ΛΑΚΩΝΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥ ΠΑΙΚΤΗ

(Πεκίνο: «θα αγνοήσουμε περαιτέρω κινήσεις δασμών των ΗΠΑ») Η Κίνα, δεν θα παίξει το παιχνίδι της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας. Φτιάχνει καινούργιο παιχνίδι.. (Lupo di mare / kοmmοn. gr) ---- Πώς η Κίνα με ένα «ψιθύρισμα» τερμάτισε τον εμπορικό πόλεμο της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας - Αυτό συνέβη χωρίς τυμπανοκρουσίες, χωρίς σκηνοθετημένη συνέντευξη Τύπου. Με μια μόνο ήρεμη δήλωση ενός υπαλλήλου της επιτροπής τελωνειακού δασμολογίου του Πεκίνου: «Οι δασμοί στα αμερικανικά αγαθά θα αυξηθούν στο 125% – και αυτή θα είναι η τελική μας προσαρμογή. Ανεξάρτητα από τις μελλοντικές ενέργειες των ΗΠΑ, η Κίνα δεν θα ανταποκρίνεται πλέον». Στην Ουάσιγκτον, το εξέλαβαν σαν χειρονομία παραχώρησης. Στην πραγματικότητα; Το Πεκίνο απομακρύνθηκε από την τελευταία «αυτοκρατορική» μόχλευση που είχε απομείνει στην Ουάσιγκτον. Η χαοτική διοίκηση Τραμπ, «πουλάει» τους δασμούς σαν ένα είδος οικονομικού πατριωτισμού, σαν ένα είδος σκληρής διαπραγμάτευσης. Αλλά οι δασμοί είναι η τελευταία λύση μιας παρακμάζουσας αυτοκρατορίας που δεν παράγει, δεν ανταγωνίζεται, δεν καινοτομεί, αλλά έχει την άποψη ότι μπορεί ακόμα να υπαγορεύει τους δικούς της όρους. Η τελευταία κίνηση του Τραμπ, που επέβαλε ένα δασμό της τάξης του 145% στα κινεζικά προϊόντα, είχε ως στόχο να ελεγχθεί δυναμικά η κυριαρχία της Κίνας. Το Πεκίνο περίμενε, ανάλυσε τέλεια τα δεδομένα και μετά πάγωσε τον πίνακα ανακοινώσεων. «Δεν υπάρχει πιθανότητα της αποδοχής από την Κίνα αγοράς αγαθών από τις ΗΠΑ». Μετάφραση: «Δεν σας χρειαζόμαστε πια». Έτσι οι ΗΠΑ αποκόπηκαν de facto από την κολοσσιαία κινεζική αγορά. Αυτό δεν είναι αποκλιμάκωση. Αυτό είναι απο-δολαριοποίηση στην πράξη. Είναι γεωοικονομικό aikido, χρησιμοποιώντας την επιθετικότητα της αυτοκρατορίας για να επιταχύνει την διάλυση της με αυτό. Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να πιστεύει σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια. Πιστεύει ότι μπορεί να υπαγορεύει όρους εμπορίου ενώ έχει ελλείμματα τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Απειλεί το δρόμο της βιομηχανικής κινεζικής φερεγγυότητας ενώ την ίδια στιγμή τα δικά της εργοστάσια σκουριάζουν, και το πιο τραγικό είναι ότι πιστεύει επίσης ότι η Κίνα θα ανέχεται για πάντα κάθε οικονομικό πόλεμο μόνο και μόνο για να διατηρήσει την πρόσβαση στα ράφια της Walmart (της μεγαλύτερης πολυεθνικής εταιρίας λιανικής πώλησης στον κόσμο) και στα ομόλογα του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, ομόλογα που αποτελούν μια εν δυνάμει ωρολογιακή βόμβα για την παρακμάζουσα αυτοκρατορία. Αλλά αυτός ο κόσμος έχει ολοκληρωτικά χαθεί.

Η Κίνα έχει αναπροσανατολίσει έγκαιρα το εμπόριο της μέσω του δόγματος Belt & Road. Είναι οχυρωμένη σε νομισματικές συμμαχίες με τους BRICS+, και επενδύει σε όλο τον πολυπληθή παγκόσμιο Νότο. Το πιο σημαντικό είναι ότι έχει μετατοπιστεί μακριά από την εξάρτηση από τις δυτικές εξαγωγές. Έτσι, το Πεκίνο όταν λέει «θα αγνοήσουμε περαιτέρω κινήσεις δασμών των ΗΠΑ», δεν είναι κίνηση παραχώρησης με περιττούς θεατρινισμούς, αλλά μία λακωνική δήλωση κυρίαρχου παίκτη. Αυτός είναι ο απολογισμός μιας αυτοκρατορίας που χτίστηκε πάνω στον οικονομικό παρασιτισμό και όχι στην δική της παραγωγή. Η Αμερική δεν έχει τα εργαλεία για να κερδίσει έναν τέτοιας έκτασης εμπορικό πόλεμο. Γιατί δεν φτιάχνει πια τα απαιτούμενα εργαλεία γι’ αυτή την δουλειά. Η Wall Street υπονόμευσε με τις χρηματιστηριακές φούσκες τη βιομηχανική της βάση των ΗΠΑ. Παράλληλα η εργασία απελευθερώθηκε για σειρά δεκαετιών με μεταφορά της εγχώριας βιομηχανικής της παραγωγής σε εξωτερική ανάθεση. Έτσι σταδιακά οι υποδομές κατέρρευσαν ενώ την ίδια περίοδο 10 τρισεκατομμύρια δολάρια εξανεμίστηκαν σε άσκοπους πολέμους για πάντα. Οι δασμοί της τάξης 145% του Τραμπ δεν είναι η εφαρμογή μιας κάποιας καλοσχεδιασμένης οικονομικής πολιτικής, αλλά το σύμπτωμα μιας αυτοκρατορίας σε τελευταίο στάδιο παρακμής. Η δύναμη της αντίδρασης του Πεκίνου δεν είναι η επιβολή δασμών, είναι η άρνηση να απαντήσει ξανά, χωρίς καμία κλιμάκωση. Φίλε αναγνώστη μην πανικοβάλλεσαι με αυτά που διαδραματίζονται. Απλά είναι ένα καθαρό μήνυμα προς τον παγκόσμιο Νότο που το Πεκίνο τού λέει: «Δεν θα παρασυρθούμε από το χάος που δημιουργεί η Ουάσινγκτον. Δεν θα τσακωθούμε για ένα σπίτι που καίγεται. Θα φτιάξουμε καινούριο». Είναι ένδειξη συνδυασμού δύναμης και ωριμότητας. Γι’ αυτό αφήστε τις ΗΠΑ να απομονωθούν, με το να δασμολογούν ξανά και ξανά τις δικές τους αλυσίδες εφοδιασμού μέχρι να ματώσουν την σωματοποιημένη κοινωνία τους. Στο μεταξύ το Πεκίνο θα εμπορεύεται με το γουάν με την παγκόσμια πλειοψηφία, ενώ η Αμερική θα τιμολογεί την ασχετοσύνη. Οι αγορές έχουν χάσει σχεδόν 6 τρισεκατομμύρια δολάρια καθαρά από τον Φεβρουάριο, παρά τις σύντομες χρηματιστηριακές ανακάμψεις. Η Wall Street ξέρει ότι δεν είμαστε στο έτος 2001. Η Κίνα δεν δειλιάζει. Τώρα κατέχει τα κλειδιά για σπάνιες γαίες, τεχνολογία μπαταρίας και ημιαγωγούς. Αλλά ας δούμε ποιος πραγματικά κατέστρεψε τις βιομηχανίες της Αμερικής. Είναι η Κίνα; Ή η Goldman Sachs; Ποιος λεηλάτησε συντάξεις, ποιος μετέτρεψε την στέγαση σε τροφή των αμοιβαίων κεφαλαίων και ποιος ξόδεψε τρισεκατομμύρια σε πολέμους για να θησαυρίζουν οι κολοσσοί όπως η Raytheon και η BlackRock; Η πραγματική κλοπή δεν έγινε από το Πεκίνο. Αυτή έγινε στις αίθουσες συνεδριάσεων τραπεζιτών, στις αίθουσες δεξαμενών σκέψης και στις αίθουσες της Αμερικανικής Γερουσίας κάτω από τα ιερά λάβαρα των «ελεύθερων αγορών» και της «ασφάλειας». Αυτή την χρονική στιγμή δεν πραγματοποιείται η κορύφωση ενός εμπορικού πολέμου. Στην κυριολεξία είναι το τέλος της ψευδαίσθησης, ότι οι ΗΠΑ μπορούν να εγκρίνουν, να δασμολογούν και να εκφοβίζουν. Από εδώ και πέρα η Κίνα, δεν θα παίξει το παιχνίδι της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας. Φτιάχνει καινούργιο παιχνίδι, χωρίς την εκτόξευση απειλών, χωρίς εκτοξεύσεις καταστροφικών βομβών, αλλά με πραγματικό εμπόριο και με συμμάχους που δεν χρειάζονται απειλές για να μείνουν πιστοί.

Αν γυρίσουμε ανάποδα τον κατάλογο, είμαστε πρώτοι παντού

Τάσος Παππάς Η κυβέρνηση επιμένει ότι η πολιτική της και στο ενεργειακό και στον πληθωρισμό είναι η καλύτερη στην Ευρώπη. Τα στοιχεία τη διαψεύδουν με εμφατικό τρόπο, οι συγκρίσεις την αποστομώνουν, αυτή ωστόσο με τη συνδρομή των επικοινωνιακών ιμάντων της -ορισμένοι έχουν ξεσαλώσει και κάνουν ακόμη και τα στελέχη της παράταξης να κοκκινίζουν- παρουσιάζει μια ειδυλλιακή εικόνα. «Είμαστε οι καλύτεροι στην Ευρώπη», «είμαστε οι πιο αποτελεσματικοί», φωνάζουν οι υπουργοί και οι δημοσιολόγοι στα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης και καλούν την αντιπολίτευση να συνετιστεί, να αναγνωρίσει τις επιτυχίες της κυβέρνησης, να μη λαϊκίζει για να παρασύρει τους αφελείς, να μη ζητάει πράγματα που δεν μπορούν να γίνουν, να σταματήσει να τάζει λαγούς με πετραχήλια. Αυτή κάνει τη δουλειά της ελπίζοντας ότι οι πολίτες θα τσιμπήσουν το δόλωμα των επιδομάτων και δεν πρόκειται να μάθουν ούτε ότι είμαστε η πιο ακριβή χώρα στην τιμή του ρεύματος στη χονδρική ούτε ότι η κυβέρνησή μας είναι η πιο γενναιόδωρη με τις εταιρείες που θησαυρίζουν στην πλάτη των φορολογουμένων ούτε ότι βρισκόμαστε στον πάτο του καταλόγου στο θέμα του κατώτατου μισθού ούτε φυσικά ότι οι κυβερνήσεις άλλων χωρών παίρνουν μέτρα για να ανακουφίσουν τις ευάλωτες ομάδες και να περιορίσουν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας, ενώ εδώ η ακρίβεια προελαύνει χωρίς αντιστάσεις, οι μηχανισμοί ελέγχου υπολειτουργούν, οι επιτήδειοι κερδοσκοπούν με τη βοήθεια κυβερνητικών παραγόντων που έχουν κάνει τις απευθείας αναθέσεις σύστημα. Ας δούμε όμως πώς πορεύτηκε η κυβέρνηση μιας άλλης χώρας την ίδια περίοδο. Παρά την κινδυνολογία των Ευρωπαίων κεντρικών τραπεζιτών περί πρόκλησης πληθωριστικών πιέσεων, παρά τις ισχυρές αντιρρήσεις των ντόπιων τραπεζιτών, ενέκρινε αύξηση των κατώτατου μισθού κατά 8%. Η αύξηση θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου και θα ωφελήσει περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους και ειδικά γυναίκες, νέους, εργαζόμενους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και όσους απασχολούνται σε υπηρεσίες και στον αγροτικό τομέα. Από τα 755 ευρώ που ήταν στις αρχές του 2019 πριν αναλάβει η συγκεκριμένη κυβέρνηση ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί πέντε φορές και η δέσμευση του πρωθυπουργού της χώρας είναι ότι θα φτάσει στο 60% του μέσου μισθού ώς τα τέλη της θητείας της κυβέρνησής του. Διεκδίκησε παρέα με την κυβέρνηση διπλανής χώρας από την Ευρωπαϊκή Ενωση και πέτυχε να αποκτήσει το δικαίωμα επιβολής ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος. Η επιβολή του πλαφόν είχε αποτέλεσμα οι τιμές να υποχωρήσουν. Η ιστορία έχει και συνέχεια. Η κυβέρνηση εισήγαγε ανώτατο όριο και στα ενοίκια το οποίο συγκράτησε την αύξησή τους μόλις στο 2%. Τα μέτρα συνετέλεσαν στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων και ανακούφισαν τους καταναλωτές. Αυτοί ελαφρύνθηκαν σημαντικά και από τη μείωση των έμμεσων φόρων, μεταξύ των οποίων και η κατάργηση του ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής, όπως ψωμί, αλεύρι, γάλα, τυρί, φρούτα, λαχανικά. Στην ίδια κατεύθυνση λειτούργησε και η γενναία επιδότηση των εισιτηρίων στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Πώς χρηματοδότησε αυτές τις δαπάνες; Με την επιβολή έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης σε τράπεζες, εταιρείες ενέργειας και πολυεκατομμυριούχους. Τι είδους κυβέρνηση είναι αυτή που προσπαθεί να βοηθήσει τους αδύναμους και δεν διστάζει να βάλει το χέρι της στις τσέπες των ισχυρών για να τους πάρει λίγα απ’ αυτά που έχουν μαζέψει;

Σίγουρα δεν πρόκειται για δεξιά κυβέρνηση. Δεν κάνουν… ακρότητες οι συντηρητικές κυβερνήσεις. Υπηρετούν ευλαβικά τα συμφέροντα των δυνατών και καταγγέλλουν για λαϊκισμό όσους τις καλούν να αλλάξουν γραμμή. Ενίοτε μοιράζουν μερικά ψίχουλα στους «από κάτω» με τη μορφή των επιδομάτων για να τους πείσουν ότι νοιάζονται γι’ αυτούς. Σίγουρα δεν είναι κομμουνιστική κυβέρνηση. Δεν υπάρχουν τέτοιες στην Ευρώπη. Νομίζω και πουθενά αλλού στον κόσμο, αν και κάποιοι θα διαφωνήσουν και θα δείξουν την Κούβα. Σίγουρα δεν είναι μια σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση σαν κι αυτές που γνωρίσαμε στο παρελθόν (Μπλερ, Σρέντερ και λοιποί συγγενείς) οι οποίες είχαν παραδοθεί στον αντίπαλο χωρίς να δώσουν μάχη. Εφάρμοσαν τον νεοφιλελευθερισμό με ενθουσιασμό και αποκαλούσαν γραφικούς και ξεπερασμένους εκείνους που τους θύμιζαν τις ιδρυτικές αρχές της Σοσιαλδημοκρατίας. Εχουμε να κάνουμε με τη σημερινή κυβέρνηση της Ισπανίας. Είναι κυβέρνηση συνεργασίας με κόμμα-κορμό τους Σοσιαλιστές και βασική συνιστώσα τη ριζοσπαστική Αριστερά των Podemos. Θα έχει διάρκεια; Κανείς δεν το ξέρει. Με τα ανθρώπινα ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος, όπως λέει συχνά ο Νόαμ Τσόμσκι. Απειλεί τον καπιταλισμό; Οχι. Δεν είναι μια επαναστατική κυβέρνηση. Απλώς προσπαθεί να τον εξανθρωπίσει όσο γίνεται. Μπορεί να υπάρξει ανάλογο εγχείρημα στην Ελλάδα; Θα εξαρτηθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά και από τις διαθέσεις των κομμάτων που βρίσκονται στην περιοχή της Σοσιαλδημοκρατίας και της ριζοσπαστικής Αριστεράς. ■ Αντλησα τα στοιχεία από το ρεπορτάζ του Μπάμπη Μιχάλη «Το ισπανικό “θαύμα”» («Η Εφημερίδα των Συντακτών» 16/2/2023).

Ανάγωγα Όταν είσαι πολιτικός του κυβερνώντος κόμματος και σε πιάνουν με τα δάχτυλα και των δυο χεριών στο μέλι τι κάνεις; Ζητάς συγγνώμη και παραιτείσαι; Όχι. Σκουπίζεσαι στα γρήγορα, δηλώνεις έκπληκτος, πετάς μια μήνυση σ’ αυτόν που σε έβγαλε στη σέντρα και πουλάς μούρη. Αυτό δα έλειπε, να επιτρέψει η παράταξη των ενάρετων στους άπλυτους να τη διασύρουν. Να μάθουν επιτέλους αυτοί οι αχρείοι ότι δεν πρέπει να τα βάζουν με τους ιδιοκτήτες της χώρας.

Δεκανίκια, τροχονόμοι και χωροφυλακες

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ 07.01.2023, Εφημεριδα των Συντακών. Δεκανίκια, τροχονόμοι και χωροφύλακες Τάσος Παππάς Ποιοι μισούν περισσότερο και από τις αμαρτίες τους το κράτος; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι θεωρούν ότι το κράτος είναι σπάταλο, γραφειοκρατικό και πρέπει να περιοριστεί για να αναπτυχθεί η οικονομία και να διαχυθεί η ευημερία; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι πιστεύουν ότι αν οι αγορές αφεθούν ελεύθερες, θα καταφέρουν να λύσουν όλα τα προβλήματα σε σύντομο χρονικό διάστημα; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι προτιμούν να κόψουν το χέρι τους παρά να περάσουν χειροπέδες στο αόρατο χέρι της αγοράς; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι, παρά την ιδεολογία τους, δεν έχουν πρόβλημα να σιτίζονται από το κράτος με παχυλούς μισθούς, με μπόνους, με απευθείας αναθέσεις, με επιδοτήσεις, με επιχορηγήσεις και γενικώς με… δωράκια που μεγαλώνουν την περιουσία τους; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι υποστηρίζουν ότι οι κοινωνικές ανισότητες είναι η φυσική τάξη των πραγμάτων και δεν γίνεται να μειωθούν; Οι νεοφιλελεύθεροι; Ποιοι επιμένουν ότι η λιτότητα –δημοσιονομική σταθερότητα τη λένε– πρέπει να είναι ο οικονομικός κανόνας και κάθε προσπάθεια παραβίασής του θα οδηγήσει στο χάος; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι αντιδρούν σθεναρά στις πολιτικές ενίσχυσης των ευάλωτων πολιτών και των αδύναμων στρωμάτων με το σκεπτικό ότι παράγουν εφησυχασμό στις υποτελείς τάξεις; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι χαρακτηρίζουν επικίνδυνο λαϊκισμό τα αιτήματα των συνδικάτων για αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις, για πλήρη απασχόληση και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι καταγγέλλουν τη θέση ότι ο νεοφιλελευθερισμός κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι δυσφορούν και αντιστέκονται σθεναρά όταν οι κυβερνήσεις (στη χάση και στη φέξη) αποφασίζουν να φορολογήσουν τα υπερκέρδη των επιχειρήσεων, τις μεγάλες περιουσίες και να θεσπίσουν μέτρα ελέγχου για τη φοροδιαφυγή του κεφαλαίου; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι ξεσηκώνονται όταν ακούνε από γνωστούς οικονομολόγους (Πικετί, Στίγκλιτς, Κρούγκμαν), οι οποίοι είναι υπεράνω υποψίας για ροπή προς τον κομμουνισμό ή τον αναρχισμό, ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα από τις κυβερνήσεις για να μην υπάρχει συγκέντρωση τεράστιου πλούτου στα χέρια λίγων ανθρώπων; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι βγαίνουν από τα ρούχα τους (μεταφορικώς) όταν τους λένε ότι δεν γίνεται όλα να είναι εμπόρευμα, ότι υπάρχουν δημόσια αγαθά τα οποία δεν πρέπει τα κράτη να εκχωρούν στους ιδιώτες; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι θυμώνουν όταν γίνεται συζήτηση για τα λεφτά των πλουσίων που είναι παρκαρισμένα σε φορολογικούς παραδείσους και έτσι στερούνται τα κράτη πόρους τους οποίους θα μπορούσαν να διαθέσουν για να ανακουφίσουν τους χειμαζόμενους; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι ισχυρίζονται ότι τα κέρδη των επιχειρήσεων γυρίζουν με τη μορφή επενδύσεων στην οικονομία, παρά το γεγονός ότι αυτό έχει αποδειχτεί μια μεγαλειώδης απάτη; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι αποκαλούν «σοσιαλιστικές εμμονές» τις δειλές απόπειρες ορισμένων κρατών να προωθήσουν προγράμματα εξανθρωπισμού του καπιταλισμού; Οι νεοφιλελεύθεροι. Ποιοι βαφτίζουν την απληστία των εχόντων, φυσιολογική λειτουργία της επιχειρηματικότητας; Οι νεοφιλελεύθεροι. Αυτοί οι τύποι λοιπόν καλούσαν, εκλιπαρούσαν, πίεζαν, εκβίαζαν τις κυβερνήσεις και στις δύο κρίσεις που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια (χρηματοπιστωτική, πανδημία), να παρέμβουν για να σώσουν επιχειρήσεις, επειδή ήταν πολύ μεγάλες για να τις αφήσουμε να καταρρεύσουν, τις τράπεζες γιατί είναι οι πυλώνες των οικονομιών και έφτασαν στο σημείο να αποθεώνουν ακόμη και τις κρατικοποιήσεις. Προσωρινές βεβαίως βεβαίως, για να μην παρασυρθούν οι πολίτες και αρχίσουν να φλερτάρουν με βέβηλες κομμουνιστικές φαντασιώσεις. Οι κυβερνήσεις τούς άκουσαν, στήριξαν με τα λεφτά των φορολογουμένων τις προβληματικές επιχειρήσεις και τις φορτωμένες με σκουπίδια τράπεζες, τις εξυγίαναν και τις έδωσαν πίσω στους ιδιοκτήτες και τους μετόχους τους πεντακάθαρες. Με λίγα λόγια, τα μισητά κράτη έκαναν τη βρόμικη δουλειά για λογαριασμό των οικονομικών ελίτ. Να ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος των κρατών για τους νεοφιλελεύθερους: δεκανίκια για να στηρίζουν τον καπιταλισμό-καζίνο, τροχονόμοι για να ρυθμίζουν την κυκλοφορία των κερδών και χωροφύλακες για να τσακίζουν τους απείθαρχους. Αν, πάντως, επιμένετε να υποστηρίζετε τον νεοφιλελευθερισμό, δεν σας προτείνω να διαβάσετε το τελευταίο βιβλίο του Φουκουγιάμα, αυτό που πρότεινε ο πρωθυπουργός. Ο συγγραφέας του έχει εγκαταλείψει πολλές από τις νεοφιλελεύθερες απόψεις του, όπως σημειώνει ο Δημήτρης Ψαρράς («Η Εφημερίδα των Συντακτών», 2-1-2023). Δεν φτάνει στο σημείο να αναρωτηθεί κι αυτός «Μήπως ο Μαρξ είχε δίκιο;», αλλά ποτέ δεν ξέρεις. Αύριο μεθαύριο μπορεί να το κάνει. Τότε γιατί το προτείνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης; Μάλλον δεν το έχει διαβάσει. Εκτός αν το διάβασε και δεν το κατάλαβε.

Ανάγωγα Η Τουλουπάκη και ο Βαξεβάνης κατέθεσαν αίτημα στην ΑΔΑΕ για να ελεγχθούν τα τηλέφωνά τους. Οι άλλοι: υπουργοί, ένστολοι, κρατικοί αξιωματούχοι; Ζητούν αποδείξεις, λένε, για να πειστούν ότι παρακολουθούνταν. Δεν τις χρειάζονται γιατί ξέρουν ότι ήταν θύματα. Ξέρουν και τους δράστες. Δεν τολμούν όμως να κάνουν το αυτονόητο. Τι είναι λοιπόν; Χρήσιμοι ηλίθιοι

Πως μασούσαν τα κόκκινα δάνεια των επιχειρηματιών οι ημέτεροι

Του Γιαννη Χατζηχρήστου απο 24-8-2022 στο φ/μπ

ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ Η ΤΡΟΦΙΚΉ ΑΛΥΣΊΔΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΠΥΡΑΜΙΔΑΣ ΤΩΝ "ΚΌΚΚΙΝΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ" Από το 2010 μέχρι σήμερα, οι Τράπεζες συσσώρευσαν κόκκινα δάνεια ύψους περίπου 120δισ. Από αυτά, τα 106δισ αφορούν (ενυπόθηκα ή μη) επιχειρηματικά, στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια που κοκκινησαν μέχρι το 15 λόγω της βίαιης συρρίκνωσης κατά 25% του ΑΕΠ (για να σωθούν 5-6 γαλλογερμανικές τράπεζες). Η ΕκΤ, δια του Στουρνάρα, πίεσε αυτός ο όγκος να μειωθεί στο μισό για να μπορούν οι 4 συστημικές τράπεζες να περνούν τα stress tests που κάνει κάθε χρόνο η ΕκΤ. Και πάνω σε αυτή την απαίτηση, έχει στηθεί ένα απίθανο φαγοπότι, που συνεπικουρείται και με τον πτωχευτικό νόμο που ψήφισε το 20 η κυβέρνηση της ΝΔ. 🔸Στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας βρίσκεται, όπως αναμένεται, η ΤτΕ δια του Στουρναρα. Αυτή έκανε δύο πράγματα ✔️ Δέσμευσε σε δύο δόσεις 24δισ από το "μαξιλάρι Τσίπρα" με την μορφή εγγυήσεων, που δοθηκαν με τα Προγραμματα Ηρακλής Ι και ΙΙ στις Τράπεζες. Για τις "χασούρες" που θα είχαν πουλώντας σε funds τα κόκκινα δάνεια που είχαν δώσει. Οι Τράπεζες, αυτές τις κρατικές εγγυήσεις, τις μετέτρεψαν σε ρευστό μέσω δανείων από την ΕκΤ. Που με την σειρά της, "πούλησε" αυτά τα δάνεια στην δευτερογενή αγορά σε άλλες Τράπεζες και funds, που έλαβαν δάνεια από Τράπεζες για να τα αγοράσουν.(σημείωση: κάθε τέτοιος κύκλος αγοροπωλησιας, που επαναλαμβάνεται πολλές φορές, οδηγεί στην παραγωγή νέων ευρώ από την ΕκΤ. Λέγεται κομψά "μόχλευση") ✔️ Ανέθεσε το Στορναρισταν το 16 σε μια εταιρεία-fund, την PQH, την πλήρη ευθύνη του "πακεταρισματος" αυτών των δανείων, αλλά και την διενέργεια μελετών και διαγωνισμών ανάμεσα σε funds που θα τα διεκδικήσουν για να τα εισπράξουν. Λειτουργία που δεν εμπίπτει στους κανόνες του Ευρωπαϊκού Τραπεζικού Συστηματος. Όπως φαίνεται και πιο κάτω, στήθηκε μια κανονική παραΤράπεζα μέσα στην ΤτΕ! Μέχρι σήμερα έχουν αδειοδοτηθεί από την ΤτΕ 107 τέτοια funds, με αξιολόγηση της PQH. 🔸Ποια είναι αυτή η PQH? Η PQH Ενιαία Ειδική Εκκαθάριση Α.Ε «διαχειρίζεται το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων των ειδικών εκκαθαρίσεων, που αφορά σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια.» λέει το καταστατικό της. Δηλαδή είναι μια από τις εταιρίες-funds που αγοράζουν σε πολύ χαμηλές τιμές τα «κόκκινα δάνεια» από τις τράπεζες και στη συνέχεια είτε πιέζουν ασφυκτικά τους οφειλέτες είτε βγάζουν στο (ηλεκτρονικό πλέον) «σφυρί» τα υποθηκευμένα περιουσιακά στοιχεία. Η PQH αποτελεί κοινό εταιρικό σχήμα των εταιριών PwC Business Solutions Α.Ε., Qualco Α.Ε. και Hoist Kredit Aktiebolag. Υπενθυμίζεται ότι στέλεχος της Qualco είναι ο Ορέστης Τσακαλώτος, ξάδερφός του πρώην υπουργού Ευτυχή Τσακαλώτου (αλλά όπως έχει δηλώσει, δεν μιλάνε...). Στην PQH έχουν περιέλθει τα πάγια και οι απαιτήσεις των Τραπεζών που χρεοκόπησαν ή έκλεισαν κατά την περίοδο των μνημονίων (Αγροτική Τραπεζα, Τρ. Αττικης, Συνεταιριστικες Τραπεζες κλπ) Δηλαδή η PQH "κρατάει" στο χαρτοφυλάκιο της, πέραν των άλλων, και τις υποθηκευμένες αγροτικές γαίες για δάνεια της Αγροτικής, που αντιστοιχούν στο 70% όσων σήμερα καλλιεργούνται. (στο σχόλιο #1 το εταιρικό της site και το χαρτοφυλάκιο εκκαθαρισμενων τραπεζών που διαχειρίζεται) Η PQH, στα πλαίσια των "αρμοδιοτήτων" που της έχουν παραχωρηθεί, προχωράει μετά ανεξέλγκτα στο σχετικό "αμπαλαζ" των κόκκινων δανείων των Τραπεζών. Μέχρι τώρα πουλήθηκαν σε funds στο 3-5% της αξίας των δανείων συνολικές απαιτήσεις ύψους 80δισ (στα σχόλια της παλαιότερης ιδιας ανάρτησης που θα βρεις πιο κάτω στο σχόλιο #1 όλα τα εύηχα ονόματα τύπου "Αριάδνη" και το ύψος των κόκκινων που πουλήθηκαν έναντι). Πιο συγκεκριμένα, το σύνολο των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς διαχείριση που κατέληξε στις ΕΔΑΔΠ (δηλαδή σε funds αδειοδοτημένα), έφθασε στο τέλος του 2021 στα 79,738 δισ. ευρώ, από τα 72,2 δισ. ευρώ, στο τέλος Σεπτεμβρίου 2021. Κατά κατηγορία τα περισσότερα από τα δάνεια αυτά (συνολικά 80 δισ. ευρώ) το 55% είναι καταναλωτικά και «λοιπά δάνεια», ενώ το 45% είναι στεγαστικά δάνεια. Κατά κλάδο το 45% είναι ιδιωτικά δάνεια, το 40% είναι επιχειρηματικά και 15% των κόκκινων δανείων που τώρα διαχειρίζονται οι Εταιρείες Διαχείρισης (ΕΔΑΔΠ), δηλαδή τα 107 funds,, είναι δάνεια ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και δάνεια ατομικών επιχειρήσεων.

🔸Στο επόμενο επίπεδο της τροφικής αλυσίδας είναι αυτά τα 107 funds που έχουν αδειοδοτηθεί ως άνω με σημαντικότερα τα: (σε παρένθεση τα "χαρτοφυλάκια" ,ΟΧΙ ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ τους, που δηλώνουν ότι έχουν). Οι πλέον ενεργοί στην εγχώρια αγορά κάποια Davidson Kempner με χαρτοφυλάκια ύψους 15,1 δισ. ευρώ, η Intrum με 13,5 δισ. ευρώ και DoValue με 11,4 δισ. ευρώ, ενώ την πεντάδα συμπληρώνουν οι Bain και B2Holding με χαρτοφυλάκια, ύψους 3,5 δισ. ευρώ και τριών δισ. ευρώ αντίστοιχα. Ακολουθούν οι: • Pimco (2,7 δισ. ευρώ) • Hoist (2,4 δισ. ευρώ). Ναι αυτή της PQH... • Carval – Intrum (δύο δισ. ευρώ) • Ellington (1,6 δισ. ευρώ) • Aldridge (1,3 δισ. ευρώ) • Apollo (1,2 δισ. ευρώ) • Fortress (1,1 δισ. ευρώ) • Elliot – Centerbridge (900 εκατ. ευρώ) • Astir NPL Finance (700 εκατ. ευρώ) • APS (400 εκατ. ευρώ) • Cross Ocean Partners (300 εκατ. ευρώ) και • Carval (100 εκατ. ευρώ). Στα περισσοτερα από αυτά, συμμετέχουν και οι ίδιες οι Τράπεζες που πούλησαν τα κόκκινα δάνεια! ✔️ Όπως αποκάλυψε όμως ο Παυλος Πολακης , σχεδόν όλα τα πιο πάνω είναι εικονικές εταιρείες η θυγατρικές εικονικών εταιριών με έδρα την Ιρλανδία, και μετοχικά κεφάλαια ανύπαρκτα. Τι κάνουν: 🔸Με το που λαμβάνουν άδεια από την PQH, πηγαίνουν στην δευτερογενή διεθνή αγορά ΝPL και παίρνουν εγγυητικές επιστολές ύψους 10% των "πακέτων" που θα διεκδικήσουν με "πρόσωπο" την χρυσοτόκο άδεια τους. 🔸"Χτυπάνε" το πακέτο που θέλουν στον διαγωνισμό έναντι της εγγυητικής που πήραν τζάμπα, με προσφορά 3-5% του ύψους των κόκκινων δανείων που περιέχει. 🔸 Ο κερδισμένος πλειοδοτης (μη φανταστείτε ότι δεν είναι από πριν αποφασισμένος) λαμβάνει την απαίτηση και την οποία μεταπουλαει αμέσως στην διεθνή αγορά ΝPLs, που κινείται με εκείνα τα γκρι "μοχλευμενα" ευρώ που έχουν παραχθεί από τα αρχικά δάνεια και εγγυήσεις, όπως αυτές των Ηρακλή Ι και ΙΙ). Συνήθως εισπράττουν έτσι το 20-30% της αξίας των κόκκινων δανείων που αγόρασαν. Με αυτά καταβάλει το τίμημα στην αντίστοιχη Τράπεζα και κρατάει, χωρίς να κάνει απολύτως τίποτα, και το κέρδος προκαταβολικά. Και επειδή είναι εξωχώριες εταιρίες, δεν πληρώνουν εδώ κανένα φόρο κερδών η ΕΝΦΙΑ για τα ακίνητα που κατέχουν... (Τώρα ο Πρόεδρος του συνδέσμου τους Τάσσος Πανούσης, πρωην Διευθυντής Απαιτήσεων της Eurobank, θέλει να φτιάξει και εγχώρια αντίστοιχη δευτερογενή αγορά, για να πωλούνται τα "πακέτα" σε άλλα funds του συνδέσμου τους...) Με αυτή την διαδικασία έχουν περιέλθει ήδη 70.000 αστικά ακίνητα στα funds και ενας τεράστιος αριθμός παγίων επιχειρήσεων ή αγροτών 20πλασιας αξίας όσων κατέβαλαν.(το "χαρτοφυλάκιο" που λένε, είναι εικονικό, "μούρη") 🔸 Αυτά τα πάγια χρησιμοποιούνται μετά ως εγγύηση για την έκδοση δανείων από τους δανειστές των funds. Tα μεγαfunds τύπου CVC Capital κλπ, που δανείζονται από "τις αγορές χρήματος"κεφάλαια είτε για να αγοράσουν πχ την ΔΕΗ και την ΛΑΡΚΟ ή για να επενδυθούν δανείζοντας στα funds μέσω των Τραπεζών! Να μετρήσουμε πόσο χρήμα "αέρας" έχει παραχθεί μέχρι τώρα από τον "αέρα" των αρχικών εγγυήσεων που έδωσε το σύστημα Στουρνάρα? Ασε το που πήγε και τι λάδωσε στην πορεία... 🔸Στο κάτω επίπεδο της τροφικής αλυσίδας βρίσκονται και οι εισπρακτικές εταιρείες, οι μηχανικοί αξιολόγησης ακινήτων και τα δικηγορικά γραφεία που θα αναλάβουν (έναντι ποσοστού) να πιέσουν για την είσπραξη ή τον διακανονισμό του κάθε κοκιίνου δανείου ξεχωριστά. 3.000 υπαλληλοι και αφεντικά συνολικά. Ότι εισπράξουν αυτοί απο ρυθμίσεις η νοίκια πτωχευμένων δανειοληπτών, είναι καθαρό πρόσθετο κέρδος των πιο πάνω επιπέδων της τροφικής αλυσίδας, που έχει ρυθμιστεί θαυμάσια στο να παράγει αεράτο χρήμα! Ελάχιστο έως καθόλου από αυτό επενδύεται μετά στην πραγματική οικονομία! Γιατί? Μα δεν υπάρχουν σε αυτήν την πραγματική οικονομία επενδύσεις με άπειρη απόδοση κεφαλαίου! (O ευρωπαϊκός δείκτης απόδοσης των κεφαλαίων που χτίζεται από τα μεγαλύτερα distress funds σήμερα δείχνει κερδοφορία 762%!) Αρκεί να υπάρχουν δάνεια και να κοκκινίζουν. Ξέρεις εσυ καμία να αποδίδει 762% με "επενδεδυμένο" κεφάλαιο κανένα χιλιάρικο στην Ιρλανδία? 🔸 Από τι κινδυνεύει τώρα αυτή η πυραμίδα: Παρ όλο που όλο αυτό το γαϊτανάκι δανείων επί δανείων το ασφαλίζουν σε δικές τους ασφαλιστικές (που με την σειρά τους λαμβάνουν δάνεια για να αντασφαλιστούν...), όλη αυτή η πυραμίδα σήμερα κινδυνεύει λόγω της ύφεσης και του πληθωρισμού που προκλήθηκε από τα θραύσματα της ενεργειακής κρίσης και το Ουκρανικό. Όλο αυτό το οικοδόμημα καταρρέει αν έστω και μία Τράπεζα που εμπλέκεται στην χορήγηση αυτών των δανείων επί δανείων, χρεοκοπήσει, όπως έγινε το 08 με την Leman Brothers για 600δισ στεγαστικά δάνεια στις ΗΠΑ. Τώρα κινδυνεύουν να τιναχτούν στον αέρα 1500τρισ%$ που έχουν παραχθεί σε όλο τον πλανήτη από αντίστοιχες πυραμίδες παραγωγής γκρι χρήματος-αερα έναντι 300τρισ$ αρχικών δανείων, δημοσίων (γύρω στα 80τρισ) και ιδιωτικών. Προϊόν συνεργασίας των τραπεζών με ένα σκιωδες παραΤραπεζικο σύστημα, με αυτό δηλαδή που έχει στήσει εδώ ο νεοφιλελέ Στουρνάρας. Και τότε δεν θα υπάρχει υπόλοιπο σε κανένα "μαξιλάρι Τσίπρα" για να μας σώσει.

✔️Το τι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά για να σπάσει αυτή η τροφική αλυσίδα, που σχεδιάστηκε μόνο για να γεννάει νέα δάνεια, δηλαδή νέο αεράτο χρήμα? Πολλά! Από το "μοντέλο της Κύπρου" (δυνατότητα first refusal στο να αγοράσει το κόκκινο δάνειο ο αρχικός δανειολήπτης του στην ίδια τιμή που εκχωρείται στα funds-κορακια) μέχρι και πιο προχωρημένα με την δημιουργία πιστωτικών συνεταιρισμών των δανειοληπτών -βλεπε στο σχόλιο #2 μια τέτοια πρόταση του 18 που έμεινε στα αζήτητα). Τι δεν καταλαβαίνεις?

Επενδύσεις ο ανεκπλήρωτος πόθος πολλών Ελληνικών κυβερνήσεων.

Αν ανατρέξει κανείς στις προγραμματικές δηλώσεις των κυβερνήσεων, τις υπουργικές εξαγγελίες και τις κοινοβουλευτικές συζητήσεις από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους, μπορεί εύκολα να διαπιστώσει ότι ο όρος «επενδύσεις» μονοπωλεί την αναπτυξιακή ατζέντα είτε ως στόχος είτε ως φαντασίωση. Συνοδεύεται συνήθως από το ουσιαστικό «προσέλκυση», αφού είναι ιστορικά διαπιστωμένη η δυστοκία να εκπληρωθεί στο σύνολό της αυτή η οικονομική «μεγάλη ιδέα». Το ερώτημα είναι «τι πταίει;». Η ανικανότητα της πολιτικής τάξης, ο μεταπρατικός χαρακτήρας της ελληνικής οικονομίας, ο μονοπωλιακός κρατικός καπιταλισμός ή, εντέλει, οι ίδιες οι αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας μας; Ωστόσο, αν έχουν δοθεί από τους ειδικούς διαφορετικές ή συνθετικές απαντήσεις, το επόμενο ερώτημα -λενινιστικής έμπνευσης- είναι «τι να κάνουμε;». ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΤΕΜΠΙΛΗ Αν παραδεχτούμε ότι τα προβλήματα τα λύνει η ίδια η ζωή, τότε σίγουρα αυτό συνέβη με τον πιο επώδυνο τρόπο την εποχή των μνημονίων. Η επιβολή σκληρών δημοσιονομικών πολιτικών λιτότητας έγινε στο όνομα της σταθεροποίησης της οικονομίας, που θα ενίσχυε αναπτυξιακές πολιτικές και θα δημιουργούσε το απαιτούμενο ευνοϊκό περιβάλλον για επενδύσεις. Αντ’ αυτού, είχαμε μεγάλη ύφεση με υψηλά πλεονάσματα, ασφυκτικό φορολογικό πλαίσιο και επενδυτικές προτάσεις αποικιοκρατικού χαρακτήρα. Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια, ειδικά μετά την τυπική έξοδο από τα μνημόνια, κάτι έχει αρχίσει να κινείται. Για να μην είμαστε άδικοι, και τα προηγούμενα χρόνια υπήρξαν δειλές προσπάθειες για αλλαγή του κλίματος, που είτε τελεσφόρησαν χωρίς να εξαντλήσουν τις προοπτικές τους είτε παραπέμφθηκαν στις καλένδες ενός καλύτερου μέλλοντος. Η συζήτηση για τις επενδύσεις αναζωπυρώθηκε επ’ αφορμή της αλλαγής κυβέρνησης στην Ελλάδα μετά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου. Η εκ διαμέτρου αντίθετη αντίληψη του νέου πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, και των υπουργών που ανέλαβαν τα αναπτυξιακά χαρτοφυλάκια κατά την προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ την κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Μπορεί οι μεγάλες προσδοκίες που δημιουργούνται στις αγορές από τους ίδιους τους κυβερνώντες να σφυρηλατεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τους θεράποντες της νέας πολιτικής, όμως ταυτόχρονα αυξάνει το ρίσκο για ματαίωση των μεγαλόπνοων σχεδίων. Η νέα κυβέρνηση, πάντως, δείχνει να έχει έρθει προετοιμασμένη για τις προτεραιότητές της με ό,τι αυτό συνεπάγεται, όπως φαίνεται από την υπόθεση της επένδυσης στο Ελληνικό. Το ζητούμενο είναι να υπάρξουν ορθολογικές επιλογές που θα συμβαδίζουν με τις ευρωπαϊκές πολιτικές, τις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας, ενώ θα αναδεικνύουν την υπεραξία της γεωπολιτικής θέσης της χώρας μας. Για να συμβεί αυτό χρειάζονται λύσεις σε χρόνιες παθογένειες όπως η πολυνομία, η γραφειοκρατία και η φορολογική σταθερότητα, αλλά και ο σεβασμός στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στα δικαιώματα των εργαζομένων και στην προστασία του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος. Συνθήκες, δηλαδή, για μια δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη σύμφωνη με τα διεθνή πρότυπα που θα δημιουργεί ασφάλεια στους επίδοξους υγιείς επενδυτές και θα αποτρέπει τους καιροσκόπους, κάτι που η χώρα μας το έχει βιώσει με μεγάλες συνέπειες στη σύγχρονη ιστορία της. Και όσοι ανησυχούσαν μήπως γίνουμε σαν την Κούβα του Κάστρο οφείλουν να επαγρυπνούν για να μην αναβιώσουμε την Κούβα του Μπατίστα. Δημοσιεύτηκε στα «Ιδεογράμματα» της Νέας Σελίδας τo Σάββατο 20/07/2019

Μαιναδες μενουμε Ευρώπη

Μαινάδες μένουμε Ευρώπη. Η ξερακιανή κυρα Τασία στη ουρά του ταμειου του πολυκαταστήματος δεν λεει να βάλει γλώσσα μέσα της. Η επίδειξη και η καταναλωτική ευδαιμονία είναι απο τα χομπυ της. Τριτη γενιά συνοδεύεται απο κόρη και εγγόνα και τα ξερει όλα στη χρυσή πατίνα των 70 της χρόνων. –«Ποτέ δεν είχα πρόβλημα με το χρήμα».... Η χολερική κυρα Γεωργία με ένα χαρτι στο χέρι έχει ξανάρθει ,έχουν κάπου γνωριστεί και της ξεμολογιέται το βάσανό της.---«Ακους καλε να μην θέλουν μετρητά, ποιός είναι σημερα που αρνιεται τα μετρητά, μόνο καρτα ή τραπεζική επιταγή. Ευτυχώς που έχει ανοιχτή τράπεζα εδώ διπλα, είπα να ψωνισω και μου το βγάλανε ξινό.» Προφανως έχει παρει μεγάλο αντικείμενο και θα παραλάβει απο αλλού, αφου τακτοποιηθει λογιστικά. Να χωθει θελει μονάχα μπροστά στη σειρά χωρις χρονοτριβές χωρις αναστολές, και με λιγο επιδειξη έχει πλερώσει...... Οι γυναικες της Χωρας κρατούν την οικονομία σκέφτηκα. Η μια ένα καρότσι μικροπράγματα χρειαζούμενα και φερτά απο την εγγόνα, η άλλη ένα και παχυλό για φθινοπωρινή ανανέωση επιπλο ή οικιακής χρήσης. Εδω οι Μαιναδες συνοδοί του Διονύσου τον συνόδεψαν μεχρι τις Ινδίες στο πολυκατάστημα θα κολωνανε;;

Οσο οι Ευρωπαιοι και οι τράπεζες μας εφάρμοζαν capital control δώσαμε την δέουσα και φορολογικά προσοχή στη χρήση καρτών και στην ελάττωση των μετρητών. Τα μετρητά κατάντησαν στα στρώματα βορά των κοριών και των αρουραίων μια και τα ανθρώπινα τρωκτικά τυπου Σουμπλε μας βάλανε στο ματι. Του Βγενοπουλου τα κατορθωματα στη Κυπρο και εδώ γιναν προσχημα κατάσχεσης μεχρι καταθέσεων και εμεις δεν ανεχτήκαμε αλλο την φοροκλοπή, λετε!

Μπηκαν τα μηχανακια των καρτών στους περισσότερους επαγγελματικούς κλάδους, το 2017 για πέντε μηνες μπήκαν στο δημοσιο ταμειο 7 δις και το 2018 προβλέπονται 14δις. Αν οι πληροφορίες είναι σωστές αναφέρουν ότι το επιτρεπτό όριο των συναλλαγών με μετρητά θα μειωθεί δραστικά, ενώ στο τραπέζι υπάρχουν και προτάσεις ακόμη και για τη μείωση στο επίπεδο των 100 ευρώ, από τα 500 ευρώ που είναι σήμερα. Το ποσοστό χρήσης ηλεκτρονικού χρήματος εφτασε στην Ελλαδα το 20,1% ενω το αντιστοιχο στην Ευρώπη σαν μεσος όρος είναι ψηλότερα 34,9% ποσοστό που πολύ άνετα μπορούμε να το βάλουμε στόχο. Ετσι εξασφαλιζουμε όλα τα έσοδα ενος αξιοπρεπούς και πολιτισμένου προυπολογισμού κράτους. Ποιοι εμεις, οι χρεωκοπημενοι απο τις γενιές ταχάρπαστων και σφετεριστών που μας κυβέρνησαν μεχρι το 2014. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ με βάση διεθνείς πρακτικές για το μερίδιο χρήσης καρτών προς ιδιωτική κατανάλωση, τα ετήσια έσοδα ΦΠΑ θα ήταν υψηλότερα κατά 21% (3,3 δισ. ευρώ) αν η Ελλάδα έφθανε το μέσο επίπεδο χρήσης καρτών της ΕΕ. Με βάση μια πιο ομοιογενή διείσδυση χρήσης καρτών ανά κλάδο και περιοχή, τα ετήσια έσοδα από ΦΠΑ θα ήταν υψηλότερα κατά 25% (3,9 δισ. ευρώ) αν το μερίδιο χρήσης καρτών στον κλάδο εστίασης έφθανε το μερίδιο του κλάδου στην ιδιωτική κατανάλωση, 12% (2 δισ. ευρώ) αν το μερίδιο χρήσης καρτών σε συναλλαγές με ελεύθερους επαγγελματίες έφθανε το μερίδιο των υπηρεσιών των επαγγελματιών στην ιδιωτική κατανάλωση και 8% (1,3 δισ. ευρώ) ή 5,9% (930 εκατ. ευρώ) αν η χρήση καρτών στην ηπειρωτική Ελλάδα πλην Αττικής και Θεσσαλονίκης, και στη νησιωτική Ελλάδα αντίστοιχα, προσέγγιζαν το μερίδιο των περιοχών αυτών στο ΑΕΠ.Αν βάζαμε στόχο τη χρήση καρτών στην Πορτογαλία τα ποσοστά θα ήταν υπερδιπλασια στην καταπολεμηση της φοροδιαφυγής.

Μην ξεχνάμε οτι με βάσει τα περινα στοιχεία ΑΕΠ απο τα 178 δις πλουτου ΑΕΠ το 1,5 δις σεμνά βγαίνει στην μικρή Μύκονα.! Εκει να δεις μαινάδες..... Αυτό ακριβώς καθυστέρησε σαν οικονομικο μέτρο, σκέφτηκα ακούγοντας την κυρά Τασια και την κυρά Γεωργία. Οι επιχειρήσεις θα καταργήσουν τα μεταξύ τους μετρητά εντελώς. Ετσι όποιος έχει μετρητά σε βαλίτσες θα του χρησιμεύουν εκτός χωρας, εκτος Ευρώπης τα βαποράκια της δεκαετίας του 60 θα ξαναγίνει επάγγελμα. Δεν ήθελες κυριε φιλελερα τα μετρητά του στην κατάθεση στην τράπεζα μην τυχον φορολογηθείς, να δω πως θα υπάρχεις. Η κυρά Τασια και η κυρά Γεωργία καταναλώνουν και υπάρχουν και τα μετρητά δεν είναι και το μόνο σιγουράκι που αλλάζει την ζωή μας. Ισως να γινουμε και πιό ειλικρινείς, χωρις τα μαύρα μετρητά, γράφουμε κανένα ένσημο παραπανω, διεκδικησουμε ανθρωπινες εργασιακές συνθηκες και ασφαλιστική ανταποδοτικότητα, σκεφτουμε και λιγο την εποχή των παχιών αγελάδωνστο μελλον μετά την εποχή των ισχνών. ΔΙΟΝΥΣΟΣ 25-8-2018

Το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν περιφρονεί το διεθνές δίκαιο

Το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν περιφρονεί το διεθνές δίκαιο Posted on 08/07/2018, 00:00 By Ibrahim Warde and Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση) To αρθρο έχει δημοσιοποιηθει στη Monde Diplomatique την 8-7-2018 Στις 8 Μαΐου, ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε, συμμορφούμενος με τις επιθυμίες του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, να αποσύρει την υπογραφή της χώρας του και να δρομολογήσει μια δυναμική αναμέτρηση με το Ιράν. Τα ριψοκίνδυνα στοιχήματα, η περιφρόνηση του νόμου και τα σκληρά χτυπήματα ενάντια στους εταίρους του στις επιχειρηματικές δραστηριότητες, είναι συνήθεις πρακτικές για τον Νεοϋορκέζο πρώην μεγαλοεργολάβο. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, εκείνο που απειλείται είναι η ειρήνη σε μια ολόκληρη περιοχή του πλανήτη. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχτισε την καριέρα του πάνω στην αρχή ότι τα πάντα μπορούν να αναδιαπραγματευθούν. Μόλις ολοκληρωνόταν η ανέγερση ενός κτιρίου, ο μεγαλοεργολάβος επικαλούνταν κακοτεχνίες (ή κατέφευγε σε οποιοδήποτε άλλο πρόσχημα) προκειμένου να αρνηθεί να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του. Επέβαλε τότε νέους όρους στους εργολάβους και τους άλλους επαγγελματίες, αναγγέλλοντάς τους, λόγου χάρη, «θα σας πληρώσω μονάχα το 75% του συμφωνηθέντος ποσού». Επρόκειτο για μια μη διαπραγματεύσιμη πρόταση, του τύπου «take it or leave it». Το μόνο που απέμενε σε όσους αρνούνταν ήταν να εμπλακούν σε πολυδάπανες δίκες με αβέβαιη έκβαση, καθώς απέναντί τους θα έβρισκαν δεινούς δικηγόρους ασκημένους στην στρεψοδικία. Το 2004, στο βιβλίο του Trump: Think Like a Billionaire («Σκέψου σαν δισεκατομμυριούχος»), συμβούλευε τους αναγνώστες του «πάντα να αμφισβητούν τα τιμολόγια». Ήταν πασίγνωστος κακοπληρωτής και πολλοί προμηθευτές ή τράπεζες αρνούνταν να συνεργαστούν μαζί του (1). Το 2007, στο Think Big and Kick Ass: In Business and Life («Να είσαι φιλόδοξος και να τους τσακίζεις, τόσο στις μπίζνες όσο και στη ζωή»), δήλωνε ότι «του αρέσει να συντρίβει το αντίπαλο στρατόπεδο και να μαζεύει όλα τα κέρδη» και ότι αδιαφορούσε για τους τραπεζίτες που έχασαν τα χρήματα που του είχαν δανείσει. «Δικό τους είναι το πρόβλημα και όχι δικό μου. Τους είπα ότι δεν έπρεπε να μου τα είχαν δανείσει». Η Deutsche Bank, ο μοναδικός θεσμικός παίκτης του χρηματοοικονομικού τομέα που συνεχίζει να συναλλάσσεται με τις επιχειρήσεις Τραμπ, απέκτησε μια εξαιρετικά διδακτική εμπειρία. Το 2008, στο αποκορύφωμα της χρηματοοικονομικής κρίσης, έκανε αγωγή στον μεγαλοεργολάβο επειδή δεν είχε εξοφλήσει οφειλές 40 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο Τραμπ αντεπετέθηκε, ζητώντας από την τράπεζα το εντυπωσιακό ποσό των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ισχυρίστηκε ότι τα προβλήματα ρευστότητας που αντιμετώπιζε οφείλονταν στην χρηματοοικονομική κρίση και ότι η Deutsche Bank αποτελούσε έναν από τους υπεύθυνους που προκάλεσαν αυτήν την κρίση… Η τράπεζα του παραχώρησε πενταετή περίοδο χάριτος (2). Ο μελλοντικός πρόεδρος δεν άργησε να κατανοήσει ότι η απειλή της προσφυγής στα δικαστήρια μπορούσε να έχει αποτρεπτικά αποτελέσματα. Εκτιμάται ότι ενεπλάκη, ως μηνυτής ή ως κατηγορούμενος, σε περισσότερες από 3.500 δίκες.

Νεοφερμένος στην πολιτική, ο Τραμπ ο Τραμπ είχε υποσχεθεί να θέσει στην υπηρεσία της Αμερικής το ταλέντο του ως του «μεγαλύτερου διαπραγματευτή στην ιστορία». Ανακοίνωνε ότι, αμέσως μετά την εκλογή του, θα φρόντιζε «να σκίσει τη φριχτή συμφωνία της Βιέννης» για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, καθώς επίσης και την συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα. Το γεγονός ότι αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου ή ότι τα υπόλοιπα μέλη που τις έχουν υπογράψει αντιτίθενται σε αυτήν την ενέργεια τον αφήνει αδιάφορο. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσε ως ελέω Θεού αφεντικό και η άγνοιά του ως προς την Ιστορία και τη διπλωματία συνδυάστηκαν με την επιθυμία του να απαλλαγεί από την κληρονομιά του προκατόχου του. Καθώς επιθυμεί να έρθει σε ρήξη με τις συμβατικότητες, συνήθως επαφίεται στο ένστικτό του και αρκείται στη μεταφορά στο επίπεδο των διπλωματικών σχέσεων όλων των πρακτικών που επεξεργάστηκε κατά τη διάρκεια της καριέρας του ως εργολάβος και ως βεντέτα των ριάλιτι σόου. Το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης υπογράφηκε στη Βιέννη στις 14 Ιουλίου 2015 από το Ιράν και τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο), καθώς και από τη Γερμανία, μετά από αρκετά χρόνια σκληρών διαπραγματεύσεων. Επιπλέον, στις 20 Ιουλίου 2015, η συμφωνία επικυρώθηκε ομόφωνα με το ψήφισμα 2231 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Σε αντάλλαγμα για τον τερματισμό του στρατιωτικού ερευνητικού πυρηνικού προγράμματος της χώρας και την έναρξη διεθνών ελέγχων που θα κλιμακώνονταν μέχρι το 2025, θα αίρονταν σταδιακά οι κυρώσεις που το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε επιβάλει το 1995 στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.

Οι αναμενόμενες θετικές οικονομικές επιπτώσεις αποτελούσαν μια ουσιώδη συνιστώσα της συμφωνίας. Όμως, παρά το γεγονός ότι όντως αυξήθηκαν οι συναλλαγές του Ιράν με το εξωτερικό, το συνολικό αποτέλεσμα απέχει πολύ από την αναμενόμενη ραγδαία άνοδο που αναμενόταν πριν από τρία χρόνια, κυρίως λόγω της διατήρησης των παλαιότερων κυρώσεων που είχαν επιβληθεί από το αμερικανικό Κογκρέσο το 1979, την επαύριο της ισλαμικής επανάστασης. Για πολλούς Ιρανούς, η κακοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν προφανής: οι αμερικανικές αρχές εξακολουθούσαν να κρατούν μια διφορούμενη στάση στο ζήτημα των συναλλαγών σε δολάρια, ώστε να αποθαρρύνονται οι επίδοξοι επενδυτές ή εξαγωγείς. Ωστόσο, για τις εξαγωγικές χώρες, η πρόοδος που σημειώθηκε δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί αμελητέα. Για παράδειγμα, το ύψος των γαλλικών εξαγωγών προς το Ιράν τριπλασιάστηκε, από 500 εκατομμύρια ευρώ την εποχή της υπογραφής της συμφωνίας στο 1,5 δισεκατομμύριο το 2017. Παρά το γεγονός ότι συχνά χαρακτηρίζεται «κράτος παρίας», το Ιράν σεβάστηκε τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει, όπως βεβαιώνουν τόσο ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας όσο και οι περιοδικές πιστοποιήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Έτσι εξηγείται εξάλλου το γεγονός ότι ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 20 Ιανουαρίου 2017, κατήγγειλε την συμφωνία μονάχα στις 8 Μαΐου 2018. Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον όσο και ο στρατηγός Χέρμπερτ Ρέιμοντ ΜακΜάστερ, σύμβουλος του προέδρου για ζητήματα εθνικής ασφαλείας, αναγνώριζαν τις θετικές πλευρές του κειμένου της συμφωνίας και αντιτίθεντο στην απόσυρση των ΗΠΑ. Ο Τραμπ απέκτησε απόλυτη ελευθερία κινήσεων μονάχα μετά την αποπομπή τους και την αντικατάστασή τους από «γεράκια», τον Μάικλ Πομπέο και τον Τζον Μπόλτον αντίστοιχα. Αν και καμία από τις χώρες που είχαν υπογράψει τη συμφωνία δεν ακολούθησε τις Ηνωμένες Πολιτείες στην απόφασή τους να αποσυρθούν από αυτήν, η απόφαση της Ουάσιγκτον θα έχει βαρύτατες συνέπειες για τις σχέσεις της με την Ευρώπη, λόγω της επαναφοράς των κυρώσεων που προβλέπονται εις βάρος των αμερικανικών ή των ξένων επιχειρήσεων που θα συνεχίσουν να συναλλάσσονται με το Ιράν. Απρίλιος 2015, η συνάντηση υπουργών Εξωτερικών που έθεσε το πλαίσιο της συμφωνίας της Βιέννης για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτά επί προεδρίας Ομπάμα – επί προεδρίας Τραμπ, οι υπογεγραμμένες συμφωνίες δεν παίζουν και τόσο μεγάλο ρόλο…

Η απάντηση της Μάργκαρετ Θάτσερ το 1982 Το ζήτημα της ισχύος των νόμων των Ηνωμένων Πολιτειών εκτός της επικράτειάς τους ανάγεται στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Μετά την επιβολή του στρατιωτικού νόμου στην Πολωνία, στις 13 Δεκεμβρίου 1981, ο πρόεδρος Ρόναλντ Ρήγκαν απαγόρευσε σε πρώτη φάση στις αμερικανικές εταιρείες να συμμετάσχουν στην κατασκευή ενός αγωγού που θα τροφοδοτούσε τις ευρωπαϊκές χώρες με φυσικό αέριο από τη Σιβηρία. Τον Ιούνιο του 1982, το εμπάργκο επεκτάθηκε στις θυγατρικές τους, καθώς επίσης και στις ξένες εταιρείες με άδεια εκμετάλλευσης αμερικανικών σημάτων, με πρόσχημα ότι η Σοβιετική Ένωση θα μπορούσε να επωφεληθεί από τις αμερικανικές τεχνολογίες. Αυτή η απόφαση προκάλεσε σάλο: τα αντίποινα των θιγόμενων ευρωπαϊκών κρατών υποχρέωσαν τις ΗΠΑ να υπαναχωρήσουν. Διότι, παρ’ όλο που η Ουάσιγκτον διαθέτει όντως το όπλο της επέκτασης της ισχύος των νόμων της εκτός της επικράτειάς της, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν τη δυνατότητα να ανταπαντήσουν με νόμους που απαγορεύουν στις εταιρείες τους να υπόκεινται σε ξένη νομοθεσία. Μολονότι η Βρετανή πρωθυπουργός Μάργκαρετ Θάτσερ ήταν η μεγαλύτερη σύμμαχος του Ρόναλντ Ρήγκαν, σε αυτό το ζήτημα παρέμεινε άκαμπτη. Δήλωσε ότι, για λόγους αρχής, οι επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου οφείλουν να τιμούν τις εμπορικές δεσμεύσεις τους. Επικαλέστηκε έναν νόμο αναστολής της νομικής ισχύος (Protection of Trading Interests Act) που είχε ψηφιστεί το 1980 και απαγορεύει στις βρετανικές επιχειρήσεις να συμμορφώνονται με τις προσταγές των ΗΠΑ όταν διακυβεύεται το εθνικό συμφέρον. Στην Γαλλία, ο Ζαν Πιέρ Σεβενεμάν, τότε υπουργός Έρευνας και Βιομηχανίας, στηρίχθηκε σε ένα διάταγμα του 1959 που είχε εκδοθεί από τον στρατηγό Ντε Γκολ και έδωσε εντολή στην εταιρεία Dresser-France, θυγατρική ενός αμερικανικού μηχανολογικού ομίλου, να αγνοήσει τις προσταγές της μητρικής εταιρείας. Τελικά, η Ουάσιγκτον υποχώρησε και οι κυρώσεις ήρθησαν τον Νοέμβριο του 1982. Ωστόσο, μετά τον Ψυχρό Πόλεμο παρατηρήθηκε αύξηση των απαιτήσεων για εξωεδαφική ισχύ των νόμων, με πρόσχημα ότι η παγκοσμιοποίηση οφείλει να συνοδεύεται από κοινούς κανόνες. Μόνο το 1996, οι Ηνωμένες Πολιτείες ψηφίζουν δύο νόμους που στηρίζονται σε αυτήν την αρχή. Ο νόμος Helms-Burton έχει ως στόχο τις ξένες εταιρείες που επενδύουν στην Κούβα, ενώ ο νόμος Amato-Kennedy έχει ως πεδίο εφαρμογής το Ιράν και την Λιβύη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανταπαντά υιοθετώντας έναν μηχανισμό αναστολής της ισχύος τους που απαγορεύει σε οποιοδήποτε ευρωπαϊκό φυσικό ή νομικό πρόσωπο να υπόκειται σε νομοθετικές, διοικητικές ή δικαστικές πράξεις που αποφασίζονται από ξένη δύναμη. Επίσης, προσφεύγει στο Όργανο Επίλυσης Διαφορών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου προκειμένου να αμφισβητήσει την εξωεδαφική εφαρμογή αυτών των νόμων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μάλιστα συνέταξε έναν κατάλογο αμερικανικών επιχειρήσεων στις οποίες θα μπορούσαν να επιβληθούν συμμετρικές κυρώσεις. Η επίδειξη αποφασιστικότητας αποδείχθηκε αποτελεσματική: οι ΗΠΑ δέχθηκαν την αναστολή των συστημάτων επιβολής κυρώσεων όσον αφορά τους Ευρωπαίους, οι οποίοι με τη σειρά τους απέσυραν την προσφυγή ενώπιον του ΠΟΕ.

Τι συνέβη έκτοτε; Βεβαίως, μεσολάβησε το σοκ της 11ης Σεπτεμβρίου. Έτσι, ο παγκόσμιος χαρακτήρας της τρομοκρατίας φάνηκε να δικαιολογεί, για παράδειγμα, την επιτήρηση των χρηματοοικονομικών ροών σε πλανητικό επίπεδο. Ο νόμος USA Patriot Act (Uniting and Strengthening America by Providing Appropriate Tools to Intercept and Obstruct Terrorism, «Συσπείρωση και ενίσχυση της Αμερικής με την παροχή κατάλληλων εργαλείων για την ανάσχεση και την εξουδετέρωση της τρομοκρατίας») εξασφαλίζει διευρυμένες αρμοδιότητες στην εκτελεστική εξουσία. Το «εξωφρενικό προνόμιο» του αμερικανικού νομίσματος, όπως το χαρακτήριζε παλαιότερα ο στρατηγός Ντε Γκολ, αποκτά μια νέα διάσταση: όλες οι συναλλαγές σε δολάρια υπόκεινται στο εξής στο αμερικανικό δίκαιο, ακόμα και όταν πραγματοποιούνται εκτός της επικράτειας των Ηνωμένων Πολιτειών. Γίνεται τότε λόγος για μια «παγκοσμιοποίηση της συμμόρφωσης με την Αμερική». Είτε ως προσταγές είτε λόγω μιμητισμού, οι νόμοι και οι πρακτικές των ΗΠΑ διεθνοποιούνται. Είτε πρόκειται για την καταπολέμηση του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας είτε για τις εκστρατείες κατά της διαφθοράς, οι νομοθεσίες που υιοθετούνται ανά τον κόσμο αποτελούν μια αντιγραφή της αμερικανικής νομοθεσίας (3). Πολύ συχνά, η αμερικανική δικαιοσύνη είναι εκείνη που δρομολογεί δικαστικές διώξεις και επιβάλλει κυρώσεις σε ξένα φυσικά και νομικά πρόσωπα για παραβάσεις πραγματοποιημένες εκτός αμερικανικής επικράτειας. Έτσι, τον Ιούνιο του 2014, η γαλλική τράπεζα BNP Paribas καταδικάστηκε να καταβάλει πρόστιμο 8,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο αμερικανικό δημόσιο επειδή είχε παραβιάσει, μέσω της ελβετικής θυγατρικής της, τα εμπάργκο που είχαν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Κούβα, στο Ιράν και στο Σουδάν (4). Τα τελευταία χρόνια, αρκετές ευρωπαϊκές πολυεθνικές πιάστηκαν στα δίχτυα του Foreign Corrupt Practices Act (FCPA), ενός νόμου του 1977 που απαγορεύει την δωροδοκία ηγετών τρίτων χωρών προκειμένου να επιτευχθεί η σύναψη εμπορικών συμβάσεων. Αρκετές επιχειρήσεις οφείλουν να πληρώσουν σημαντικά πρόστιμα, ανάμεσά τους η γαλλική Alstom (722 εκατομμύρια δολάρια το 2014) και η γερμανική Siemens (800 εκατομμύρια δολάρια το 2008). Αρκεί μία σύνδεση, ακόμη και ισχνή, προκειμένου να θεωρηθεί η αμερικανική δικαιοσύνη αρμόδια να επιληφθεί της υπόθεσης: στην περίπτωση της BNP Paribas, οι συναλλαγές είχαν πραγματοποιηθεί σε δολάρια. Η διατήρηση τραπεζικού λογαριασμού στις ΗΠΑ, ακόμη και η ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων που περνούν από διακομιστές εγκατεστημένους σε αυτές, μπορούν επίσης να ανοίξουν τον δρόμο για δικαστικές διώξεις.

Μια αντιπαραγωγική στρατηγική Παρ’ όλα αυτά, η υπόθεση των κυρώσεων εναντίον του Ιράν σηματοδοτεί μια ρήξη. Την ίδια ακριβώς ημέρα που πραγματοποιήθηκε η καταγγελία της συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ο Ρίτσαρντ Γκρενέλ, ο νέος Αμερικανός πρεσβευτής στο Βερολίνο, δημοσίευσε ένα tweet που θύμιζε σουλτανικό φιρμάνι: «Οι γερμανικές επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με το Ιράν οφείλουν να αποσυρθούν αμέσως!» (Στη συνέχεια θα ισχυριστεί ότι το εννοούσε ως ηθική υποχρέωση). Όσο για τον νέο υπουργό Εξωτερικών Μάικλ Πομπέο, υποσχέθηκε ότι θα γονατίσει τα κράτη που βοηθούν το Ιράν, εκτός κι αν η Τεχεράνη αποδεχθεί δώδεκα όρους, οι οποίοι ουσιαστικά αποτελούν συνθηκολόγηση άνευ όρων. Με μια δεκασέλιδη εγκύκλιο, η Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (Office of Foreign Assets Control, OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών έδωσε στη δημοσιότητα τον κατάλογο των νομοθετικών ρυθμίσεων που θα διέπουν την επαναφορά των κυρώσεων. Οι κυρώσεις που είχαν χαρακτηριστεί «δευτερογενείς» και είχαν αρθεί με τη συμφωνία της Βιέννης επαναφέρονται εντός 90 ημερών (δηλαδή μέχρι τις 6 Αυγούστου) για τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και 180 ημερών (δηλαδή μέχρι τις 4 Νοεμβρίου) για τον πετρελαϊκό τομέα. Για όσες εταιρείες ενδεχομένως αρνηθούν να συμμορφωθούν με τους νέους κανονισμούς, σύμφωνα με απόφαση του Τραμπ, υπάρχει η δυνατότητα να ενταχθούν σε έναν κατάλογο επιχειρήσεων (Specially Designed Nationals List), των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να παγώσουν και με τις οποίες οι Αμερικανοί πολίτες και τα αμερικανικά νομικά πρόσωπα δεν θα έχουν δικαίωμα να συναλλάσσονται. Κατά τη διάσκεψη κορυφής της Σόφιας (16-17 Μαΐου), οι Ευρωπαίοι ηγέτες διακήρυξαν την ομόφωνη επιθυμία τους να παραμείνουν στη συμφωνία (ευσεβής πόθος…), χωρίς καν να αναφερθούν στο παραμικρό ενδεχόμενο προσφυγής ενώπιον του ΠΟΕ. Η μοναδική χειροπιαστή εξαγγελία συνίστατο στην ενεργοποίηση ενός νόμου για την αναστολή της ισχύος ξένων νόμων (ψηφισμένου το 1996), ο οποίος αποσκοπεί στην εξουδετέρωση των εξωεδαφικών επιπτώσεων των αμερικανικών κυρώσεων. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Μπρυνό Λε Μαιρ πρότεινε στις 11 Μαΐου τη δημιουργία ανεξάρτητων μηχανισμών χρηματοδότησης για τις επενδύσεις στο Ιράν και την αποζημίωση από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσων επιχειρήσεων ενδέχεται να πληγούν από τον μηχανισμό δευτερογενών κυρώσεων που επανενεργοποίησαν οι ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν είναι διόλου βέβαιο ότι θα κατορθώσει να πείσει τους Ευρωπαίους ομολόγους του ενώ, από την άλλη πλευρά, για μια επιχείρηση, το σύνολο αυτών των μέτρων φαντάζει ασήμαντο μπροστά στην απειλή να χαθεί η αμερικανική αγορά. Από την στιγμή της εκλογής του, ο Τραμπ αποστασιοποιείται διαρκώς από την Ευρώπη. Οι εκλεκτικές συγγένειές του με τα αυταρχικά καθεστώτα και η ευθυγράμμισή του με τις θέσεις του Ισραήλ και των περισσότερων χωρών του Περσικού Κόλπου για όλα τα ζητήματα που αφορούν το Ιράν, άφηναν να διαφανεί μια μείζων αντιπαράθεση με τους υπερατλαντικούς συμμάχους του. Όμως, τα διδάγματα της Ιστορίας είναι αποκαλυπτικά για τους κινδύνους που εγκυμονεί για την αμερικανική ηγεμονία η εμμονή στην μονόπλευρη ανάληψη δράσης. Πριν από είκοσι περίπου χρόνια, το 1997, τρεις στενοί διπλωματικοί συνεργάτες των προέδρων Τζίμι Κάρτερ, Τζορτζ Μπους και Μπιλ Κλίντον, οι Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, Μπρεντ Σκόουκροφτ και Ρίτσαρντ Μέρφυ αντίστοιχα, προειδοποιούσαν: «Η πολιτική των μονόπλευρων αμερικανικών κυρώσεων εναντίον του Ιράν αποδείχθηκε ανεπαρκής και η απόπειρα να εξαναγκασθούν οι υπόλοιπες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα των Ηνωμένων Πολιτειών υπήρξε λανθασμένη. Ο εκφοβισμός μέσω της εξωεδαφικής επέκτασης της ισχύος των αμερικανικών νόμων προκάλεσε περιττές εντάσεις ανάμεσα στην Αμερική και στους κυριότερους συμμάχους της και απείλησε τη διεθνή τάξη πραγμάτων του ελεύθερου εμπορίου, την οποία οι ΗΠΑ έχουν επί δεκαετίες προωθήσει» (5). Alexandra Berzon, «Donald Trump’s business plan left a trail of unpaid bills», «The Wall Street Journal», Νέα Υόρκη, 9 Ιουνίου 2016. Βλ. επίσης, «ΗΠΑ: Ο θρίαμβος του παρανοϊκού πολιτικού λόγου», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», Ιανουάριος 2017, https://monde-diplomatique.gr/?p=1812 Richard Cohen, «Why Trump’s handling of a Deutsche Bank loan is so foreboding», «The Washington Post», 19 Ιουλίου 2017. Βλ. «L’internationalisme de la compliance à l’américaine», «Audit, risques et contrôle», Ν° 004, Παρίσι, 4ο τρίμηνο 2015. Βλ. «Les Etats-Unis mettent les banques à l’amende» και Jean-Michel Quatrepoint, «Au nom de la loi… américaine», «Le Monde diplomatique», Ιούλιος 2014 και Ιανουάριος 2017 αντίστοιχα. Zbigniew Brzezinski, Βrent Scowcroft και Richard Murphy, «Differential containment», «Foreign Affairs», Νέα Υόρκη, Μάιος-Ιούνιος 1997.

Οι «ανησυχούντες» πλούσιοι

Οι «ανησυχούντες» πλούσιοι Σιώτος Γιάννης Δημοσίευση στην ΑΥΓΗ: 11 Αυγούστου 2016 19:00 Είτε καλυμμένα είτε απροκάλυπτα, οι πολιτικές ηγεσίες του πλανήτη, όσο κι αν καταβάλλουν προσπάθειες να ενδυθούν τον μανδύα του αμέτοχου, του ουδέτερου και του αμερόληπτου, στην πραγματικότητα είναι όχι απλώς μέρος του προβλήματος της φοροδιαφυγής, αλλά και αυτές που το δημιουργούν και το διαιωνίζουν. Με τις πολιτικές που εφαρμόζουν προσφέρουν όχι μόνο ανοχή στην ασυδοσία, αλλά -όχι σπάνια- την ενισχύουν. Δεν είμαστε όλοι ίσοι ενώπιον της φορολογίας. Οι αποκαλύψεις για τα «Panama Papers» -και όχι μόνο- είναι η πιο χειροπιαστή απόδειξη ότι σήμερα η τεχνογνωσία αποφυγής της φορολογίας έχει μετατραπεί σε μία πανάκριβη υπηρεσία στην οποία έχουν πρόσβαση μόνο οι πλούσιοι και ισχυροί. Ακόμα χειρότερο είναι ότι πολλοί από αυτούς που έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν τη συγκεκριμένη τεχνογνωσία: διαθέτουν και ένα άλλο προσόν, πολύ πιο προσοδοφόρο και αποδοτικό. Τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν για ίδιο όφελος αγαθά και υπηρεσίες του Δημοσίου είτε χωρίς να καταβάλλουν αντίτιμο είτε σε τιμές τόσο χαμηλές, ώστε να τους εξασφαλίζουν τα... προσχήματα. Και σε αυτό το «προσόν» που τις περισσότερες φορές παράγει πλούτο έχουν πρόσβαση ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων και των εταιρειών που χρησιμοποιούν την «ανωνυμία» που προσφέρουν οι φορολογικοί παράδεισοι, αλλά και τις υπηρεσίες που διαθέτει το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα προκειμένου να αυγατίσουν, αλλά και να ασφαλίσουν τα κέρδη τους. Στην πραγματικότητα, μιλάμε για μια διαδικασία ανατροφοδοτούμενη -κάτι σαν «αεροπλανάκι- το οποίο παράγει πλούτο είτε άμεσα είτε έμμεσα από τον κόπο και τη συνεισφορά όλων εκείνων που δεν έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν την τεχνογνωσία της νομότυπης φοροαπαλλαγής, αλλά και την ευκαιρία να αξιοποιήσουν τα δημόσια αγαθά.

Αν το καλοσκεφτεί κανείς, πρόκειται για μια αέναη διαδικασία, που βασίζεται στην ανισότητα με δύο πρακτικές: η μία με το να μεταθέτουν ένα σημαντικό ή και όλο το βάρος που τους αναλογεί στους «αποκλεισμένους» και η δεύτερη με το να εκμεταλλεύονται δημόσια αγαθά τα οποία αποκτήθηκαν από τα χρήματα που πλήρωσαν όλοι οι άλλοι, οι οποίοι ουσιαστικά επωμίστηκαν και τη συνεισφορά των πλουσίων. Και το κυριότερο από όλα είναι ότι όλα αυτά τα πετυχαίνουν χωρίς να διακινδυνεύουν τη σταδιοδρομία τους ή την ελευθερία τους. Και κάπου εκεί μπαίνει και η πολιτική. Είτε καλυμμένα είτε απροκάλυπτα, οι πολιτικές ηγεσίες του πλανήτη, όσο κι αν καταβάλλουν προσπάθειες να ενδυθούν τον μανδύα του αμέτοχου, του ουδέτερου και του αμερόληπτου, στην πραγματικότητα είναι όχι απλώς μέρος του προβλήματος, αλλά και αυτές που το δημιουργούν και το διαιωνίζουν. Με τις πολιτικές που εφαρμόζουν προσφέρουν όχι μόνο ανοχή στην ασυδοσία, αλλά -όχι σπάνια- την ενισχύουν. Για του λόγου το αληθές, δεν έχει κανείς παρά να μελετήσει το φορολογικό καθεστώς που ισχύει σε ορισμένες χώρες - μέλη των G20 για να διαπιστώσει ότι την ίδια ώρα που οι ηγέτες τους στον δημόσιο λόγο τους εξαπολύουν μύδρους εναντίον της νόμιμης φοροαποφυγής, προσφέρουν γη και ύδωρ προκειμένου να προσελκύσουν τα κεφάλαια εκείνων που κατηγορούν. Υπάρχουν και φορές μάλιστα που παρεμβαίνουν -μέσω της διπλωματικής οδού- προκειμένου να «πέσουν στα μαλακά» κάποιες μεγάλες εταιρείες τους που βρέθηκαν να ακολουθούν σε άλλες αγορές «αθέμιτες πρακτικές». Μερικά μέλη της Ε.Ε., με τα προνόμια που προσφέρουν διακριτικά στους μεγάλους ομίλους, καταλήγουν να βάζουν σε ανταγωνισμό το σύνολο των κρατών, όπως απέδειξαν οι αποκαλύψεις των «Luxleaks». Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Οι τράπεζες είναι ο κύριος μεσάζων που χρησιμοποιείται από ιδιώτες και επιχειρήσεις για την απόκρυψη εσόδων ή περιουσίας. Δεν συνιστά έκπληξη το ότι πίσω από πολλές κομπίνες των «Panama Papers», βρίσκονται μεγάλες τράπεζες που διαχειρίζονται υπεράκτιες εταιρείες για λογαριασμό των πελατών τους, πολλές φορές με ενδιάμεσους τις θυγατρικές τους. Ωστόσο, οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες εδώ και δεκάδες χρόνια να αναφέρουν πρακτικές ή κινήσεις χρημάτων, που θα μπορούσαν να σχετίζονται με ξέπλυμα εισοδημάτων προερχομένων από εγκληματική δραστηριότητα μικρής ή μεγάλης έκτασης. Όμως οι κανόνες αυτοί γίνονται ελάχιστα σεβαστοί. Και η υποχρέωση αυτή από τον νόμο προσκρούει στην επιθυμία τους να προσελκύσουν και να κρατήσουν τους πιο μεγάλους πελάτες.

Και όσον αφορά τις μικρότερες χώρες, και γι' αυτές ισχύουν τα ίδια και χειρότερα, ενίοτε μάλιστα χωρίς να τηρούνται ούτε τα προσχήματα. Το σκάνδαλο με τις μεγάλες βραζιλιάνικες κατασκευαστικές είναι ένα αρκετά καλό παράδειγμα για το πώς λειτουργούν οι παρεοκρατικές σχέσεις μεταξύ εταιρειών πλουσίων και κυβερνήσεων. Οι αδιαφανείς διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων σε όλη την γκάμα της οικονομικής δραστηριότητας ενός σύγχρονου κράτους είναι το πιο τρανό παράδειγμα των ευθυνών των ηγεσιών. Και όπως δείχνει η ιστορική εμπειρία, το μεγαλύτερο ποσοστό των κερδών που προκύπτουν αγοράζει την ανωνυμία που προσφέρουν οι «νησίδες της ανωνυμίας», ενώ και ένα μερίδιο σε όλη αυτή τη φάμπρικα έχουν και κάποιοι από αυτούς που ρυθμίζουν τα γρανάζια του κρατικού μηχανισμού. Στη Βραζιλία, το τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς που αφορά την ημικρατική εταιρεία πετρελαίου Petrobras και κορυφαίες κατασκευαστικές εταιρείες της χώρας, που υπερτιμολόγησαν την Petrobras σε συμβάσεις προμηθειών και κατασκευών στο επίπεδο των 3 δισ. δολαρίων, έχει περάσει το κατώφλι και πολιτικών. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, τα έσοδα από τα παράνομα κέρδη τους βρήκαν τον δρόμο -και- για τις τσέπες τουλάχιστον 200 πολιτικών από 18 κόμματα, συμπεριλαμβανομένου 1,5 εκατομμυρίων δολαρίων για υποτιθέμενη χρηματοδότηση της πολιτικής εκστρατείας του Michel Temer, του πρώην αντιπροέδρου και τώρα προσωρινού προέδρου, ο οποίος αντικατέστησε την Ντίλμα Ρούσεφ. Και όλα αυτά τη στιγμή που οι Βραζιλιάνοι διαμαρτύρονται για τη μη καταβολή των μισθών και που το χρέος θα πληρώσουν οι ίδιοι. Και φυσικά, ας μη γελιόμαστε. Όλα αυτά δεν είναι βραζιλιάνικο... προνόμιο. Συμβαίνουν παντού, καθώς πλέον έχει γίνει μέρος της τρέχουσας πολιτικής πρακτικής. Κάποιοι να θησαυρίζουν χρησιμοποιώντας το χρήμα των πολλών, να κρύβουν τα κέρδη τους και στη συνέχεια να καλούν τους άλλους, τους πολλούς, να πληρώσουν... Και το χειρότερο απ' όλα είναι να χαρακτηρίζουν όσους αντιδρούν ως «αντεθνικώς δρώντες». Και για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, η ελληνική Ιστορία βρίθει ανάλογων παραδειγμάτων, στα οποία αναδεικνύονται όχι μόνο οι παρεοκρατικές σχέσεις μεταξύ κυβερνητών και πλουσίων και μεγάλων εταιρειών, αλλά οι πρακτικές αφορισμού που εφαρμόστηκαν εναντίον εκείνων που τόλμησαν να τις καταγγείλουν. Είτε θέλουμε να το ομολογήσουμε είτε όχι, οι συμπεριφορές αυτές συνέθεταν την οικονομική και την πολιτική πραγματικότητα αυτού του τόπου από την ύπαρξή του ως ελεύθερο κράτος. Επίπλαστη ηθική. Μαϊμού εθνικοφροσύνη που τη χρησιμοποίησαν με τον ίδιο τρόπο και με τον ίδιο σκοπό που είχαν οι γυρολόγοι διασκεδαστές τις χορεύτριες αρκούδες στις εμποροπανηγύρεις. Ιδιοτελής, αλλά και ευπροσάρμοστη εθνική ευαισθησία. Το τρίπτυχο που έχτιζε περιουσίες με τον ιδρώτα των πολλών. Και αυτή τη συνταγή μπορούσες -και δυστυχώς μπορείς- να τη συναντήσεις σε όλες τις κλίμακες της οικονομικής ζωής του τόπου. Σήμερα είναι ξεκάθαρο ότι οι κυβερνήτες έχουν επιλέξει. Η επιλογή τους είναι υπέρ της συγκέντρωσης του πλούτου, αντί αυτής του δημόσιου τομέα ή της προστασίας του περιβάλλοντος. Και φυσικά, στην επιλογή τους αυτή βρίσκουν ισχυρούς συμμάχους ανάμεσα σε αυτούς που «ανησυχούν» από οιονδήποτε αμφισβητεί αυτή την επιλογή.

Η φοροδιαφυγή ως εθνικό ζήτημα

Η φοροδιαφυγή ως εθνικό ζήτημα Χρήστου Δημήτρης Δημοσίευση στην ΑΥΓΗ: 03 Αυγούστου 2016 Αν τα έσοδα πάνε κατά διαόλου, η ανάπτυξη θα αναβληθεί και αν η μηχανή δεν πάρει μπρος, τότε η ύφεση θα συνεχιστεί και θα δαγκώνει Χτύπησε ταβάνι η φοροδιαφυγή αυτό το καλοκαίρι. Η φαντασία και οι δράσεις για την αρπαγή αφορολόγητου μαύρου χρήματος, είναι πράγματι εντυπωσιακές. Κορυφαίο, κατά τη γνώμη μου, γεγονός, η αποκάλυψη της “Αυγής” στο πρωτοσέλιδο θέμα της Κυριακής. Το διαβάσαμε και δεν πιστεύαμε στα μάτια μας. Μια εταιρεία παροχής υπηρεσιών συνέλαβε την ιδέα να συστήσει και να προσφέρει την απόλυτη φοροδιαφυγή σε επιχειρηματίες των εμπορικότερων νησιών. Πουλούσε POS συνδεδεμένα με τράπεζες χωρών της Ε.Ε., κυρίως της Βουλγαρίας και της Μάλτας, και τα καταστήματα που τα χρησιμοποιούσαν απέφευγαν και τον φόρο των συναλλαγών, και τον ΦΠΑ, και τα capital controls! Τα χρήματα των καταναλωτών που χρησιμοποιούσαν πιστωτική ή χρεωστική κάρτα πήγαιναν κατευθείαν στις ξένες τράπεζες, χωρίς το Ελληνικό Δημόσιο να γνωρίζει τίποτα και να εισπράττει φόρους και ΦΠΑ! Επιπλέον, αυτά τα ποσά που πρέπει να ήταν τεράστια, μπορούσαν να επιστρέψουν στην χώρα με τα μπόνους που έχουν θεσπιστεί για όσους επαναφέρουν χρήματα στο εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα! ΟΠΩΣ αποκάλυψε η “Αυγή”, τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε το γεγονός της κατακόρυφης μείωσης των εσόδων από ΦΠΑ στα νησιά πριν καν ξεκινήσει η εφαρμογή του νέου αυξημένου ΦΠΑ 24%. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα στοιχεία του προϋπολογισμού για το διάστημα Ιανουαρίου - Απριλίου δείχνουν ότι τα έσοδα από ΦΠΑ σε νησιά, όπως για παράδειγμα, η Μύκονος, παρουσιάζουν υστέρηση έναντι των στόχων κατά 62%! Παράλληλα, σε άλλα νησιά με μεγάλη τουριστική κίνηση, όπως η Σαντορίνη, η Πάρος, η Ρόδος, η Κως και η Ζάκυνθος, η απόκλιση έναντι των στόχων κυμαίνεται από 35% έως 40%. Σημειώνουμε τη νύξη, για την εμφανώς καθυστερημένη αντίδραση της οικονομικής αστυνομίας ίσως γιατί πίσω από το κύκλωμα βρίσκονται γνωστοί επιχειρηματίες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε διαφόρους χώρους, όπως ΜΜΕ, ναυτιλία, ποδόσφαιρο, ηλεκτρονικός τζόγος, εστίαση, στέγαση κ.λπ. ΤΟ ΘΕΜΑ είναι εξόχως σοβαρό για μια χώρα όπου τα φορολογικά έσοδα είναι ζήτημα επιβίωσης και λύτρωσης από τα δεσμά των Μνημονίων. Αν τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών και των ελεγκτικών υπηρεσιών του δεν αντιληφθούν τη σημασία του ρόλου τους, όπως, για παράδειγμα, τον αντιλαμβάνονται οι πυροσβέστες που διακινδυνεύουν τη ζωή τους για την προστασία ανθρώπων και φύσης, τότε οι δυσκολίες θα είναι πολύ μεγάλες. Και θα είναι πολύ μεγάλες, διότι έπειτα από έξι χρόνια σκληρής ύφεσης, πολλές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενοι, συνταξιούχοι και γενικότερα νοικοκυριά, δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στα αυξημένα φορολογικά βάρη. Εδώ όμως δεν μιλάμε για αυτές τις περιπτώσεις που θα καθυστερήσουν τις δόσεις του ΦΠΑ ή θα αναβάλουν τις πληρωμές του ΕΝΦΙΑ λόγω πραγματικής αδυναμίας. Εδώ μιλάμε για μπίζνα θησαυρισμού σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.

ΟΡΓΙΖΟΜΑΣΤΕ, διότι αν τα φορολογικά έσοδα πάνε καλά, η κυβέρνηση θα μπορέσει να διορθώσει αδικίες και υπερβολές στη φορολογική της πολιτική. Διότι αν τα έσοδα πάνε κατά διαόλου, η ανάπτυξη θα αναβληθεί και αν η μηχανή δεν πάρει μπρος, τότε η ύφεση θα συνεχιστεί και θα δαγκώνει. Και αν η ύφεση συνεχιστεί και δαγκώνει, τα ερείπια στην ελληνική οικονομία θα έχουν τρομακτικές επιπτώσεις στην κοινωνία. Ειδικά όσοι μάτωσαν για να ανταποκριθούν με εντιμότητα στις φορολογικές τους υποχρεώσεις, θα σταματήσουν να παίζουν τον ρόλο “του μαλάκα της παρέας” και μετά, τρέχα γύρευε. ΑΥΤΗ η χώρα χρειάζεται αυστηρότητα στη φορολογική υποχρέωση και παραδειγματισμούς, οι οποίοι να πείθουν την κοινωνία ότι όλοι είμαστε ίσοι απέναντι στις υποχρεώσεις μας. Αν εμπεδωθεί το αίσθημα δικαίου για τις φορολογικές υποχρεώσεις, αν ο πειρασμός σε περίπτωση αποκάλυψης κοστίζει πολύ σκληρά, τότε υπάρχουν ελπίδες να γίνουμε μια σύγχρονη χώρα. Ο κλήρος έπεσε στον ΣΥΡΙΖΑ και στον Τσίπρα. Αν αποτύχει και η Αριστερά, τότε οι δυνάμεις της παλινόρθωσης, θρασύτατες όπως είναι και δεν το κρύβουν, είναι έτοιμες να επαναφέρουν το σύστημα της κλεπτοκρατίας και των νταβατζήδων. Εμείς αποφασίζουμε και απαιτούμε από την κυβέρνηση να καταβάλει όσες δυνάμεις διαθέτει και να κόψει το λαιμό της να βρει και εφεδρείες, ώστε η μάχη κατά της φοροδιαφυγής να μη χαθεί. dchristou52@gmail.com

Πρελούδιο εξελίξεων

19.7.2016 / ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1926 στις 14-07-2016 Πρελούδιο εξελίξεων

Του Θεόδωρου Παπαηλία Τα αίτια και οι συνέπειες της εξόδου της Βρετανίας από την Ενωμένη Ευρώπη* Οι συζητήσεις εδώ και μήνες για το δημοψήφισμα στη Βρετανία στράφηκαν από όλα τα διεθνή μέσα και τους εμπλεκόμενους φορείς στα οικονομικά οφέλη ή στις ζημιές τόσο για την ίδια τη χώρα όσο και για την Ε.Ε. Εν πρώτοις η παραμονή της Βρετανίας εθεωρείτο βεβαία και, με εξαίρεση μερικές δημοσκοπήσεις, φαινόταν ότι η απόφαση θα έκλινε υπέρ της διατήρησης του υφιστάμενου καθεστώτος. Ως εκ τούτου, ιδιαίτερα μετά τη δολοφονία της βουλευτού του Εργατικού Κόμματος Κοξ, το αποτέλεσμα εξέπληξε τους πάντες σχεδόν, ακόμη και τους υποστηρικτές του Brexit. Μολαταύτα, πολύ σημαντικότερο από τη συζήτηση για τις όποιες οικονομικές συνέπειες είναι η κατανόηση των αιτιών της πρωτοφανούς αυτής απόφασης. Η εξήγηση προκύπτει από τη διαφορετική πολιτική Ιστορία της χώρας και, συγκεκριμένα, από την ξεχωριστή εξέλιξη των θεσμών στην Αγγλία σε σχέση με την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό δηλοί ότι σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν θα ανέκυπτε ένα σταθερό και όχι συγκυριακό κίνημα κατά της συμμετοχής στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Το γεγονός ότι υψώνονται κραυγές συχνά, όπως των ακροδεξιών στην Αυστρία ή της κυρίας Λεπέν στη Γαλλία, ή διατηρείται επί μακρόν η παρατεταμένη σκεπτικιστική διάθεση στην Ολλανδία, τη Φινλανδία ή αλλού (συστρατεύονται κατά της ενοποίησης) δεν πρέπει να συγχέεται με τη βρετανική ψήφο (και συγκεκριμένα με αυτήν της Αγγλίας). Η Ιστορία απαντά

Το πρώτο αίτιο απόκλισης της Αγγλίας από τα εν Ευρώπη συμβαίνοντα σχετίζεται με την πολιτική εξέλιξη. Στη χώρα αυτήν ανεπτύχθη ταυτόχρονα σχεδόν κατά τον 17ο-18ο αιώνα κάτι που διαφεύγει την προσοχή, το κοινοβουλευτικό σύστημα και η οικονομία της αγοράς. Ιδιαίτερα μετά την Ένδοξη Επανάσταση και τα Bill of Rights (1689) αναδύθηκαν τα πολιτικά κόμματα και ειδικότερα οι αντιλήψεις που μέχρι σήμερα επικρατούν. Όπως, δηλαδή, ο ψηφίζων ένα κόμμα κατ’ ουσίαν διέγραφε από τον ορίζοντά του τα άλλα, καθ’ όμοια λογική αυτός που αγόραζε ένα προϊόν από έναν επιχειρηματία αποδοκίμαζε πρακτικώς τους αντιπάλους του. Έτσι, η λογική του laissez faire, δηλαδή το σύστημα της ελεύθερης αγοράς με τις πολλές ανταγωνιστικές επιχειρήσεις (ο καπιταλισμός), εξελίχθη ταυτόχρονα με το καθεστώς της πολιτικής επιλογής, ήτοι τον κοινοβουλευτισμό (την αστική δημοκρατία). Υφίσταται τουτέστιν ενδογενής λογική που συνδέει τον οικονομικό μηχανισμό (τον καπιταλισμό) με την πολιτική τάξη των πραγμάτων (το αστικό πολίτευμα). Στην Ευρώπη όμως αυτά εισήχθησαν· δεν παρήχθησαν. Κλασικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, η οποία επί έναν αιώνα ταλανιζόταν από βίαιες εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ των οπαδών του Ancien Régime (της παλαιάς τάξης πραγμάτων) και εκείνων του νέου καθεστώτος (του κοινοβουλευτισμού ή της λαϊκής εκπροσώπησης).

Το δεύτερο αίτιο σχετίζεται με τον υφέρποντα εθνικισμό. Πολύ πριν το habeas corpus και την κυριαρχία της αγγλικής πολιτικής σκέψης από τον Locke μέχρι τον Burke, η Αγγλία είχε αποκρούσει την ισπανική απειλή και η καταστροφή της Ισπανικής Αρμάδας το 1588 επί Φιλίππου Β’ σημαδεύει τον υποβιβασμό της Ισπανίας από ηγέτιδα χώρα και τη σταδιακή άνοδο της Αγγλικής Αυτοκρατορίας. Η αυτοκρατορία αυτή δεν προέκυψε τυχαία, αλλά αποτέλεσε το ενδογενές αποτέλεσμα των αγγλικών περιφράξεων (enclosure) και της ανόδου του αγγλικού καπιταλισμού. Η ταχύτατη εκδίωξη των αγροτών από τις γαίες τους δεν δημιούργησε μόνο ένα τεράστιο προλεταριάτο, στηρίζοντας αποφασιστικά την αγγλική βιοτεχνία και επιχειρηματικότητα, αλλά προσέφερε και άφθονους μετανάστες. Τότε ξεκίνησε η Αγγλία να εποικίζει την Αμερική, 100 έτη μετά τους Ισπανούς και αρκετά χρόνια μετά τους Γάλλους και τους Ολλανδούς. Αυτό το εκτεταμένο αποικιακό κράτος που διευρύνθηκε κατά τον 17ο και 18ο αιώνα διατηρήθηκε επί 3,5 αιώνες διαδίδοντας τα αγγλικά ήθη καθώς και τη γλώσσα επί όλης της υδρογείου. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ανέλαβαν τα ηνία οι ΗΠΑ, αλλά εμφανώς το τέλος της αποικιοκρατίας διήρκεσε από το 1945 μέχρι το 1965. Έτσι, σε ένα μεγάλο τμήμα του αγγλικού πληθυσμού παραμένει ως παράγωγο η έννοια του αυτοκρατορικού μεγαλείου (βλέπε βασιλικές τελετές κ.λπ.). Η ιδεολογία, όπως θα πρέπει να είναι γνωστό, είναι ένα δύστηκτο μέταλλο και μεταβάλλεται πολύ αργότερα από τις οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές. Τοιουτοτρόπως, η Ε.Ε. έρχεται σε αντίθεση με το μεγαλείο αυτό υποβιβάζοντας την Αγγλία, ηγέτιδα το πάλαι ποτέ, στην ίδια θέση με τις χώρες του Νότου ή τις Βαλτικές. Τρίτον, η αποβιομηχάνιση της Βρετανίας επήλθε τόσο ραγδαία που άφησε έντονα τα σημάδια στη χώρα. Το κράτος στο οποίο ξέσπασε η βιομηχανική επανάσταση πρωτοπορώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, σήμερα οδηγείται στις εσχατιές των ανεπτυγμένων χωρών. Σπάνια σε καταστήματα του Πρώτου Κόσμου, και όχι μόνον, θα συναντήσει κάποιος αγγλικό βιομηχανικό εμπόρευμα. Η χώρα διατηρείται – επί του παρόντος – ως κέντρο των χρηματοπιστωτικών εξελίξεων. Τη βαριά βιομηχανία της Αγγλίας συνθέτουν πλέον τα πανεπιστήμιά της, που διατηρώντας μια αίγλη, λόγω του πρακτικού χαρακτήρα που χαρακτηρίζει το εκπαιδευτικό σύστημα, επιβάλλονται επί όλης της Ευρώπης. Η καθιέρωση της αγγλικής γλώσσας στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Αυστραλία κ.λπ. επιβάλλει στον καθένα την εκμάθησή της· ακόμα και στη Γαλλία και τη Γερμανία λειτουργούν αγγλόφωνα τμήματα σε αρκετά τριτοβάθμια ιδρύματα και η γαλλική έχει υποστεί καθολική έκλειψη, όπως και η γερμανική, σε όλο τον κόσμο.

Η αποβιομηχάνιση Ωστόσο, πέραν των ανωτέρω εξελίξεων στη χώρα αυτή διαγράφονται εντονότερα τα αίτια, τα οποία εν πολλοίς προσδιορίζουν και τις αγγλικές τάσεις και σύντομα τις ευρωπαϊκές. Οι βιομηχανίες από όλη την ήπειρο οδεύουν στις αναπτυσσόμενες χώρες. Εξαίρεση, μερική, αποτελεί η Γερμανία η οποία – όχι όμως μελλοντικά επί μακρόν – διατηρεί τη δυναμική της στη βιομηχανική παραγωγή. Έτσι, οι συνέπειες της μεταφοράς της παραγωγής από τη Δύση στα αναπτυσσόμενα κράτη οδήγησαν από το 1980 και μετά στην κατάρρευση του κράτους πρόνοιας. Οι πετρελαϊκές κρίσεις το 1973 και 1979 αποτέλεσαν το προανάκρουσμα και επιδείνωσαν μια εξέλιξη που αχνοφαινόταν. Οι πολυεθνικές σταδιακά μεταφέρουν την παραγωγή τους στα λιγότερο ανεπτυγμένα εδάφη. Τα φορολογικά έσοδα υποσκάπτονται και το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα καρκινοβατεί. Η επιβολή σε βάθος χρόνου (1950-1980) υψηλών φορολογικών συντελεστών – άνω του 60% – είχε ως απόρροια να συγκροτηθεί μια συμμαχία στρωμάτων της μεσαίας τάξης με την ανώτερη, με αποτέλεσμα οι πολιτικές Thatcher (1979) και Reagan (1980) να κυριαρχήσουν αρχικά στα κράτη αυτά και ακολούθως στην υπόλοιπη υδρόγειο. Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού θα καταργήσει το αντίπαλο δέος και συνεπώς ο νεοφιλελευθερισμός θα αποθεωθεί.

Οι επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης ήταν να οδηγηθεί στο περιθώριο μεγάλο τμήμα των φτωχότερων νοικοκυριών και του χαμηλότερου τμήματος της μεσαίας τάξης. Η κοινωνία των 2/3 θα προβάλει. Αυτό δημιουργεί πολύπλευρες επιδράσεις. Τμήμα των χαμηλότερων στρωμάτων οδηγείται – όπως και στον Μεσοπόλεμο – στα δεξιά του πολιτικού συστήματος. Ο εθνικισμός, ως εκ τούτου, θα επανακάμψει και τα κόμματα που τον εκφράζουν θα ανέλθουν. Οι συνέπειες αυτές εντοπίζονται – αλλού περισσότερο, αλλού λιγότερο – σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Άρα, οι αυταρχικές και οι εθνικιστικές λύσεις είναι μια προφανής οδός. Τουτέστιν, οι τάσεις αυτές, της επικράτησης αρχικά του φιλελευθερισμού (1980-2000) και της παραλαβής ακολούθως της σκυτάλης από την αυταρχική απάντηση και τον εθνικισμό, παρουσιάζονται ως σχετικά αναμενόμενες ή ίσως αδήριτες. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το 1950 η Δυτική Ευρώπη προσέφερε το 28% του παγκόσμιου ΑΕΠ έναντι 29% της Βόρειας Αμερικής και 10% της αναπτυσσόμενης Ασίας. Το 2050, με συντηρητικές παραδοχές, τα μερίδια θα είναι 7%, 11% και 48%. Περιοχές 1950 2010 2050 Ευρώπη 28% 19% 7% Β. Αμερική 29% 22% 11% Αναπτυσσόμενη Ασία 10% 27% 48% Πηγή: IMF, Citi Investment Research & Analysis (2011) Άρα, όλη η Ευρώπη περιθωριοποιείται και αποβιομηχανίζεται. Ο εθνικισμός (λαϊκιστές στην Ιταλία, εθνικιστές σε Αυστρία - Γαλλία κ.λπ.) τείνει να εκδιώξει το φιλελεύθερο πρόσωπο της Ευρώπης. Οι φωνές για επανεθνικοποίηση, για διώξιμο των μεταναστών εντείνονται. Ταξική ψήφος Στη Βρετανία τουλάχιστον το 40% των φτωχότερων στρωμάτων ψήφισε υπέρ της εξόδου. Γι’ αυτούς τα αίτια είναι οι μετανάστες (Πολωνοί, Ανατολικοευρωπαίοι). Η μεσαία τάξη κατά 55% ψήφισε υπέρ του Brexit (εδώ τα αίτια είναι η αποβιομηχάνιση, το χαμένο αυτοκρατορικό μεγαλείο και λιγότερο η μετανάστευση). Πρόκειται για μικροεπιχειρηματίες, που οι επιχειρήσεις τους καταρρέουν εξαιτίας των φτηνών τιμών της παραγωγής του Τρίτου Κόσμου (τα προϊόντα του οποίου παράγονται από το αγγλικό και ευρωπαϊκό κεφάλαιο, δηλαδή από τους μεταναστεύοντες οικονομικούς πόρους), ή για μισθωτούς που η πολιτική που καθορίζει το Ευρωπαϊκό Διευθυντήριο (λόγου χάριν η ελευθερία εισόδου των Ανατολικοευρωπαίων στο νησί, οι οποίοι με το γλίσχρο μισθό τους συμπιέζουν τα εισοδήματα) τους εξαγριώνει. Εδώ εντοπίζεται και μία εξίσου βαρύνουσα, ίσως η σημαντικότερη, αιτία της ψήφου υπέρ της εξόδου. Θα πρέπει δηλαδή να υπενθυμίσουμε ότι υπάρχουν δύο σχολές σκέψης στην πολιτική: η πρώτη δίνει το προβάδισμα στο άτομο, η ατομοκεντρική, και η δεύτερη επιτρέπει προτεραιότητα στο σύνολο, η συλλογική. Από τον αγγλικό φιλελευθερισμό (από τον 17ο αιώνα και ύστερα) επικράτησε η σχετική υπεροχή του ατόμου έναντι των συλλογικών ενεργειών. Δεν είναι τυχαίο ότι τα ελληνικά ομόλογα μετά το PSI τίθενται υπό το αγγλικό δίκαιο και όχι κάτω από κάποιο γαλλικό, ιταλικό, γερμανικό. Η ανταγωνιστική άποψη, δηλαδή η συλλογική, ότι η κοινωνία διαθέτει την υπεροχή έναντι του ατόμου, κυριαρχεί στη Δυτική Ευρώπη. Όπως αναφέρθηκε στα προηγούμενα, η εξέλιξη των θεσμών στην Αγγλία δημιουργεί την αγγλική ιδιαιτερότητα. Όθεν, ο μέσος Άγγλος απέναντι στη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και την αλλότρια αντίληψη (κοσμοθεωρία) της εξοργίζεται, νιώθει άβολα. Άρα, υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ε.Ε. ψήφισαν οι επιχειρηματίες του χρήματος, ένα μέρος της μεσαίας τάξης που εμφορείται από τα ευρωπαϊκά ιδεώδη και αποδέχεται τον περιορισμένο πλέον ρόλο της Αγγλίας (έχει συμβιβασθεί με την πραγματικότητα) στα ευρωπαϊκά τεκταινόμενα και ένα τμήμα των φτωχών –ιδιαίτερα στη Σκωτία – που στις κοινοτικές επιδοτήσεις και γενικότερα στην ευρωπαϊκή προστασία βρίσκει θαλπωρή. Οι θέσεις που διατυπώθηκαν μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος από μέρος της καθεστηκυίας τάξης στην ήπειρο, όπως και από το ιερατείο των Βρυξελλών και μερίδα των Γερμανών («να φύγουν γρήγορα») είναι γελοίες. Είναι αλήθεια – για τους λόγους που αναφέρθηκαν – ότι από την εποχή της Thatcher παρέμεινε στην ημερήσια διάταξη η έντονη αγγλική ιδιαιτερότητα, και ο αγγλικός συντηρητικός κόσμος – δέσμιος του προγονικού μεγαλείου – αδυνατούσε να αποδεχθεί τον ρόλο ενός απλού κράτους ή ιπποκόμου των γραφειοκρατών, δίπλα στα άλλα. Στο όριο αντοχής Ωστόσο αναδύεται κάτι χειρότερο: η Ε.Ε. περιορίζεται. Οι αναπτυσσόμενες χώρες με τον τεράστιο πληθυσμό (βλέπε διάγραμμα) και τις μεγάλες παραγωγικές δυνατότητες, οι οποίες δημιουργούνται κατά κύριο λόγο από το ευρωπαϊκό και αμερικάνικο κεφάλαιο – κλασική αντίφαση του καπιταλισμού – θα σκοτεινιάσουν τον δυτικό ορίζοντα (βλ. Πίνακα 1). Η κρίση του μεταναστευτικού (η αθρόα εισαγωγή παράτυπων μεταναστών από την Ασία) φανέρωσε τα όρια της αντοχής της συνοχής της Ε.Ε. Η στάση της τελευταίας απέναντι στην Ελλάδα δείχνει το αυστηρό της πρόσωπο. Η γερμανική πολιτική –βίαιη προσαρμογή των εξόδων στο ύψος των εσόδων – δημιουργεί οικονομική και κοινωνική ερήμωση. Η μείωση των εσόδων (που συμπαρασύρει σε κατάρρευση τις δαπάνες) πηγάζει από την ελάττωση της φορολογικής επιβάρυνσης της μεσαίας τάξης και από τη σχετική ασυλία του κεφαλαίου. Η τελευταία – που πραγματοποιείται μέσω της κάμψης της φορολογίας των επιχειρήσεων – υλοποιείται ως ύστατο ανάχωμα και ως θωπεία, προκειμένου να μην εγκαταλείψει το κεφάλαιο τα ευρωπαϊκά εδάφη (είναι σαν οι εχθροί να έχουν φθάσει στην τρίτη γραμμή των λεγεώνων). Για ένα διάστημα οι φτωχοί της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (από τη Βουλγαρία μέχρι την Κροατία και από τη Σλοβακία μέχρι τη Λετονία) εφοδιάζουν τη μηχανή με καύσιμο, αποτρέποντας την κατάρρευση. Είναι προς συζήτηση το για πόσο διάστημα θα διατηρηθεί αυτή η κατάσταση. Υπ’ αυτήν την έννοια η διεύρυνση των «12» το 2004 και 2007, τουτέστιν η επέλαση του Τρίτου Κόσμου – δηλαδή των χωρών αυτών – εντός της Ε.Ε., προσωρινώς τη διασώζει. Εάν όμως συνεχισθεί η παγκοσμιοποίηση, τότε οι ελπίδες παραμονής του κεφαλαίου στις περιοχές αυτές θα χλομιάσουν. Η Ασία και η Αφρική θα αποτελούν την ελκυστικότερη λύση. Συνεπώς, η αγγλική ψήφος πιθανότατα συνιστά το πρελούδιο των μελλοντικών εξελίξεων. * Το κείμενο αυτό, σε γενικές γραμμές, παρουσιάσθηκε την επομένη του δημοψηφίσματος σε συνέντευξη στην πρωινή ραδιοφωνική εκπομπή της ΕΡΤ.

Περί πλούτου και «φιλίας» Σιώτος Γιάννης

Περί πλούτου και «φιλίας» Σιώτος Γιάννης | δημοσιεύτηκε στην Αυγή την 21.04.2016 Περί πλούτου και «φιλίας» Του Γιάννη Σιώτου Και όπως συμβαίνει σε αυτή τη ζωή: μπόρα ήταν και πέρασε. Οι αποκαλύψεις για τον φορολογικό παράδεισο του Παναμά εκτοπίστηκαν από τις πρώτες σελίδες των εφημερίδων και οι πλούσιοι αυτού του κόσμου μπορούν να ησυχάσουν και να συνεχίσουν ανενόχλητοι το "θεάρεστο" έργο τους: να αυγαταίνουν τον πλούτο τους, αδιαφορώντας για το αν το επιπλέον μηδενικό του λογαριασμού τους μπορεί να σημαίνει για κάποιες εκατοντάδες εκατομμύρια άλλους ανθρώπους ανεργία, πείνα, ανέχεια και εξαθλίωση. Και για να λέμε τη "μαύρη αλήθεια", δεν έχουν και πολλούς λόγους να ανησυχούν. Ο όγκος των χρημάτων που διακινείται μέσω των "παραδείσων" είναι τεράστιος. Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, ξεπερνά τα 36 τρισ. Και αυτός ο τεράστιος όγκος συσσωρευμένου πλούτου από μόνος του δημιουργεί ένα αδιαπέραστο τείχος άμυνας. Με τόσα χρήματα μπορούν να αποκτήσουν -ή και να αγοράσουν- πολιτικούς συμμάχους, να εκβιάσουν, να προκαλέσουν προβλήματα ακόμη και στις πιο στέρεες δημοκρατίες αλλά και να δημιουργήσουν κόστος ευκαιρίας για όσους σκέπτονται να "βάλουν χέρι" σε αυτόν. Όμως γι' αυτόν τον πλούτο δεν ενδιαφέρονται μόνο οι κάτοχοί του, αλλά και εκείνοι που βγάζουν χρήματα από αυτόν. Σίγουρα, και εκεί τα συμφέροντα είναι τεράστια. Τραπεζικοί κολοσσοί, και όχι μόνο, κερδίζουν προσφέροντας τις υπηρεσίες του "οδηγού των κεφαλαίων" δισεκατομμύρια τον χρόνο. Στην πραγματικότητα, έχουν στήσει ένα τεράστιο δίκτυο παροχής υπηρεσιών και χρηματοπιστωτικών προϊόντων για να προσελκύσουν τον πλούτο από τον οποίο προέρχεται και που οφείλεται σε ένα σημαντικό ποσοστό από τα ποσά που μοιράζουν κάθε χρόνο ως μερίσματα στους μετόχους, ως αμοιβές των επικεφαλής και ως μπόνους που "τσεπώνουν" τα golden boys. Θα ήταν λοιπόν στην καλύτερη περίπτωση αφελές να πιστέψει κανείς ότι αυτός ο τεράστιος πλούτος, σε ένα πολιτικό περιβάλλον που κυριαρχείται από τον νεοφιλελεύθερο οικονομικό δαρβινισμό, μπορεί στ' αλήθεια να κινδυνέψει. Το μόνο που μπορεί να πάει στραβά είναι κάποιο ξεκαθάρισμα λογαριασμών ή κάποια παροδική μπόρα, όπως αυτές του καλοκαιριού που περνάνε τόσο γρήγορα όσο εμφανίζονται. Το γεγονός, άλλωστε, ότι οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ του πλανήτη άμεσα ή έμμεσα επωφελούνται από αυτόν το πλούτο και είναι από μόνο του ένα ισχυρό όπλο άμυνας. Και πώς θα μπορούσαν να είναι τα πράγματα διαφορετικά σε έναν πλανήτη στον οποίο η οικονομική ισχύς έχει μετατραπεί σε κυρίαρχη ιδεολογία και η οικονομική εξαθλίωση σε δίκαιη ανταμοιβή της τεμπελιάς;

Για να πούμε τα πράγματα με τ' όνομά τους, οι φορολογικοί παράδεισοι είναι ένας ενδιάμεσος σταθμός. Τα περισσότερα από αυτά τα οφέλη όπου συνεπάγεται η φύλαξη του πλούτου είναι άμεσα διαθέσιμα μόνο στις πιο προηγμένες αγορές κεφαλαίου στον κόσμο. Κι αυτό εξηγεί γιατί ο περισσότερος υπεράκτιος πλούτος καταλήγει να κατευθύνεται, μέσω των «νησιών θησαυρού», στους τελικούς παραδείσους - οικονομικά κέντρα του Πρώτου Κόσμου, όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, η Ζυρίχη, η Γενεύη, η Φρανκφούρτη και, σε μικρότερο βαθμό, η Σιγκαπούρη, το Χονγκ Κονγκ και το Ντουμπάι. Αυτοί είναι οι απόλυτοι παράδεισοι (και όχι το αρχιπέλαγος των υπεράκτιων αγωγών ή των νησιών του θησαυρού) που αποτελούν τον τελικό προορισμό για το μεγαλύτερο μέρος του λεγόμενου υπεράκτιου ιδιωτικού πλούτου. Επιπλέον, οι αρχιτέκτονες και οι ελεγκτές της κυκλοφορίας του δικτύου που συνθέτουν την παγκόσμια βιομηχανία καταφυγίων ήταν και είναι οι μεγαλύτερες ιδιωτικές τράπεζες του κόσμου - γιγάντια επώνυμα ιδρύματα, όπως η HSBC, η UBS, η Credit Suisse, η Citigroup, η Bank of America, η RBS, η Barclays, τα Lloyds, η Standard Chartered, η JPMorgan Chase, η Wells Fargo, η Santander, η Credit Agricole, η ING, η Deutsche Bank, η BNP Paribas, η Morgan Stanley και η Goldman Sachs. Από τη δεκαετία του 1970, οι τράπεζες αυτές έχουν διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην προσέλκυση πλούσιων επενδυτών και ανώτερων στελεχών ως πελάτες, βοηθώντας τους να μετακινήσουν τον πλούτο τους και να τον επενδύσουν αφορολόγητα υπό την κάλυψη υπεράκτιων αμοιβαίων κεφαλαίων και εταιρειών, παρέχοντας υπηρεσίες διαχείρισης χαρτοφυλακίου, αλλά και βοηθώντας τους να έχουν πρόσβαση σε αυτά τα πλούτη τους από μακριά. Οι top 50 βασικοί παίκτες της διεθνούς ιδιωτικής τραπεζικής βιομηχανίας αντιπροσωπεύουν σήμερα τουλάχιστον το ήμισυ του συνόλου του διασυνοριακού ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού πλούτου (τουλάχιστον 12 με 14 τρισεκατομμύρια δολάρια, από τα 24 ώς 36 τρισ. δολάρια το 2015). Και οι κορυφαίες δώδεκα τράπεζες από μόνες τους αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ όλων αυτών των υπεράκτιων (off shore) ιδιωτικών τραπεζικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Η συγκέντρωση όλων αυτών των χρημάτων σε μια σχετικά μικρή χούφτα τραπεζών, hedge funds, ασφαλιστικών εταιρειών και των θυγατρικών τους διαχειριστών περιουσιακών στοιχείων είναι αδιαμφισβήτητη. Φυσικά, τα ιδρύματα αυτά θα σας πουν ότι αυτό απλώς αντανακλά την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών τους, αλλά η αλήθεια είναι ότι εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι οι πλούσιοι υπεράκτιοι επενδυτές αποστρέφονται το ρίσκο όταν πρόκειται για τη διαχείριση του υπεράκτιου πλούτου τους. Για να είναι προσεκτικοί, ως εκ τούτου, τείνουν να ευνοούν τα μεγαλύτερα, πιο καθιερωμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, στα οποία συνήθως μπορούν -αλλά όχι πάντα- να υπολογίζουν για να διασφαλίζουν τον πλούτο τους ακόμη και από μεγάλες αποστάσεις. Με άλλα λόγια, βλέπουν προς τις τράπεζες που είναι πολύ μεγάλες για να αποτύχουν.

Εν ολίγοις, μια χούφτα από τις βασικές πλούσιες χώρες του ΟΟΣΑ, από τις οποίες προέρχονται οι περισσότερες από αυτές τις γιγαντιαίες τράπεζες -οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελβετία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο-, είναι τελικά οι πραγματικοί παράδεισοι όταν πρόκειται για το πού καταλήγει η περισσότερη φυγή κεφαλαίων από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Θα ήταν τουλάχιστον τρελός εκείνος που θα έσφαζε την «κότα με το χρυσό αυγό» και γι' αυτό το μόνο που μπορεί να περιμένει κανείς είναι: απέραντη σιωπή και διακριτικότητα, η οποία από καιρού εις καιρόν θα διακόπτεται από κάποια μεμονωμένα περιστατικά επίδειξης... ευαισθησίας. Γιατί όπως και να το κάνουμε, τους πολιτικούς σε αυτές τις πλούσιες χώρες το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να καταφέρουν να κρατούν «πολλά καρπούζια στη μασχάλη τους». Κοντολογίς, να χαϊδεύουν και να βοηθούν τους ισχυρούς, αλλά και να ρίχνουν στάχτη στα μάτια των πολλών, οι οποίοι έχουν αρχίσει να αντιδρούν σε αυτή την απροκάλυπτη εύνοια προς τους πλούσιους. Αλλά ας μη γελιόμαστε. Όταν έρθει η ώρα των αποφάσεων, οι ισχυροί του πλανήτη θα στηρίξουν -όπως πάντα- τον πλούτο. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση μιλάμε για αμύθητο πλούτο. Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, το παγκόσμιο απόθεμα του μη καταγεγραμμένου ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού καθαρού ενεργητικού -συμπεριλαμβανομένων του συναλλάγματος, των τραπεζικών καταθέσεων, των μετοχών και των ομολόγων και άλλων εμπορεύσιμων χρεόγραφων- που επενδύεται σε ή μέσω υπεράκτιων παραδείσων, ήδη ανήλθε σε 21 με 32 τρισ. δολάρια μέχρι το τέλος του 2010, περίπου το 10% - 15% του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού πλούτου. Και συνεχώς αυγαταίνει. Από το 2004 μέχρι το 2015, ακριβώς εν μέσω της οικονομικής κρίσης, αυξήθηκε με ονομαστικό μέσο ετήσιο ρυθμό σχεδόν 16%. Μάλιστα, εκτιμάται ότι το 2015 το κεφάλαιο του υπεράκτιου ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού πλούτου άξιζε τουλάχιστον 24 τρισ. με 36 τρισ. δολάρια. Επιπλέον, η αξία του μη χρηματοπιστωτικού καθαρού διασυνοριακού πλούτου -ακίνητα, χρυσός και άλλα πολύτιμα μέταλλα, πολύτιμοι λίθοι, τέχνη, σπάνια βιβλία, αυτοκίνητα, θρησκευτικές εικόνες, φωτογραφίες, άλλα συλλεκτικά αντικείμενα, θαλαμηγοί, πλοία, υποβρύχια, ιδιωτικά τζετ, αγροκτήματα, ορυχεία, δάση και κοιτάσματα πετρελαίου-, που κατέχονται μέσω ανώνυμων εταιρειών σε (οικονομικά) καταφύγια, καταπιστεύματα, ιδρύματα και ιδιωτικά θησαυροφυλάκια, τώρα αξίζουν τουλάχιστον ακόμα 5 έως 10 τρισ. δολάρια.

Και όλος αυτός ο πλούτος ανήκει σε πολύ λίγους ανθρώπους και η διαχείρισή του είναι υπόθεση ενός εξίσου περιορισμένου αριθμού φορέων. Περισσότερο από το 85% - 90% ανήκει μόλις στο 0,014% του παγκόσμιου πληθυσμού. Και οι κορυφαίες 100.000 οικογένειες στον πλανήτη, καθεμιά από τις οποίες έχει μια καθαρή αξία τουλάχιστον 30 εκατ. δολαρίων, κατέχουν τουλάχιστον το ένα τρίτο από αυτό. Για όλους αυτούς τους λόγους οι πλούσιοι του πλανήτη δεν έχουν λόγο να ανησυχούν όταν έχουν τόσο ισχυρούς φίλους να νοιάζονται για το κομπόδεμά τους...