρίσκει θαλπωρή. Οι θέσεις που διατυπώθηκαν μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος από μέρος της καθεστηκυίας τάξης στην ήπειρο, όπως και από το ιερατείο των Βρυξελλών και μερίδα των Γερμανών («να φύγουν γρήγορα») είναι γελοίες. Είναι αλήθεια – για τους λόγους που αναφέρθηκαν – ότι από την εποχή της Thatcher παρέμεινε στην ημερήσια διάταξη η έντονη αγγλική ιδιαιτερότητα, και ο αγγλικός συντηρητικός κόσμος – δέσμιος του προγονικού μεγαλείου – αδυνατούσε να αποδεχθεί τον ρόλο ενός απλού κράτους ή ιπποκόμου των γραφειοκρατών, δίπλα στα άλλα. Στο όριο αντοχής Ωστόσο αναδύεται κάτι χειρότερο: η Ε.Ε. περιορίζεται. Οι αναπτυσσόμενες χώρες με τον τεράστιο πληθυσμό (βλέπε διάγραμμα) και τις μεγάλες παραγωγικές δυνατότητες, οι οποίες δημιουργούνται κατά κύριο λόγο από το ευρωπαϊκό και αμερικάνικο κεφάλαιο – κλασική αντίφαση του καπιταλισμού – θα σκοτεινιάσουν τον δυτικό ορίζοντα (βλ. Πίνακα 1). Η κρίση του μεταναστευτικού (η αθρόα εισαγωγή παράτυπων μεταναστών από την Ασία) φανέρωσε τα όρια της αντοχής της συνοχής της Ε.Ε. Η στάση της τελευταίας απέναντι στην Ελλάδα δείχνει το αυστηρό της πρόσωπο. Η γερμανική πολιτική –βίαιη προσαρμογή των εξόδων στο ύψος των εσόδων – δημιουργεί οικονομική και κοινωνική ερήμωση. Η μείωση των εσόδων (που συμπαρασύρει σε κατάρρευση τις δαπάνες) πηγάζει από την ελάττωση της φορολογικής επιβάρυνσης της μεσαίας τάξης και από τη σχετική ασυλία του κεφαλαίου. Η τελευταία – που πραγματοποιείται μέσω της κάμψης της φορολογίας των επιχειρήσεων – υλοποιείται ως ύστατο ανάχωμα και ως θωπεία, προκειμένου να μην εγκαταλείψει το κεφάλαιο τα ευρωπαϊκά εδάφη (είναι σαν οι εχθροί να έχουν φθάσει στην τρίτη γραμμή των λεγεώνων). Για ένα διάστημα οι φτωχοί της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (από τη Βουλγαρία μέχρι την Κροατία και από τη Σλοβακία μέχρι τη Λετονία) εφοδιάζουν τη μηχανή με καύσιμο, αποτρέποντας την κατάρρευση. Είναι προς συζήτηση το για πόσο διάστημα θα διατηρηθεί αυτή η κατάσταση. Υπ’ αυτήν την έννοια η διεύρυνση των «12» το 2004 και 2007, τουτέστιν η επέλαση του Τρίτου Κόσμου – δηλαδή των χωρών αυτών – εντός της Ε.Ε., προσωρινώς τη διασώζει. Εάν όμως συνεχισθεί η παγκοσμιοποίηση, τότε οι ελπίδες παραμονής του κεφαλαίου στις περιοχές αυτές θα χλομιάσουν. Η Ασία και η Αφρική θα αποτελούν την ελκυστικότερη λύση. Συνεπώς, η αγγλική ψήφος πιθανότατα συνιστά το πρελούδιο των μελλοντικών εξελίξεων. * Το κείμενο αυτό, σε γενικές γραμμές, παρουσιάσθηκε την επομένη του δημοψηφίσματος σε συνέντευξη στην πρωινή ραδιοφωνική εκπομπή της ΕΡΤ.

Η εμπλοκή του ΔΝΤ στην κρίση της Ευρωζώνης αποτελεί πολιτική χρεοκοπία Γκούσταβ Χορν

Η εμπλοκή του ΔΝΤ στην κρίση της Ευρωζώνης αποτελεί πολιτική χρεοκοπία Γκούσταβ Χορν | ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΥΓΗ ΤΗΝ 16.04.2016

Η εμπλοκή του ΔΝΤ στην κρίση της Ευρωζώνης αποτελεί πολιτική χρεοκοπία Σαλβαδόρ Νταλί, Ο αλχημιστής, 1962 Του Γκούσταβ Χορν* Ήταν λάθος εξαρχής. Ξεκινώντας από τη λανθασμένη παραδοχή, ότι η κρίση της Ευρωζώνης θα μπορούσε να ξεπεραστεί μόνο με τη βοήθεια του δοκιμασμένου σε κρίσεις ΔΝΤ, η γερμανική κυβέρνηση ήταν εκείνη που επέμενε περισσότερο από όλους στην ένταξη του ΔΝΤ ως ισότιμου εταίρου στην τρόικα, η οποία θα αναλάμβανε τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση του ελληνικού προγράμματος διάσωσης. Πίσω από αυτό πιθανώς να κρυβόταν το γεγονός ότι δεν εμπιστευόταν απολύτως τα άλλα δύο μέλη της τρόικας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ότι θα προωθούσαν τις περικοπές δαπανών που θεωρούνται αναγκαίες από το Βερολίνο. Αλλά η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προφανώς δεν είχε σχηματίσει καθαρή εικόνα για τις συνέπειες των πράξεών της.

Σε δίλημμα Το λάθος που εξαρχής θα μπορούσε κάποιος εύκολα να εντοπίσει, ήταν πολιτικής φύσεως: Προσκαλώντας το ΔΝΤ ως ισότιμο εταίρο, η Ε.Ε. παραδέχτηκε de facto ότι θεωρούσε τον εαυτό της ανίκανο να δώσει λύση στην κρίση της Ευρωζώνης από μόνη της. Με τη στάση της έστειλε ένα μήνυμα πολιτικής χρεοκοπίας. Τέλος, παραχώρησε ξεκάθαρα το δικαίωμα της συναπόφασης για την επίλυση ενός εσωτερικού ευρωπαϊκού προβλήματος σε άλλα μέλη του ΔΝΤ, ιδίως στις ισχυρές ΗΠΑ ή σε αναδυόμενες χώρες όπως η Βραζιλία και η Ινδία. Αυτό αποδυνάμωσε το πολιτικό βάρος της Ευρώπης. Από την οπτική γωνία της γερμανικής κυβέρνησης, αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι οικονομικές της προβλέψεις δεν επαληθεύθηκαν. Το ΔΝΤ στην πράξη αποδείχθηκε ότι δεν ήταν το γεράκι στο οποίο είχαν επενδύσει τις ελπίδες τους για την περικοπή δαπανών, αλλά περιστερά που προκάλεσε φρίκη στους υποστηρικτές της σκληρής γραμμής στη Γερμανία. Και εδώ βρίσκεται η καρδιά του προβλήματος: στην αντιφατική φύση του αποκαλούμενου προγράμματος διάσωσης της Ελλάδας. Ακόμα και σήμερα η γερμανική κυβέρνηση πιστεύει ότι τα θεμελιώδη προβλήματα οφείλονται στον υπερβολικό δανεισμό και στην έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Και αυτά μπορούν να ξεπεραστούν μόνο μέσα από σκληρές περικοπές των δαπανών σε συνδυασμό με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, κυρίως στην αγορά εργασίας. Θεωρούσε ότι θα είχε την ισχυρή υποστήριξη του ΔΝΤ σε αυτή την ανάλυση και αυτό εξαρχής ήταν λάθος, όσον αφορά τόσο στην ανάλυση καθεαυτή όσο και στην «πίστη στη συμμαχία» εκ μέρους του ΔΝΤ.

Όλα εδώ πληρώνονται Όποιες και αν είναι οι αρχικές αιτίες, το πρόβλημα της Ελλάδας, όπως και των υπόλοιπων χωρών της Ευρωζώνης, είναι η έλλειψη ζήτησης. Η ζήτηση είναι ανεπαρκής επειδή ο συνδυασμός των σκληρών περικοπών στις δαπάνες και των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας έχει μειώσει δραστικά τα εισοδήματα της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού, μέσω των μισθολογικών περικοπών και της υψηλής ανεργίας. Όσοι, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανέμεναν ότι η βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα θα πυροδοτούσε την ανάπτυξη, έπεσαν πάνω στο εμπόδιο της ανεπαρκούς ζήτησης. Αυτό αποδεικνύεται ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ελλάδας. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, με την παραγωγικότητα της οικονομίας να ακολουθεί φθίνουσα πορεία, τα επίπεδα του χρέους δεν κατέστη δυνατό να μειωθούν, παρά την τεράστια χρηματοδότηση από τον ESM και το ΔΝΤ. Το ΔΝΤ αναγνώρισε αυτό το πρόβλημα εδώ και αρκετά χρόνια και έχει δηλώσει κατ' επανάληψη την προθυμία του να επιδιώξει ένα πρόγραμμα ηπιότερων περικοπών, το οποίο δεν θα είχε τόσο ισχυρές επιπτώσεις πάνω στη συνολική εγχώρια ζήτηση. Αλλά η γερμανική κυβέρνηση συγκεκριμένα -αφού έριξε το φταίξιμο για την οικονομική καταστροφή στις δήθεν δειλές προσπάθειες για περικοπές δαπανών- το απέρριψε. Το ΔΝΤ εδώ και χρόνια επισημαίνει τη λογική συνέπεια αυτής της αδιαλλαξίας: Αν δεν αλλάξει ο τρόπος που αντιμετωπίζεται η Ελλάδα, τα επίπεδα του δημόσιου χρέους θα γίνουν δυσβάστακτα και η ελάφρυνση του χρέους αναπόφευκτη. Αυτή η εκτίμηση έχει μια σοβαρή συνέπεια: το ΔΝΤ δεν θα μπορεί θεσμικά πλέον να δίνει κονδύλια στην Ελλάδα και πρέπει να εγκαταλείψει την τρόικα.

Αυτό έχει φέρει τη γερμανική κυβέρνηση ενώπιον «τριπλού διλήμματος», το οποίο η ίδια δημιούργησε. Είτε θα ελαφρύνει το πρόγραμμα της περικοπής δαπανών είτε θα συμφωνήσει σε ελάφρυνση χρέους είτε απλώς θα αποδεχθεί την αποχώρηση του ΔΝΤ. Στο Βερολίνο δεν αρέσει καμία από τις τρεις επιλογές. Αλλά η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει τη δύναμη να εμποδίσει μόνο τις δύο από αυτές. Έτσι, θα χρειαστεί να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. Όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από τις συνομιλίες που διέρρευσαν, το ίδιο το ΔΝΤ ήδη σκέφτεται να οδηγήσει τα πράγματα στο φυσικό τους επακόλουθο. Το καλύτερο για την Ευρώπη και την Ελλάδα θα ήταν να υιοθετούνταν η πρώτη και η τρίτη επιλογή. Λογικό θα ήταν, από πολιτική άποψη, να αποχωρήσει το ΔΝΤ. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσε να συνεχίσει να παρέχει βοήθεια με τη μορφή τεχνικών συμβουλών. Εξίσου λογικό θα ήταν ένα πρόγραμμα ηπιότερων περικοπών, που θα βοηθούσε να αναζωογονηθεί η συνολική εγχώρια ζήτηση. Αλλά μια μεγάλη ελάφρυνση του χρέους θα ήταν προβληματική. Θα έπληττε υπερβολικά τους προϋπολογισμούς άλλων ευρωπαϊκών χωρών και θα αύξανε τα δικά τους επίπεδα χρέους. Θα ήταν ακόμη χειρότερα εάν η αβεβαιότητα για το δημόσιο χρέος ερχόταν ξανά στην επιφάνεια. Σε κάθε περίπτωση, η αναστολή του χρέους με τη μορφή μακρύτερων περιόδων αποπληρωμής και ακόμη χαμηλότερα επιτόκια θα ήταν βιώσιμη και χρήσιμη. Αλλά υπάρχει ένα γεγονός που δε μπορούμε να αγνοήσουμε: Η γερμανική κυβέρνηση θα χρειαστεί να μεταβάλει τη στάση της ως προς τα οικονομικά. Το σχέδιό της ήταν ανέκαθεν μη βιώσιμο - ευθύς εξαρχής. [Μετάφραση: Ζιζέλ Κανταλή, Τμ. Οικονομικής Πολιτικής Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ] * Ο Γκούσταβ Χορν (Gustav Horn) είναι επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Μακροοικονομικής Πολιτικής του Hans Böckler Stiftung της Γερμανίας. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Social Europe: https://www.socialeurope.eu/2016/04/44843/

Οι κανονες του Σόυμπλε

Οι κανόνες του Σόιμπλε

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΥΓΗ ΤΗΝ 21.04.2016

Το πολύ το Κύριε Ελέησον το βαριέται κι ο παπάς. Και το μονότονο "κάντε τα μαθήματά σας" διά στόματος Γερμανών αξιωματούχων φαίνεται να ενοχλεί ακόμη και μέλη της ίδιας της γερμανικής κυβέρνησης. Εάν τουλάχιστον θεωρήσει κανείς ειλικρινή -επί της ουσίας κι όχι επί της διαδικασίας- τη χθεσινή δήλωση του υπουργού Οικονομίας και προέδρου των Σοσιαλδημοκρατών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ ότι οι Ευρωπαίοι έχουν απαυδίσει με τη Γερμανία "που δίνει μαθήματα". Μόνο που η Γερμανία δεν περιορίζεται στο να δίνει μαθήματα στα άλλα κράτη - μέλη για το πώς πρέπει να τηρούνται οι κανόνες. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δίνει μαθήματα και στην Κομισιόν, τον επίσημο θεματοφύλακα των συνθηκών -κάνοντας έξαλλο τον πρόεδρό της Ζαν Κλοντ Γιούνκερ-, ενώ σχεδόν... βλάσφημα για τα γερμανικά δεδομένα ξιφουλκεί ενάντια στον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, ο οποίος θεσμικά διαθέτει απόλυτη ανεξαρτησία μετά από γερμανική επιμονή. Γιατί; Μια ερμηνεία είναι ότι δίνει τη μάχη όλων των μαχών για τα γερμανικά οικονομικά συμφέροντα -τουλάχιστον όπως τα αντιλαμβάνεται ο ίδιος- είτε αυτά ενισχύονται από την τήρηση των κανόνων είτε όχι. Εκτιμά ότι αυτά ενισχύονται από την αυστηρή δημοσιονομική πολιτική σε κοινοτικό επίπεδο -λέγε με λιτότητα-, γι' αυτό επιμένει στην τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας από όλους και στον "κορσέ" για την υπό επιτήρηση Ελλάδα. Αντιθέτως, εκτιμά ότι δεν ενισχύονται από την πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και προσπαθεί να παραβιάσει τον κανόνα που ο δικός του Ότμαρ 'Ισινγκερ έθεσε ως επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ το 2003, ότι βασική αποστολή της κεντρικής τράπεζας είναι να κρατά τον πληθωρισμό "οριακά κάτω από το 2%".

Αναλόγως, λοιπόν, χτίζει τις συμμαχίες του -και ως παλιά καραβάνα ξέρει να το κάνει-, αλλά όλο και πιο ξεκάθαρα στη λογική "μονά - ζυγά δικά μου": Προχωράει χέρι- χέρι με το ΔΝΤ για να διασφαλίσει τη συνεχή αύξηση πίεσης στην "απείθαρχη" Ελλάδα, αλλά γυρνάει την πλάτη στο Ταμείο, όταν αυτό πιέζει για απομείωση του ελληνικού χρέους. Στηρίζει, έστω απρόθυμα, την ΕΚΤ όταν δίνει τη μάχη για τη σταθεροποίηση της Ευρωζώνης, αλλά της κηρύσσει τον πόλεμο όταν εκτιμά ότι τα βασικά εργαλεία της σταθεροποίησης -τα μηδενικά επιτόκια και η ποσοτική χαλάρωση- προκαλούν παράπλευρες απώλειες στους Γερμανούς αποταμιευτές. Επί της ουσίας ο Σόιμπλε θέλει να τηρούνται οι κανόνες μόνο όταν τον βολεύουν. Κι αυτό μπορεί να γίνει εξίσου επικίνδυνο για την Ευρώπη όσο και η παραβίαση των κανόνων.

Μάχες, νίκες, ήττες, συμβιβασμοί και... νέες διαπραγματεύσεις

Μάχες, νίκες, ήττες, συμβιβασμοί και... νέες διαπραγματεύσεις Αγουρίδης Γιάννης | ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΥΓΗ ΤΗΝ 25.12.2015 Μάχες, νίκες, ήττες, συμβιβασμοί και... νέες διαπραγματεύσεις Του Γιάννη ΑΓΟΥΡΙΔΗ

Αναμφίβολα, η χρονιά που εκπνέει σε λίγες ημέρες τα είχε όλα, σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, για τη χώρα μας. Πρώτη φορά κυβέρνηση με κορμό την Αριστερά, τον νεότερο Έλληνα πρωθυπουργό, εκλογές, σκληρές διαπραγματεύσεις, δημοψήφισμα, απειλές για Grexit, τον... διάττοντα αστέρα της πολιτικής Γιάνη Βαρουφάκη, κλειστές τράπεζες, capital controls, ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών, Μνημόνιο και νέες διαπραγματεύσεις, οι οποίες θα συνεχιστούν. Αν το πρώτο επτάμηνο μπορεί να συμπυκνωθεί στη φράση του Αλέξη Τσίπρα προς τον Πολ Μέισον, για τις ανάγκες του ντοκιμαντέρ "This is a coup", "Νομίζω πως χάσαμε χρόνο. Στο τέλος μάς τελείωσαν τα χρήματα και οι δυνάμεις. Αν το ήξερα αυτό, θα είχα πάρει πιο γενναίες αποφάσεις από την αρχή", η δεύτερη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει να έχει επιτύχει σταθεροποίηση της κατάστασης της χώρας, έχοντας καταστρώσει ένα πλάνο επιστροφής στην ανάπτυξη για το 2016 που βρίσκεται προ των πυλών. Η "Αυγή" της Κυριακής προχωρά σε ανασκόπηση των διαπραγματεύσεων του 2015, καταγράφοντας τις νίκες, τις ήττες, αλλά και την πορεία της κυβέρνησης Πρώτη φορά Αριστερά στην Ελλάδα 25 Ιανουαρίου 2015. Ο ΣΥΡΙΖΑ νικάει στις εκλογές με διαφορά 8,5% από τη Ν.Δ. και 149 έδρες. Ο Αλέξης Τσίπρας συγκροτεί κυβέρνηση με τους ΑΝ.ΕΛΛ. και εξαγγέλλει «διαπραγμάτευση για δίκαιη λύση», χαρακτηρίζοντας παρελθόν την τρόικα. Ακόμη, η κυβέρνηση, διά του Γιάνη Βαρουφάκη, ζητάει ένα πρόγραμμα - γέφυρα, ώστε να δοθεί χρόνος για αναδιάρθρωση του χρέους. Ναι στη σύγκρουση με την τρόικα λένε 7 στους 10 Έλληνες. Οι ξένοι οίκοι θεωρούν πιστωτικά αρνητική την εκλογή ΣΥΡΙΖΑ και προαναγγέλλουν υποβαθμίσεις. Μία ημέρα μετά τις εκλογές, η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ δηλώνει ότι η Ευρωζώνη έχει κανόνες και η Ελλάδα δεν μπορεί να ζητήσει ειδική μεταχείριση.

Ουάου... Στις 28 Ιανουαρίου πραγματοποιείται συνάντηση Τσίπρα με τον τότε "αμήχανο" πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, με τον δεύτερο να εύχεται να "παραμείνει η Ελλάδα στην Ευρώπη". Στις 29 Ιανουαρίου, ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης συναντάται με τον πρόεδρο του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, με τον πρώτο να αναφέρει για την τρόικα ότι "εμείς, με αυτήν τη σαθρά δομημένη επιτροπή δεν θα συνεργαστούμε". Ο Ολλανδός... γεωπόνος, εκνευρισμένος βγάζει το ακουστικό που είχε για τη μετάφραση ψιθυρίζοντας στο αυτί του υπουργού "Μόλις σκότωσες την τρόικα», με τον Γιάνη να απαντά το περίφημο "Ουάου". Συμφωνία - γέφυρα Το πρώτο σοκ των αγορών διαδέχεται η αισιοδοξία της διαπραγμάτευσης για συμφωνία - γέφυρα. Ο Ομπάμα καλεί την Ευρώπη να ξεφύγει από τη λιτότητα και η τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τσίπρα ερμηνεύεται ως έμμεση στήριξη. Ξεκινούν οι διεθνείς επαφές Βαρουφάκη με Σαπέν (Γάλλο ΥΠΟΙΚ), Ντάισελμπλουμ, Βίζερ (πρόεδρος EWG) κ.ά., αλλά και του Τσίπρα με ομολόγους του, με τον Ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντζι να του χαρίζει μια γραβάτα, την οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός αρνείται να φορέσει μέχρι να "κουρευτεί το χρέος". Η Ελλάδα απορρίπτει τη δόση των 7 δισ. ευρώ και ζητάει συνολική διαπραγμάτευση. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γ. Δραγασάκης καθησυχάζει τους επενδυτές των τραπεζών, λέγοντας ότι δεν θα θιγούν τα συμφέροντα των ιδιωτών. Ο πρόεδρος της Ε.Ε. Ζαν Κλοντ Γιούνκερ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για «αλλαγές» στη συμφωνία για το χρέος και ο Ντάισελμπλουμ προειδοποιεί ότι, αν ο ΣΥΡΙΖΑ εφαρμόσει το προεκλογικό του πρόγραμμα, θα εκτροχιάσει τον Προϋπολογισμό, ενώ γίνονται «φιλικές δηλώσεις» για χρηματοδοτική στήριξη από τη Ρωσία. Στις 4 Φεβρουαρίου, η ΕΚΤ αποφασίζει να σταματήσει να δέχεται (από τις 11/2) ως ενέχυρα τα ελληνικά ομόλογα, αφήνοντας ως κύρια πηγή χρηματοδότησης των τραπεζών τον ΕLA. Δύο 24ωρα μετά απορρίπτει και το αίτημα για έκδοση επιπλέον εντόκων και η Ευρωζώνη ξεκινά την πίεση απέναντι στο αίτημα της Αθήνας για πρόγραμμα - γέφυρα, ζητώντας παράταση του υφιστάμενου προγράμματος. Η Αθήνα αλλάζει την τακτική της για το χρέος και πλέον δεν μιλάει για «κούρεμα», αλλά για «έξυπνα εργαλεία». Στην πρώτη συνάντηση Σόιμπλε - Βαρουφάκη, οι δύο υπουργοί διαφώνησαν ανοιχτά σε όλα τα θέματα. Το EuroWorking Group ζητάει κοστολογημένα μέτρα από την Ελλάδα, ο υφυπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τίμοθι Γκάιτνερ συναντά τον Γ. Δραγασάκη και τον Γ. Στουρνάρα στην Αθήνα. Ανθρωπιστική κρίση Στις 8 Φεβρουαρίου, σε μια πολύ φορτισμένη ομιλία στη Βουλή, ο Αλέξης Τσίπρας τονίζει ότι η πρώτη προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης. Πρόκειται για μήνυμα το οποίο διαχέεται σε όλη την Ευρώπη. Στις Βρυξέλλες, το επεισοδιακό Eurogroup της 11ης Φεβρουαρίου δεν καταλήγει καν σε ανακοινωθέν, καθώς, με εντολή Τσίπρα, ο Βαρουφάκης δεν συναινεί. Ακολουθεί η πρώτη σύνοδος κορυφής για τον πρωθυπουργό, οπότε και συναντά για πρώτη φορά τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Είναι η περίοδος που, ενόσω διεξάγονταν τεχνικές διαπραγματεύσεις και πολιτικές επαφές, ο Γιούνκερ υποστήριζε ότι οι δύο πλευρές απέχουν πολύ και από τη συμφωνία και τον πολιτικό συμβιβασμό, ο Ντάισελμπλουμ εξέφραζε την απαισιοδοξία του και θεσμικοί της Ε.Ε., όπως ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, προσπαθούσαν να «μαζέψουν» την κινδυνολογία για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Ούτε το Eurogroup της 16ης Φεβρουαρίου έφερε αποτέλεσμα, παρά επιδείνωσε τις σχέσεις των δύο πλευρών. Η πρόταση για παράταση του προγράμματος απορρίφθηκε, ενώ ακολούθησαν αποκαλύψεις για κείμενο συμφωνίας τετράμηνης μεταβατικής περιόδου, που αποσύρθηκε την τελευταία στιγμή από τον Ντάισελμπλουμ, και στο οποίο δεν συναίνεσε, με εντολή του πρωθυπουργού, ο Βαρουφάκης. Επιστροφή του Grexit Eπενδυτικές τράπεζες, διεθνή μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν πλέον αρχίσει να μιλούν καθημερινά για Grexit, ενώ κυβέρνηση και δανειστές προετοιμάζονται πυρετωδώς για νέο Eurogroup στις 20 Φεβρουαρίου. Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ δηλώνει ότι «Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν αποτελεί μονόδρομο». Στις 19/2 υποβάλλεται πλέον επίσημα το αίτημα παράτασης της δανειακής σύμβασης και στο κρίσιμο Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου επιτυγχάνεται συμφωνία για τετράμηνη «γέφυρα» μέχρι το τέλος Ιουνίου. Δημιουργική ασάφεια Είναι η περίοδος της «δημιουργικής ασάφειας». Σε αυτό το χρονικό διάστημα οι δανειστές προειδοποιούσαν και η ελληνική πλευρά κέρδιζε χρόνο για διαπραγμάτευση. Σόιμπλε και Μέρκελ έκοψαν κάθε κουβέντα για εκταμίευση κεφαλαίων πριν από την ολοκλήρωση του προγράμματος και η ΕΚΤ έδωσε εντολή στις τράπεζες να σταματήσουν να αυξάνουν την έκθεσή τους σε έντοκα. Η κυβέρνηση άρχισε να μιλά για δυσκολίες αποπληρωμής των δανείων από τον Ιούλιο και παράλληλα να συγκεντρώνει τα διαθέσιμα των δημόσιων φορέων. Στο παρασκήνιο έχει ανάψει πλέον για τα καλά η συζήτηση για τρίτο πακέτο 30 - 50 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα, ενώ σε αυτή τη συγκυρία αρχίζουν να φουντώνουν σενάρια ατυχήματος ή Grexit, στα οποία η κυβέρνηση απαντούσε με απειλές για εκλογές ή δημοψήφισμα. Στις 3 Μαρτίου, η κυβέρνηση καταθέτει στη Βουλή νομοσχέδιο για την ανθρωπιστική κρίση, παρά τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων. Δικαίωμα "ιδιοκτησίας" των μεταρρυθμίσεων Η μίνι (επταμερής) σύνοδος κορυφής για την Ελλάδα και η νέα παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα υπέρ μιας «βιώσιμης λύσης» άνοιξαν χαραμάδα αισιοδοξίας, με τον Τσίπρα να έχει συνάντηση με Μέρκελ, Ολάντ, Ντράγκι, Τουσκ, Γιούνκερ, όπου τους ζητάει πολιτική λύση. Η κυβέρνηση κέρδισε το δικαίωμα να καταρτίσει εκείνη τη λίστα με τις μεταρρυθμίσεις, αλλά για ακόμη μια φορά δεν πήρε χρήματα. Αυτό το μικρό κύμα αισιοδοξίας είχε ημερομηνία λήξης τη συνάντηση Τσίπρα - Μέρκελ στο Βερολίνο στις 23 Μαρτίου, καθώς, παρά το καλό κλίμα που επικράτησε, η κατάσταση δεν άλλαξε. Το EuroWorking Group που ακολούθησε στις 25/3 είχε ως αποτέλεσμα η Αθήνα να χάσει και τα 1,2 δισ. ευρώ του ΤΧΣ. Κίνα και Ρωσία Οι συζητήσεις με τα τεχνικά κλιμάκια χωλαίνουν, η κυβέρνηση αναζητάει υποστήριξη από την Κίνα και τη Ρωσία και διοχετεύει σενάρια στάσης πληρωμών προς το ΔΝΤ. Οι εκροές καταθέσεων αυξάνονται, ενώ η ΕΚΤ στηρίζει μέσω του ELA, αλλά αρνείται την αύξηση του ορίου έκδοσης εντόκων. Η δήλωση του πρωθυπουργού «θα πληρώσουμε τους μισθούς και τις συντάξεις και όχι το ΔΝΤ εάν δεν πάρουμε τη δόση», αλλά και οι δηλώσεις υπουργών και στελεχών της κυβέρνησης ότι η κυβέρνηση προτιμά να πληρώσει τις εσωτερικές υποχρεώσεις της και όχι τους δανειστές χτύπησαν το καμπανάκι στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οπότε πραγματοποιήθηκε το ταξίδι - αστραπή του Γιάνη Βαρουφάκη στη Νέα Υόρκη για συνάντηση με την Κριστίν Λαγκάρντ. Είναι ο μήνας κατά τον οποίο τα σενάρια της χρεοκοπίας επιστρέφουν δριμύτερα και η συζήτηση για το Grexit εκτραχύνεται. Η αγορά επιβαρύνεται από τη φημολογία για νέες μεγάλες αυξήσεις κεφαλαίου και σενάρια bail in στις τράπεζες. Επιπλέον, αρχίζουν να διατυπώνονται οι πρώτες εκτιμήσεις για επιστροφή της οικονομίας στην ύφεση. Από το ταξίδι Τσίπρα στη Μόσχα προκύπτουν αναφορές για έμμεση χρηματοδότηση μέσω του αγωγού Turkish Stream. Απομόνωση Βαρουφάκη Στο περιβόητο Eurogroup της 24ης Απριλίου η πρώτη εικόνα είναι πως Ελλάδα και δανειστές οδηγούνται προς τη ρήξη. Ο Γ. Βαρουφάκης απομονώνεται από τους ομολόγους του, δημοσιοποιούνται σκληροί χαρακτηρισμοί εναντίον του και η κυβέρνηση αποφασίζει να διευρύνει τη διαπραγματευτική ομάδα με Τσακαλώτο, Σαγιά, Χουλιαράκη. Είχε προηγηθεί νέα συνάντηση Τσίπρα - Μέρκελ, με την περιβόητη δήλωση «Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να μη μείνει η Ελλάδα από ρευστό». Σταδιακά άρχισε να γίνεται αντιληπτή η προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης μέσα από δηλώσεις, όπως, λ.χ., του Ντάισελμπλουμ ότι «Δεν αποτελεί επιλογή το Grexit» ή του Ντράγκι ότι «Η συμμετοχή στο ευρώ είναι αμετάκλητη». Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγει η συζήτηση περί κουρέματος των ενεχύρων των ελληνικών τραπεζών. Πρόοδος πριν από την κρίση Το Eurogroup της 11ης Μαΐου ολοκληρώνεται για πρώτη φορά με σαφή «δήλωση προόδου» των διαπραγματεύσεων, αλλά ακόμη σαφέστερο είναι το μήνυμα των δανειστών ότι, αν δεν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, δεν θα υπάρξει αποδέσμευση χρημάτων, ούτε θα ανοίξει ο διάλογος για διευθέτηση του χρέους. Ο χρόνος, πλέον, κυλά αντίστροφα για κατάληξη των διαπραγματεύσεων πριν από το τέλος Μαΐου, καθώς, κατά τον Γ. Βαρουφάκη, από εκεί και μετά θα υπάρχει πρόβλημα ρευστότητας. Το δημοψήφισμα παραμένει ως όπλο πάνω στο τραπέζι, όχι όμως υπέρ της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά των δανειστών, οι οποίοι εκτιμούν ότι ένα αποτέλεσμα υπέρ του ευρώ θα αποδυνάμωνε πλήρως τη διαπραγματευτική τακτική της Αθήνας. Πληρώνεται η δόση των 750 εκατ. ευρώ προς το ΔΝΤ και τα ταμειακά διαθέσιμα βρίσκονται στο κόκκινο. Στις 18 Μαΐου, με ένα πολυσέλιδο κείμενο που τιτλοφορείται «Σημείωμα βοήθειας για την Ελλάδα», το οποίο φτάνει σε όλους τους εμπλεκόμενους -στις διαπραγματεύσεις και τις αποφάσεις- φορείς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει τις προϋποθέσεις για να ξεκλειδώσει η βοήθεια από το EFSF προς την Ελλάδα εντός του Ιουνίου και να υπάρξει συνολική συμφωνία μέχρι το φθινόπωρο. Στο Eurogroup και τη σύνοδος κορυφής που πραγματοποιούνται στη Ρίγα [σ.σ.: στο πρώτο ο Βαρουφάκης παραδέχεται ότι καταγράφει τους συνομιλητές του] δεν βρίσκεται λύση. Ακολουθεί μπαράζ συζητήσεων χωρίς επίσης να προκύπτει λύση. Οι 47 σελίδες και το δημοψήφισμα Το χαρτί του δημοψηφίσματος άρχισε να συζητείται εντόνως μετά τη συνάντηση που είχε ο πρωθυπουργός, στις αρχές Μαΐου, με τους Γιούνκερ, Ντράγκι και Λαγκάρντ. Ο Αλέξης Τσίπρας, αφότου δέχτηκε τα πρώτα τελεσίγραφα από τους θεσμούς ώστε να αποδεχθεί τις προτάσεις τους για συμφωνία, αποφασίστηκε σε επαφές που είχε με τους στενούς του συνεργάτες να είναι έτοιμοι για το ενδεχόμενο διεξαγωγής δημοψηφίσματος εάν δεν καμφθεί η αδιαλλαξία των εταίρων. Ακολούθησε νέα συνάντηση του πρωθυπουργού με Μέρκελ και Ολάντ, με τον Τσίπρα να γίνεται αποδέκτης νέου τελεσιγράφου, ότι δηλαδή θα πρέπει σε 24 ώρες να αποφασίσει σχετικά με την πρόταση για πεντάμηνη παράταση με χρηματοδότηση 15,5 δισ. ευρώ. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, ο πρωθυπουργός μίλησε με τους στενούς του συνεργάτες στην κυβερνητική επιτροπή και αποδέχθηκε την πρόταση πολλών υπουργών για προσφυγή στον λαό. Κυβερνητικά στελέχη μιλούσαν ήδη από την παραμονή για την «τρίτη, κατά σειρά, προσπάθεια παγίδευσης της κυβέρνησης από τους δανειστές», δεδομένου ότι οι θεσμοί έκαναν τη μία ημέρα δεκτή την ελληνική πρόταση ως βάση συζήτησης, ενώ την επομένη ακύρωσαν την αποδοχή, επανέφεραν τη δική τους πρόταση και κάλεσαν σε συνάντηση τον Αλέξη Τσίπρα στις Βρυξέλλες. Ως «δεύτερη παγίδευση» ανέφεραν την απόφαση του Ζ. Κλ. Γιούνκερ στις 3 Ιουνίου να επιδώσει στον πρωθυπουργό, «εκ μέρους των θεσμών», το πεντασέλιδο των «σκληρών» προτάσεων ως απάντηση στο 47σελιδο ελληνικό κείμενο, ενώ στις 5 Ιουνίου δεν πληρώθηκε η δόση για το ΔΝΤ. Και ως «πρώτη παγίδευση», τη συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου, η οποία δεν συνοδεύθηκε από χρηματοδότηση, με αποτέλεσμα να φτάσουμε στην ταμειακή ασφυξία της χώρας - το «λάθος» της αποδοχής αυτής της συμφωνίας. Σημειώνεται ότι στις 14 Ιουνίου έχει αποχωρήσει άπραγη η ελληνική κυβέρνηση από τις Βρυξέλλες, ο Ντόναλτ Τουσκ έκανε λόγο για "Game over" και στις 26 Ιουνίου ο Αλέξης Τσίπρας ανακοινώνει το δημοψήφισμα, ενώ τρεις μέρες αργότερα ανακοινώνεται η επιβολή capital controls από την κυβέρνηση, αφού η ΕΚΤ έκλεισε τις στρόφιγγες χρηματοδότησης προς τη χώρα μας, καθώς από την 30ή Ιουνίου η Ελλάδα είναι εκτός προγράμματος. "Όχι" και 17 ώρες διαπραγμάτευση Παρά την προπαγάνδα των εγχώριων ΜΜΕ, τις απειλές των ξένων για Grexit και τις ουρές μπροστά στα ΑΤΜ, στις 5 Ιουλίου οι πολίτες ψηφίζουν "Όχι" στην πρόταση Γιούνκερ, με ποσοστό 61,31%, διαψεύδοντας όλες τις δημοσκοπήσεις. Ακολούθως, παραιτείται ο Γιάνης Βαρουφάκης και στη θέση του τοποθετείται ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. Από τις 6 έως και τις 12 Ιουλίου ακολουθεί μπαράζ απειλών από Τουσκ, Γιούνκερ, Σόιμπλε και αφού έχει ολοκληρωθεί το συμβούλιο πολιτικών αρχηγών υπό τον Προκόπη Παυλόπουλο. Σε συμφωνία κατέληξε η ολονύχτια συνεδρίαση της συνόδου κορυφής για την Ελλάδα τα ξημερώματα της 13ης Ιουλίου. Ύστερα από θρίλερ 17 ωρών, οι εννέα ηγέτες της Ευρωζώνης κατέληξαν σε ομόφωνη απόφαση. Εκείνη τη νύχτα το τελεσίγραφο που καταθέτουν οι Ευρωπαίοι προκαλεί οργή: Εκατομμύρια χρήστες του Twitter αντιδρούν. Το hashtag #ThisIsACoup κάνει τον γύρο του πλανήτη... «Δώσαμε μια σκληρή μάχη έξι μήνες τώρα. Μέχρι τέλους παλέψαμε για να διεκδικήσουμε ό,τι καλύτερο για μια συμφωνία που θα δώσει την ευκαιρία στη χώρα να σταθεί στα πόδια της» δήλωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ύστερα από την επιτυχή κατάληξη των μαραθώνιων διαβουλεύσεων για το ελληνικό θέμα, στις Βρυξέλλες, στην οποία κατάφερε το Ταμείο Αξιοποίησης Δημόσιας Περιουσίας να έχει έδρα την Ελλάδα. Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι ο Β. Σόιμπλε είχε εκπονήσει πενταετές σχέδιο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, το οποίο και παρουσιάστηκε στους ομολόγους του. Στις 14 Ιουλίου κατατίθεται στη Βουλή η συμφωνία, με τον Παναγιώτη Λαφαζάνη να ζητάει από τον Αλέξη Τσίπρα να μην προχωρήσει, και στις 16 Ιουλίου εγκρίνεται, με 39 απώλειες για τον ΣΥΡΙΖΑ. Την επόμενη ημέρα εγκρίνεται το δάνειο - γέφυρα των 7,16 δισ. ευρώ και ξεκινάει αγώνας δρόμου για μια συνολική συμφωνία. Στις 20 Ιουλίου ανοίγουν ξανά οι τράπεζες και στις 22 περνούν από τη Βουλή τα δεύτερα προαπαιτούμενα, με 31 απώλειες για τον ΣΥΡΙΖΑ. Το συνολικό πακέτο κλείνει στις 11 Αυγούστου, ενώ σε μια θυελλώδη συνεδρίαση, που ξεκίνησε στις 13 Αυγούστου και ολοκληρώθηκε το πρωί της 14ης, η Βουλή λέει ναι στη συμφωνία. Την ίδια ημέρα εγκρίνεται από το Eurogroup η πρώτη δόση των 26 δισ. ευρώ. Στις 20 Αυγούστου ο Αλέξης Τσίπρας πραγματοποιεί διάγγελμα στο οποίο προκηρύσσει εκλογές, λέγοντας ότι "Η λαϊκή εντολή εξάντλησε τα όριά της". Δεύτερη φορά Αριστερά και ομαλοποίηση διαπραγματεύσεων Στις 20 Σεπτεμβρίου έρχεται και πάλι πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές. Σχηματίζει κυβέρνηση με τους ΑΝ.ΕΛΛ. και ξεκινάει διαπραγματεύσεις με τους δανειστές για την ολοκλήρωση των πρώτων προαπαιτούμενων, με τις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών να ομαλοποιούνται. Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται στο Χίλτον και ολοκληρώνονται τον Οκτώβριο. Με την ψηφοφορία επί του πολυνομοσχεδίου στις 17 Οκτωβρίου εγκρίθηκαν τα προαπαιτούμενα που «ξεκλείδωσαν» τα 2 δισ. ευρώ στη βάση της συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης και των δανειστών για το τρίτο πρόγραμμα στήριξης. Στις 31 Οκτώβρη ανακοινώνονται τα αποτελέσματα των stress tests για τις ελληνικές τράπεζες και ξεκινάει η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησής τους. Παράλληλα, αρχίζει η διαπραγμάτευση των δεύτερων προαπαιτουμένων, η οποία "κλείνει" σύντομα, και στις 15 Δεκεμβρίου ανοίγει ο δρόμος εκταμίευσης της υποδόσης του 1 δισ. ευρώ, όταν λίγες ημέρες πριν έχει ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, με το Δημόσιο να βάζει, μέσω ΤΧΣ, μόλις 5,4 δισ. ευρώ από τα 25 δισ. ευρώ που προέβλεπε η συμφωνία του καλοκαιριού.

Νάχουμε και κάτι να κατάσχουμε για Γερμανικές αποζημιώσεις από την κατοχή του 1941

Η χαρά του Μάνου και η λύπη του Σπίρτζη Κυρίτσης Γιώργος | ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΥΓΗ ΤΗΝ 16.12.2015 Του Γιώργου ΚΥΡΙΤΣΗ Πανηγυρίζουν διάφοροι φιλελέδες, με πρώτο τον κ. Στ. Μάνο (φαινότυπο απολύτως αποτυχημένου πολιτικού και επιχειρηματία), για την εμμονή της τρόικας που, όπως λέει, αγνόησε τους ανόητους κομμουνιστές της κυβέρνησης και πέτυχε την ιδιωτικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων, ή, σωστότερα, την κρατικοποίησή τους στη Γερμανία, αφού περιέρχονται σε γερμανική κρατική επιχείρηση. Η Ελλάδα, χώρα τουριστική και νησιωτική, αποστερείται βασικών μέσων αυτοκυβέρνησης χάνοντας τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της. Το επιχείρημα ότι το ελληνικό κράτος δεν είναι σε θέση να τα αξιοποιήσει καταρρίπτεται με δύο απλά επιχειρήματα: το σύνολο, σχεδόν, των ιδιωτικοποιούμενων λιμανιών και αεροδρομίων είναι κερδοφόρο και η πρόβλεψη είναι αύξηση της κερδοφορίας ούτως ή άλλως. Το ελληνικό κράτος δεν είναι ότι γενικώς και αορίστως δεν έχει χρήματα για τη βελτίωση των υποδομών αυτών, αλλά έχει υποχρεωθεί, μέσω των προγραμμάτων λιτότητας και μέσα από την εκμηδένιση των δημοσίων επενδύσεων, να μην μπορεί να προχωρήσει στον εκσυγχρονισμό τους. Συνεπώς, έχουμε να κάνουμε με μια επιτυχημένη επιχείρηση καταλήστευσης της χώρας. Εάν σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και το τίμημα του 1,4 δισ. που δίνουν οι Γερμανοί για τα αεροδρόμια πηγαίνει στο βαρέλι του χρέους, στην πραγματικότητα έχουμε κατάσχεση των περιφερειακών αεροδρομίων η οποία επιβλήθηκε με εκβιασμό. Είναι απορίας άξιον, λοιπόν, όχι γιατί λυπάται ο Σπίρτζης, αλλά γιατί χαίρονται οι νεοφιλελεύθεροι, εκτός του ότι υπέστη βλάβη το... καταραμένο κράτος. Είναι προφανές ότι το ελληνικό κράτος, όταν ανακτήσει την κυριαρχία του, δεν θα αφήσει ούτε τα αεροδρόμια, ούτε τα λιμάνια, ούτε άλλες κρίσιμες και στρατηγικού χαρακτήρα υποδομές εκτός του ελέγχου του. Πρέπει επίσης να αναλογιστούν όλοι ότι όσο πιο ληστρική και αποικιακή είναι μια συμφωνία που επιβάλλεται σήμερα στην Ελλάδα, λόγω Μνημονίου, τόσο πιο απόλυτη θα είναι η απάντηση όταν έρθει η ώρα. Άλλο επένδυση, άλλο ληστεία. Και αυτή τη διάκριση επιχειρεί η κυβέρνηση, κάνοντας τομή ανάμεσα στις εννέα ιδιωτικοποιήσεις Σαμαρά (μεταξύ αυτών, δυστυχώς, και τα αεροδρόμια) και στο νέο ταμείο για τη δημόσια περιουσία. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στο μνημονιακό σχέδιο για την ιδιωτικοποίηση της ενέργειας και σε αυτό που πέτυχε ο Σκουρλέτης. Κοντολογίς, όταν κάποιος θέλει επένδυση και συνεργασία, το βλέπουμε, όταν όμως νομίζει ότι μπορεί να βάλει μια ολόκληρη χώρα στην τσέπη, να ξέρει ότι η αντίδραση θα είναι αντίστοιχη, αν και αναγκαστικά ετεροχρονισμένη.

Σταματήστε τα εκατομμύρια των μεταναστών από τις δυτικές χώρες! Του Andre Vltchek

Σταματήστε τα εκατομμύρια των μεταναστών από τις δυτικές χώρες! Του Andre Vltchek "Ανεβείτε πάνω στα θρανία και κοιτάξτε ολόγυρα από μια άλλη οπτική γωνία”, είπε ο ετερόδοξος καθηγητής στους μαθητές ενός υπερσυντηρητικού αμερικανικού σχολείου. Από την ταινία” Ο κύκλος των χαμένων ποιητών” Δεκάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι και Βορειοαμερικανοί μετανάστες, νόμιμοι και παράνομοι, πλημμυρίζουν τις πόλεις και την ύπαιθρο στην Ασία, τη Λατινική Αμερική ακόμη και την Αφρική. Οι δυτικοί μετανάστες εφορμούν σαν ταύροι και το έδαφος σειέται κάτω από τα πόδια τους. Φεύγουν από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική κατά ορδές Στο βάθος, δεν μπορούν να διατηρήσουν τον τρόπο ζωής τους, στις δικές τους κοινωνίες, αλλά δεν θα τους ακούγατε να το λένε. Είναι τόσο περήφανοι και αλαζόνες! Αλλά, αφού αναγνωρίσουν αμέτρητες περιοχές του κόσμου ως κατάλληλες για τις προσωπικές τους ανάγκες – ως ασφαλείς, ελκυστικές και φθηνές-- απλά πακετάρουν τα πράγματά τους και φεύγουν. Μας λένε ότι μερικές εκατοντάδες χιλιάδες Αφρικανοί και Ασιάτες πρόσφυγες προκαλούν τώρα μια μεγάλη “προσφυγική κρίση” στην Ευρώπη! Κυβερνήσεις και ΜΜΕ σπέρνουν τον πανικό, σύνορα ξανασηκώνονται και στρατιωτικές δυνάμεις διακόπτουν την ελεύθερη μετακίνηση των ανθρώπων. Όμως, ο αριθμός των ξένων που εισέρχονται χωρίς χαρτιά στην Ευρώπη είναι ασύγκριτα μικρότερος από τον αριθμό των δυτικών μεταναστών που πλημμυρίζουν, πολύ συχνά χωρίς χαρτιά, παράνομα, σχεδόν όλες τις γωνιές του κόσμου. Κανένας “μυστικός παράδεισος” δεν μπορεί πλέον να μείνει κρυφός και καμιά χώρα δεν μπορεί να διατηρήσει τη δική της λογική δομή των τιμών. Οι δυνητικοί Βορειοαμερικανοί, Ευρωπαίοι και Αυστραλοί μετανάστες είναι αποφασισμένοι να πλουτίσουν με κάθε μέσο σε βάρος των ντόπιων πληθυσμών. Μονίμως ψάχνουν για δοσοληψίες: παρακολουθούν τις τιμές παντού, είναι έτοιμοι να καλπάσουν στη στιγμή όσο ο τόπος προσφέρει κάποιες καλές δοσοληψίες, έχει χαλαρούς νόμους για τη μετανάστευση και αδύναμο νομικό πλαίσιο. Καθετί καθαρό και ανεκμετάλλευτο διαφθείρεται. Με αστραπιαία ταχύτητα, οι δυτικοί μετανάστες αρπάζουν τα λογικά τιμολογημένα ακίνητα και τη γη. Στη συνέχεια, επιβάλλουν τον δικό τους τρόπο ζωής σε όλα αυτά τα “νεοκατακτημένα εδάφη”. Με αποτέλεσμα ολόκληροι πολιτισμοί να καταρρέουν ή να γίνονται αγνώριστοι. Εν γένει, οι δυτικοί μετανάστες είναι αλαζόνες και πείσμονες. Δεν έχουν κανέναν έλεος για τις χώρες τις οποίες πλημμυρίζουν, Ό,τι τους περιβάλλει αποτελεί απλώς ένα γραφικό υπόβαθρο για την πολύτιμη ζωή τους. Είναι ανίκανοι και απρόθυμοι να “υιοθετήσουν” τα τοπικά έθιμα , επειδή θεωρούν ότι η δική τους κουλτούρα είναι “ανώτερη” -- η κουλτούρα που ελέγχει τον κόσμο. Καταφτάνουν, απαιτούν και παίρνουν ό,τι μπορούν – συχνά με τη βία. Αν μείνουν ανεξέλεγκτοι, τα παίρνουν όλα. Μετά, όταν δεν έχει απομείνει τίποτε για να λεηλατήσουν, απλώς φεύγουν. Μετά από αυτούς “δεν φυτρώνει ούτε χορτάρι”. Όλα είναι καμένα, κατεστραμμένα και διεφθαρμένα. Όπως στο Μπαλί, στα νησιά Πουκέ, στη νότια Σρι Λάνκα, σε μεγάλα τμήματα της Καραϊβικής, του Μεξικού και της ανατολικής ακτής της Αφρικής, έτσι για να κατονομάσουμε μερικές περιοχές. *

Ποιοι αντιπροσωπεύουν τη μεγάλη “απειλή”; Οι περίπου 300.000 “παράνομοι” πρόσφυγες που φεύγουν από χώρες που αποσταθεροποίησε ή κατέστρεψε με τα ίδια της τα χέρια η Δύση ή τα εκατομμύρια των Δυτικών που κάθε χρόνο ξεφεύγουν από την καταθλιπτική ζωή τους και επιβάλλονται εγωιστικά στα πολλά, οικονομικά αδύναμα και συνεπώς πιο ευάλωτα μέρη του κόσμου; Η απάντηση είναι προφανής. Οι άνθρωποι από τις κατεστραμμένες χώρες συχνά δεν έχουν άλλη επιλογή: πολλοί έρχονται στις χώρες-βασανιστές τους αναγκασμένοι από τις περιστάσεις να δεχθούν εντελώς παράλογες συνθήκες ζωής, ταπεινώσεις και περιθωριοποίηση. Πρέπει να δουλεύουν πολύ σκληρά, να δέχονται εργασίες για τις οποίες οι Δυτικοί θεωρούν ότι είναι “πολύ ανώτεροι για να τις κάνουν” και απ' αυτούς τους απελπισμένους ανθρώπους αναμένεται, ακόμη και τους διατάζουν, να “προσαρμοστούν” πολιτισμικά. Περνάνε από τρομακτικούς ελέγχους και συνεντεύξεις και σχεδόν όλοι πρέπει να υποβαθμίσουν τον εαυτό τους, προκειμένου να επιβιώσουν και να θρέψουν τα παιδιά τους. Μόνο ελάχιστοι επιτρέπεται να μείνουν. Και όσοι μένουν συμβάλλουν τα μέγιστα στις τοπικές οικονομίες. Βεβαίως, αυτό αποτελεί μέρος ενός βρόμικου κόλπου: η Δύση χρειάζεται τους ξένους, δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς μετανάστες, χωρίς τη φθηνή εργατική τους δύναμη. Αλλά δεν θα το παραδεχθεί ποτέ ανοιχτά. Πριν τους “δεχθεί”, πρέπει να τους ταπεινώσει και να “σπάσει” ακόμη κι αυτούς που χρειάζεται πολύ. Πρέπει, στη συνέχεια, να εξευτελίσει τις χώρες από τις οποίες προέρχονται και οι οποίες έχουν καταληστευθεί ή έχουν οδηγηθεί σε πολέμους από την ιμπεριαλιστική πολιτική της Δύσης ή από την τρομοκρατία των μεγάλων εταιρειών. *

Οι μετανάστες από τις χώρες της Δύσης αντιμετωπίζουν εντελώς διαφορετική συμπεριφορά στις περισσότερες χώρες που εισρέουν. Κατ' αρχάς, στις περισσότερες χώρες, δεν χρειάζονται βίζες για να εισέλθουν. Πριν από δεκαετίες, η αυτοκρατορία άνοιξε με τη βία σχεδόν όλες τις “αναπτυσσόμενες χώρες”. Οι Δυτικοί αντιμετωπίζονται προτιμησιακά και γενικά ευνοούνται ως “πηγή εισοδήματος” από τις τοπικές Αρχές. Οι δυτικές πολυεθνικές εταιρείες μοιράζονται κυρίως τη λεία από τις ασιατικές, αφρικανικές και μεσανατολικές χώρες, αλλά μέρος των λάφυρων πάντα καταλήγει στην τσέπη απλών Ευρωπαίων και Αμερικανών βασικά με τη μορφή των σχημάτων συνταξιοδότησης και άλλων κοινωνικών επιδομάτων. Στη συνέχεια, κάθε έτος, δεκάδες εκατομμύρια Δυτικοί, με τα χρήματα που έχουν κλαπεί από τον “αναπτυσσόμενο κόσμο” παίρνουν το δρόμο για να κάνουν περισσότερα λεφτά σε εκείνα τα μέρη από τα οποία αρχικά προήλθαν τα κεφάλαιά τους! Δεν είναι μυστικό ότι οι δυτικοί μετανάστες ωφελούνται από τη φτώχεια, τις χαμηλές τιμές και τα διεφθαρμένα νομικά συστήματα. Η άφιξή τους ανεβάζει τις τιμές έναντι των οποίων πωλούνται σπίτια και γη. Αφήνει άστεγους στην κυριολεξία εκατομμύρια ντόπιους , και αυξάνει τις τιμές των τροφίμων και των βασικών υπηρεσιών για τον εγχώριο πληθυσμό. Με έναν τρόπο, ο κόσμος σε πολλές φτωχές χώρες ληστεύεται διπλά: από τις δυτικές εταιρείες και ξανά από τους δυτικούς μετανάστες. Όμως, οι χώρες που υφίστανται όλη αυτή τη ζημιά δεν στέλνουν την ακτοφυλακή για να ανακόψει την είσοδο των δυτικών μεταναστών. Και δεν γίνονται απελάσεις. Μόνο εκείνοι που τολμούν να επικρίνουν όλο αυτό το σύστημα διώχνονται. * Είδα ολόκληρα νησιά να τα καταβροχθίζουν δυτικοί μετανάστες. Δεν έχει αφεθεί σχεδόν καμία παράκτια περιοχή για τον τοπικό πληθυσμό στα ινδονησιακά νησιά Λόμποκ και Μπαλί. Οι σκανδιναβικές μαφίες, οι κεντροευρωπαϊκές μαφίες, οι αυστραλιανές μαφίες ... η κλοπή έχει φτάσει σε επίπεδα που ξεφεύγουν και από τη φαντασία. Παρόλο που απαγορεύεται νομικά να αγοραστεί γη, οι Ευρωπαίοι και οι Βορειοαμερικανοί συνεργάζονται με τοπικές συμμορίες ή καταφεύγουν σε άλλα κόλπα όπως ο γάμος με ντόπιες γυναίκες. Οι δυτικοί μετανάστες είναι πολύ πονηροί! Πάντα υπάρχει ένας τρόπος να παρακάμψουν τους εγχώριους νόμους και να καταδυναστεύσουν τους φτωχούς στις πιο εξαθλιωμένες χώρες του κόσμου. Οι Ιταλοί “εξαγόρασαν” την ακτή της Κένυας ... και την παιδική πορνεία μαζί. Τα νησιά της Ταϊλάνδης έχουν χαθεί όλα. Δεν απομένει πολιτισμός, σχεδόν κανένα σπίτι δεν ανήκει σε ντόπιους... καμιά ακτή δεν έχει μείνει άθικτη. Υπάρχει κάποια φρικτή τουριστική υποδομή και εκατομμύρια δυτικοί μετανάστες που ψήνονται στον ήλιο όλο το χρόνο, με τις μπάκες τους, φορώντας σαγιονάρες, πίνοντας μπίρες, μαζί με τις πολιτισμικά ξεριζωμένες Ταϊλανδέζες συνοδούς τους. Τι φέρνουν αυτοί οι άνθρωποι στην Ταϊλάνδη; Ελευθερία; Ευημερία; Υψηλό πολιτισμό; Ή όλα αυτά δεν είναι παρά ηθική παρακμή και μια πλήρης πολιτισμική ερείπωση;

Υπάρχουν εκατομμύρια –πιθανώς δεκάδες εκατομμύρια-- δυτικών (κυρίως Ευρωπαίων) μεταναστών που ζουν σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία. Ο ακριβής αριθμός είναι άγνωστος, δεν υπάρχουν αξιόπιστες μελέτες και στατιστικές. Πολλοί απ' αυτούς είναι στην πραγματικότητα “παράνομοι”. Άλλοι είναι “ημι-νόμιμοι”, με μόνιμα προσωρινές άδειες, ψεύτικους γάμους και σκοτεινές επενδύσεις. Η Καμπότζη είναι μία από τις χώρες που έχουν προσελκύσει τους πιο αχρείους μετανάστες από τις χώρες της Δύσης. Τα σεξουαλικά τους ξεφαντώματα και το “πήδημα με 2 δολάρια” περιγράφονται με λεπτομέρειες σε αρκετά γλαφυρά βιβλία. Συνάντησα αρκετούς “εκπατρισμένους” και “μετανάστες” όταν έκανα έρευνα και στη συνέχεια βοήθησα να κλείσει ένα από τα πιο διαβόητα κέντρα παιδικής πορνείας στη γη, το αποκαλούμενο “11ο χιλιόμετρο”, λίγο πιο έξω από την πρωτεύουσα, Πνομ Πενχ. Εκεί, χιλιάδες κορίτσια θύματα απαγωγής αναγκάζονταν να εξυπηρετούν κυρίως ευρωπαϊκή πελατεία. Μερικά από αυτά τα παιδιά είχαν απαχθεί και βιαστεί από τις συμμορίες των δουλεμπόρων και σύρθηκαν ως εκεί από όλη την Καμπότζη και το γειτονικό Βιετνάμ. Τα κορίτσια ήταν αιχμάλωτα και φρουρούνταν από πωρωμένους κακοποιούς. Και σε όλο το χώρο αυτό, περιφέροντας τις φουσκωμένες από τις μπίρες κοιλιές τους, βρίσκονταν χαρούμενοι μεσήλικες Ευρωπαίοι , οι οποίοι είχαν έλθει, όπως μου είπαν, διότι “το πήδημα μιας ανήλικης είναι πολύ φθηνότερο από ένα λίτρο σκατόμπιρας”. Ένας τοπικός ανταποκριτής του Reuters και εγώ καταφέραμε να πάρουμε συνεντεύξεις από 14χρονα κορίτσια, μερικά από τα οποία ήταν προφανές ότι πέθαιναν από AIDS. Αργότερα, όταν αρχίσαμε να φωτογραφίζουμε το μέρος από αυτοκίνητο, ένα ολόκληρο πλήθος ανδρών άρχισε να πλησιάζει απειλητικά, με μπουκάλια μπίρας στα χέρια, με τα σορτς να πέφτουν από τον πισινό τους, έτοιμοι να σκοτώσουν. Μεγάλο όφελος για την Καμπότζη, αυτοί οι Ευρωπαίοι μετανάστες! Έδωσα μάχη με όλες μου τις δυνάμεις ενάντια σ' αυτούς τους δηλητηριώδεις Γερμανούς μετανάστες στην Colonia Dignidad της Νότιας Χιλής. Εκεί, πολλοί Ευρωπαίοι φανατικοί χριστιανοί είχαν ιδρύσει ένα κράτος εν κράτει μέσα στη Χιλή που συνεργαζόταν στενά με τη δικτατορία του Πινοτσέτ, την οποία στήριζαν οι ΗΠΑ. Κάποια στιγμή, εκεί βρέθηκε ο Μπόρμαν και άλλοι μεγαλο- ναζί. Μετά την εγκατάστασή τους στη “νέα πατρίδα” , οι Γερμανοί μετανάστες καταπιάστηκαν με τη “δουλειά” τους δραστήρια , απάγοντας παιδιά, πραγματοποιώντας ιατρικά πειράματα πάνω σε ορφανά της τοπικής κοινωνίας και βασανίζοντας ανελέητα τους αντιπάλους της φασιστικής δικτατορίας. Βεβαίως, δεν μετανάστευσαν μόνο στη Χιλή, εκατομμύρια Ευρωπαίοι φασίστες εμιγκρέδες διαχύθηκαν σε όλες τις γωνιές της Λατινικής Αμερικής. Οι πιο σημαντικοί απ' αυτούς μεταφέρθηκαν εκεί με τη φροντίδα των μυστικών υπηρεσιών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας. Ενώ η δυτική προπαγάνδα μιλά συνεχώς για τους παράνομους μετανάστες από το Μεξικό που διασχίζουν τα σύνορα των ΗΠΑ , ελάχιστος λόγος γίνεται για δεκάδες εκατομμύρια που συνεχώς μεταναστεύουν στη Λατινική Αμερική από όλη την Ευρώπη, και εγκαθίστανται στην Παραγουάη, τη Βραζιλία, την Αργεντινή, τη Χιλή, τη Βενεζουέλα και αλλού. Πριν το τελευταίο κύμα λατινοαμερικανικών πολιτικών επαναστάσεων εγγυηθεί τελικά την ισότητα και το σεβασμό στους αυτόχθονες της ηπείρου, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι μετανάστες κατόρθωσαν να εμφυτεύσουν τον βαθύ φυλετικό και κοινωνικό διαχωρισμό. Σε ορισμένα μέρη όπως το Περού και η Βολιβία, η κατάσταση έμοιαζε πολύ με το νοτιοαφρικάνικο απαρτχάιντ. Μέχρι πρόσφατα, Ευρωπαίοι μετανάστες ωθούσαν τον αυτόχθονα πληθυσμό στα έσχατα περιθώρια της κοινωνίας, κλέβοντας τη γη του και απαξιώνοντας την κουλτούρα του. Αυτό έγινε σε όλη την έκταση της Λατινικής Αμερικής και ακόμη γίνεται σε πολλά μέρη του κόσμου. Λοιπόν, “τι πρόκειται να κάνουμε μ' αυτά τα εκατομμύρια των δυτικών μεταναστών;” Αντέχουμε να τους έχουμε στις χώρες μας; Μπορούμε να τους στεγάσουμε; Μπορούμε να πληρώνουμε για τις ανάγκες τους, για τα επιθετικά, άγρια, βίαια πολιτισμικά και συμπεριφορικά τους πρότυπα; Μπορούμε να τους επιτρέπουμε να παίρνουν τα πάντα απ' αυτούς που έχουν τόσο λίγα; *

Ας κοιτάξουμε ολόγυρα: όλος ο πλανήτης είναι γεμάτος από μετανάστες που προέρχονται από τις δυτικές χώρες. Ελέγχουν τα αδαμαντορυχεία στη Νότια Αφρική, όπως επίσης τις “περιοχές φυσικών πόρων” στην Κένυα. Κατέχουν τεράστιες εκτάσεις γης στην Ασία και σχεδόν όλη την κερδοφόρα εμπορική γη στη Λατινική Αμερική. Και όλο έρχονται. Ασταμάτητα. Οι περισσότεροι έχουν αηδιάσει με την γκρίζα τους ζωή στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική. Είναι γεμάτοι με συμπλέγματα ανωτερότητας, αλλά στην πραγματικότητα θα έκαναν τα πάντα για να δραπετεύσουν από τη μοναξιά, την κατάθλιψη και την κενότητα της πατρίδας τους. Προκειμένου να μείνουν “νόμιμα” στη Νοτιοανατολική Ασία, εκατομμύρια δυτικοί μετανάστες παντρεύονται ντόπια κορίτσια, χορεύτριες σε νυχτερινά κέντρα ή ακόμη και εργαζόμενες στα σεξομάγαζα. Στη συνέχεια τις μεταχειρίζονται με μοχθηρία (καθώς οι περισσότεροι δεν ξέρουν πραγματικά πώς αλλιώς να συμπεριφερθούν σε ανθρώπους από άλλες κουλτούρες). Υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες πρώην στρατιωτικοί των ΗΠΑ που ζουν σε πολίχνες της Βόρειας Ταϊλάνδης, της Καμπότζης, του Λάος και του Βιετνάμ. Αφού βομβάρδισαν τη Νοτιανατολική Ασία κάνοντάς της να γυρίσει στη λίθινη εποχή, δεν “μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα” με την αντιμετώπιση που τους επιφύλαξαν όταν επέστρεψαν στην πατρίδα τους. Και έτσι έφυγαν, επέστρεψαν στις χώρες που είχαν καταστρέψει, δηλητηριάσει και βιάσει. Συνάντησα πολλούς απ' αυτούς γράφοντας γι' αυτό το τμήμα του κόσμου επί πολλά χρόνια. Κάποιοι μετανάστες, πρώην στρατιωτικοί, ήταν πλέον ερείπια, προσπαθούσαν να δανειστούν χρήματα από εμένα πλασάροντας παράξενες ιστορίες. Σχεδόν όλοι έτρεφαν μνησικακία για τον ντόπιο πληθυσμό , αλλά δεν μπορούσαν να γυρίσουν στη χώρα τους, επειδή είχαν χάσει όλες τις επαφές και τις ικανότητες που θα τους επέτρεπαν να ζήσουν εκεί. Κάποιοι παραβίαζαν το χρόνο παραμονής τους, επειδή όφειλαν τεράστια ποσά χρημάτων σε πρόστιμα προς τις τοπικές Αρχές. * Άκουσα αμέτρητες ιστορίες απελπισίας. Όμως, σε αντίθεση με τις βγαλμένες από τα μύχια της ψυχής και πραγματικά σπαραξικάρδιες ιστορίες που αφηγούνται οι μετανάστες από τις χώρες τις οποίες κατέστρεψε η Δύση, οι ιστορίες των μεταναστών από τις δυτικές χώρες ήταν κατά κύριο λόγο εγωιστικές, επικεντρωμένες στην επιθυμία να βελτιώσουν τη ζωή τους ή στη λαχτάρα να δραπετεύσουν από τις μη ευχάριστες συνθήκες ζωής στις χώρες της καταγωγής τους. Ως επί το πλείστον, η παρουσία τους δεν έφερε τίποτε θετικό στις χώρες που μετεγκαταστάθηκαν. Στο ειρωνικό της βιβλίο, με τίτλο “Κarma Cola”, η Ινδή συγγραφέας Γκίτα Μέτα, πριν από 25 χρόνια ήδη, περιέγραψε τα εκατομμύρια των δυτικών που είχαν πλημμυρίσει την ινδική υποήπειρο αναζητώντας “φώτιση”, εναλλακτικούς τρόπους ζωής και άλλες εκδυτικισμένες πολιτισμικές και θρησκευτικές τάσεις μαζικής παραγωγής. Πολλοί κατέληξαν να είναι “παράνομοι” μετανάστες, μαραζώνοντας σε πνευματικούς οίκους διαλογισμού και σε ιδιόρρυθμες κοινότητες, πουλώντας , ορισμένοι, ακόμη και τα διαβατήριά τους για να επιβιώσουν. * Ο κόσμος έχει δείξει υπομονή—θα έλεγα πολύ μεγάλη υπομονή-- με τους μετανάστες από τις χώρες της Δύσης! Αυτή η υπομονή θα έπρεπε να τελειώσει πια, λόγω της κτηνωδίας, ακόμη και της βαρβαρότητας, που δείχνει πρόσφατα η Ευρώπη απέναντι σε απελπισμένους άνδρες, γυναίκες και παιδιά που προσπαθούν να ξεφύγουν από χώρες που μοιάζουν με “βυθιζόμενα πλοία”, “πλοία” που τορπιλίστηκαν από τον δυτικό ιμπεριαλισμό. Ο κόσμος δεν οφείλει τίποτε στη Δύση, αντιθέτως! Συνεπώς, η πολιτική για τις βίζες και η μεταναστευτική πολιτική πρέπει να είναι αμοιβαίες, και αυτό ακριβώς πρεσβεύουν αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής. Μιλώντας πρακτικά, υπάρχουν πολύ περισσότεροι νόμιμοι και μη νόμιμοι δυτικοί μετανάστες που ζουν στην Ινδονησία ή στην Ταϊλάνδη παρά το αντίθετο. Το ίδιο συμβαίνει σε χώρες όπως η Χιλή. Μετά από τρομερούς αιώνες κατά τη διάρκεια των οποίων η δυτική αποικιοκρατία και ο ιμπεριαλισμός κατάφεραν να καταστρέψουν δισεκατομμύρια ανθρώπινες ζωές σε όλες τις γωνιές της γης, η Ευρώπη τολμά ακόμη να μεταχειρίζεται τα απελπισμένα θύματά της χειρότερα και από ζώα. Πρόσφατα, έγινα μάρτυρας αυτής της μνησικακίας έναντι των προσφύγων που φτάνουν στην Ελλάδα, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Τσεχία. Μετά από όσα είδα, αισθάνομαι φρίκη και αγανάκτηση! Αρκετά πια! Με τους πολέμους της, τις εκστρατείες αποσταθεροποίησης, την οικονομική τρομοκρατία και την λεηλασία του πλανήτη, η Δύση εξακολουθεί να δείχνει πόσο χαμερπής και κτηνώδης είναι πράγματι η κουλτούρα της. Η “προσφυγική κρίση” είναι το πιο πρόσφατο κεφάλαιο της νεοαποικιακής φρίκης που ποτέ δεν τελειώνει. Ενώ τα ευρωπαϊκά πολεμικά πλοία ανακόπτουν αξιοθρήνητες βαρκούλες ξέχειλες με ανθρώπινα ράκη που αγωνίζονται να σώσουν τη ζωή τους, ενώ οι ευρωπαϊκοί στρατοί σηκώνουν ξανά τείχη και εφαρμόζουν συνοριακούς ελέγχους, αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής που τώρα έχουν προοδευτικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων της Αργεντινής και της Χιλής, έχουν δείξει τεράστια ηθική ανωτερότητα, αλληλεγγύη και διεθνισμό, προσκαλώντας και φροντίζοντας χιλιάδες Σύρους και Παλαιστίνιους πρόσφυγες και πάνω απ' όλα αντιμετωπίζοντάς τους με μεγάλη αξιοπρέπεια και ευγένεια! *

Σε ένα από τα ξενοδοχεία του Σάο Πάουλο, στη Βραζιλία, στο μπαρ αργά τη νύχτα, άκουσα άθελά μου μια συνομιλία ανάμεσα σ' ένα επισκέπτη Ελβετό επιχειρηματία και στον Χιλιανό ομόλογό του: “Ξέρεις, αυτοί οι μετανάστες που τους αποκαλούμε 'χωρίς χαρτιά'”, παραπονιόταν ο Ελβετός, “είναι τόσο πολλοί ... τόσο πολλοί! Θα έπρεπε απλά να τους ρίχνουμε κατευθείαν στη θάλασσα, να τους πνίγουμε! Δεν χρειαζόμαστε τέτοια σκουπίδια στην Ευρώπη”. Λίγες ημέρες νωρίτερα, ένας φίλος μου, κυβερνητικός αξιωματούχος του Εκουαδόρ, στο Κίτο, μου είπε μια ιστορία: “Τελευταία, έρχονται συνέχεια στο Εκουαδόρ και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής πολλοί Ευρωπαίοι αναζητώντας δουλειά, προσπαθώντας να μεταναστεύσουν. Οι οικονομίες των χωρών τους καταρρέουν, αλλά δεν υπάρχει ταπεινοφροσύνη όταν έρχονται εδώ, μόνο αλαζονεία. Κάποια ημέρα, ήρθε να με βρει ένας Ισπανός που έκανε αίτηση για θέση εργασίας. Του ζήτησα το βιογραφικό του. Με κοίταξε με αποτροπιασμό: “Μα, είμαι Ισπανός!”, φώναξε. “Και λοιπόν;” απάντησα. “Αυτές οι εποχές έχουν τελειώσει, φίλε μου. Οι εποχές που αρκούσε να είσαι απλώς λευκός Ευρωπαίος για να βρεις μια δουλειά σε οποιοδήποτε σημείο της Λατινικής Αμερικής'”. * Ο μη δυτικός κόσμος απλά δεν αντέχει μια ετήσια εισροή εκατομμυρίων δυτικών μεταναστών. Πρώτα, δέχτηκε επίθεση από τη Δύση, μετά καταληστεύτηκε και στο τέλος πρέπει να ανεχθεί τεράστιες ορδές ανελέητων , εγωκεντρικών δυτικών μεταναστών που πέφτουν σαν ακρίδες προσπαθώντας να καταπιούν αυτά τα λίγα που απομένουν από τη λεηλασία των δυτικών εταιρειών και κυβερνήσεων. Πρέπει να υιοθετηθούν οι ίδιες πολιτικές βίζας που εφαρμόζει η Δύση. Τα νομικά πλαίσια πρέπει να ενισχυθούν για να εμποδίσουν τη διαφθορά και την κερδοσκοπία στη γη και στα ακίνητα. Οι δυνητικοί μετανάστες από χώρες της Δύσης θα πρέπει να αποδείξουν ότι η παρουσία τους ωφελεί τη χώρα στην οποία θέλουν να εγκατασταθούν, ότι οι ικανότητές τους όντως χρειάζονται, όπως είναι υποχρεωμένοι να αποδεικνύουν όλοι οι Αφρικανοί και Ασιάτες μετανάστες που θέλουν να εγκατασταθούν στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική ή στην Αυστραλία. Και για άλλη μια φορά: Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν πολύ περισσότεροι μετανάστες από χώρες της Δύσης που προσπαθούν να εγκατασταθούν στο εξωτερικό από ό,τι άνθρωποι των φτωχών χωρών που ζητούν να εγκατασταθούν στις δυτικές χώρες. Μεταναστευτικές κρίσεις; Ναι, βεβαίως. Αλλά όχι πραγματικά “κρίσεις” για τη Δύση! Όσοι δεν το συνειδητοποιούν, ας ελέγξουν απλώς τους αριθμούς. Βεβαίως, αρκετοί καταλαβαίνουμε πόσο πιεσμένοι είναι πολλοί Ευρωπαίοι, πόσο δυσάρεστη είναι η ζωή τους στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, γκρίζα και γεμάτη σύγχυση. Καταλαβαίνουμε πολύ καλά ότι θέλουν να μεταναστεύσουν σε πιο θερμά μέρη του κόσμου (τόσο από κλιματικής απόψεως όσο και από την άποψη των ανθρώπινων σχέσεων). Και εάν το παραδέχονταν με ταπεινοφροσύνη, αντί να επιδεικνύουν αλαζονεία και να καμώνονται τους ανώτερους ... εάν μπορούσαμε να τα έχουμε όλα ανοιχτά ... εάν εφαρμόζονταν για όλους οι ίδιοι κανόνες ... εάν ήταν ίδιοι και για εκείνους που θέλουν να μεταναστεύσουν στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ, στην Ασία, την Αφρική ή τη Λατινική Αμερική ... τότε είμαι σίγουρος ότι τουλάχιστον κάποιοι θα ήταν πρόθυμοι να δείξουν τη συμπάθειά τους και να σκεφθούν να δεχθούν τουλάχιστον ορισμένους από τους πιο απελπισμένους δυτικούς μετανάστες. Αλλά όταν δεν υπάρχει δικαιοσύνη δεν υπάρχει συμπάθεια. Ενώ οι δυτικοί μετακινούνται κατά βούληση, ελεύθερα, όπου επιθυμούν, η Ευρώπη αναπτύσσει σήμερα στρατεύματα για να τρομοκρατήσει, να ταπεινώσει και να σταματήσει τους κακοποιημένους και βασανισμένους ανθρώπους που είναι θύματα της δικής της ιμπεριαλιστικής πολιτικής. * Ο Andre Vltchek είναι φιλόσοφος, συγγραφέας λογοτεχνικών έργων, κινηματογραφιστής και δημοσιογράφος-ερευνητής. Έχει καλύψει πολέμους και συγκρούσεις σε δεκάδες χώρες. Πηγή: http://www.counterpunch.org/2015/10/09/stop-millions-of-western-immigrants/ Μετάφραση: Αριάδνη Αλαβάνου